Thương nhân đầu mối xăng dầu có thể phải sở hữu tối thiểu 40 cửa hàng bán lẻ và đăng ký tổng nguồn năm 2027 trước ngày 30/11/2026, theo văn bản góp ý của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) với Dự thảo 14 nghị định về kinh doanh xăng dầu. VCCI góp ý trên cơ sở Dự thảo 14 ngày 7/10, trả lời Công văn 8001/BCT-TTTN ngày 2/10 của Bộ Công Thương, và VnExpress đưa tin ngày 17/10.
Ngày 30/9, Bộ Công Thương đã tổ chức hội nghị lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo nghị định thay thế các nghị định hiện hành về kinh doanh xăng dầu.
Những điểm doanh nghiệp phân phối được lợi
Trước khi đi vào điều kiện với đầu mối, VCCI đánh giá cao việc Ban soạn thảo đã tiếp thu nhiều kiến nghị. Thương nhân phân phối được mua bán với nhau trên cơ sở giao nhận thực tế. Cửa hàng không phải làm lại Giấy chứng nhận khi đổi thương nhân cung cấp. Mức dự trữ lưu thông cũng được làm rõ là mức tối thiểu.
Theo VCCI, cơ chế mua bán giữa các thương nhân phân phối giúp điều tiết hàng cho cửa hàng nhỏ và bổ sung nguồn khi một kênh cung ứng gián đoạn, nhất là ở vùng sâu, vùng xa.
Điều kiện cửa hàng và kho theo lộ trình đến 2029
Theo văn bản góp ý của VCCI, dự thảo yêu cầu thương nhân đầu mối có tối thiểu 40 cửa hàng bán lẻ thuộc sở hữu và sở hữu kho tiếp nhận tổng sức chứa tối thiểu 15.000 m3.
Thương nhân chuyển tiếp có lộ trình riêng. Điều kiện kho áp dụng sau ngày 31/12/2028. Điều kiện cửa hàng đi theo hai bước: tối thiểu 10 cửa hàng trong năm 2028 và 40 cửa hàng từ ngày 1/1/2029.
Cũng theo VCCI, dự thảo đặt tổng nguồn tối thiểu 300.000 m3/năm, không tính nhiên liệu hàng không, từ kỳ phân giao năm 2027; đầu mối không thực hiện đủ trong 2 năm liên tiếp có thể bị xem xét thu hồi Giấy xác nhận.
Hạn đăng ký tổng nguồn đến trước nghị định
Điểm VCCI nêu rõ về thời gian nằm ở Điều 25 dự thảo: hạn đăng ký nói trên được đặt ra trong khi Nghị định vẫn chờ ban hành. Nếu điều khoản này được giữ, các đầu mối sẽ phải lập kế hoạch đăng ký nguồn trước khi có văn bản chính thức.
VCCI cho rằng năng lực bảo đảm nguồn cung đã được kiểm soát qua tổng nguồn tối thiểu và dự trữ lưu thông 20 ngày. Theo phản ánh của doanh nghiệp mà VCCI tổng hợp, thị trường đang tập trung cao, và yêu cầu mỗi đầu mối sở hữu tối thiểu 40 cửa hàng có thể tạo động lực mua lại cửa hàng độc lập, thu hẹp khối bán lẻ độc lập vốn góp phần duy trì cạnh tranh ở khâu cuối.
VCCI đề xuất thuê dài hạn và tiêu chí kết quả
Đề xuất của VCCI là chấp nhận kho, cửa hàng thuộc sở hữu, đồng sở hữu hoặc thuê dài hạn. Thay vì nâng yêu cầu lên 40 cửa hàng sở hữu, VCCI đề nghị cân nhắc tiêu chí kết quả như sản lượng cung ứng thực tế, tuân thủ dự trữ và hợp đồng cung ứng dài hạn. Với ngưỡng tổng nguồn, VCCI đề nghị áp dụng theo giai đoạn, kèm đánh giá tác động.
Khoảng 4 giờ sáng 18/10 (giờ Hà Nội), chúng tôi đọc lại tin của Bộ Công Thương và văn bản góp ý của VCCI. Các nguồn chưa nêu thời điểm Chính phủ ban hành Nghị định hay ngày có hiệu lực, và Bộ Công Thương cũng chưa công bố phản hồi với góp ý của VCCI.
Mốc gần nhất là bản Nghị định được ban hành. Khi đó, các đầu mối sẽ biết điều kiện 40 cửa hàng và hạn đăng ký ngày 30/11/2026 được giữ hay điều chỉnh, để chủ động kế hoạch nguồn hàng cho năm 2027.
