Bán dẫn đứng đầu năm lĩnh vực ưu tiên mà Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nêu tại Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh Việt Nam – Hoa Kỳ 2026 ở Hà Nội ngày 14/10, cùng đề nghị doanh nghiệp Mỹ mở rộng kết nối chuỗi cung ứng. Với nhà cung ứng Việt Nam, đây mới là các đề xuất chính sách, chưa đi kèm dự án hay số vốn cụ thể.
Hội nghị do VCCI, AmCham Việt Nam và Phòng Thương mại Hoa Kỳ tổ chức, có Đại sứ Hoa Kỳ Jennifer Wicks và hơn 250 đại biểu tham dự. Theo Báo Điện tử Chính phủ, hai bên đang thúc đẩy đàm phán Hiệp định Thương mại đối ứng, và quan hệ kinh tế đã mở rộng từ thương mại, đầu tư sang liên kết sản xuất, kết nối doanh nghiệp và chuỗi cung ứng.
Bán dẫn, AI và dữ liệu đứng đầu năm lĩnh vực ưu tiên
Phó Thủ tướng Thường trực nêu 5 lĩnh vực hợp tác ưu tiên. Đứng đầu là công nghệ cao, đặc biệt bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu. Tiếp theo là năng lượng sạch và chuyển đổi xanh; chuỗi cung ứng bền vững thông qua liên kết sản xuất, đa dạng hóa nguồn cung và nâng năng lực logistics; tài chính, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp; cuối cùng là giáo dục và đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Ông đề nghị doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư và tăng hợp tác công nghệ lõi, nhất là bán dẫn. Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam được đề nghị nâng năng lực cạnh tranh để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Apple, Intel, Meta đề xuất cơ chế thu hút đầu tư thế hệ mới
Theo Tuổi Trẻ, cùng ngày Phó Thủ tướng Thường trực tiếp Đại sứ Jennifer Wicks và đại diện doanh nghiệp Mỹ. Đại diện Apple, Intel và Meta bày tỏ mong muốn mở rộng hợp tác trong công nghệ, đổi mới sáng tạo và sản xuất công nghệ cao. Các tập đoàn này đề xuất nghiên cứu cơ chế thu hút đầu tư thế hệ mới, phát triển công nghiệp bán dẫn và tăng cường liên kết chuỗi cung ứng.
Danh sách kiến nghị còn gồm đào tạo nhân lực công nghệ cao, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và ứng dụng AI trong sản xuất, kinh doanh. Ở mảng năng lượng, AES và GE Vernova muốn hợp tác phát triển nguồn điện, hệ thống truyền tải và chuỗi cung ứng thiết bị năng lượng.
Các nhóm khác tập trung vào khung pháp lý. KKR và Warburg Pincus kiến nghị cải thiện thủ tục mua bán, sáp nhập, thẩm định cạnh tranh, IPO và niêm yết. PepsiCo và Philip Morris International kiến nghị hoàn thiện cơ chế quản lý ngành hàng.
Vốn đăng ký tăng nhanh hơn vốn thực hiện
Phó Thủ tướng Thường trực cho biết chín tháng năm 2026, vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%. Vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%.
Như vậy, vốn thực hiện bằng khoảng 42% vốn đăng ký trong cùng kỳ. Cũng trong chín tháng, GDP tăng 9,01%.
Phó Chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh cho biết Hoa Kỳ hiện đứng thứ 11 trong 153 quốc gia, vùng lãnh thổ đầu tư tại Việt Nam. Ông đề nghị các dự án đầu tư tăng liên kết với doanh nghiệp Việt Nam trong sản xuất, nghiên cứu phát triển và chuỗi cung ứng. Phía doanh nghiệp trong nước, theo ông, cần đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, đổi mới công nghệ và cải thiện quản trị.
Logistics, hải quan và điện là các chi phí AmCham muốn giảm
Ông Mark Gillin, Chủ tịch Ban lãnh đạo quốc gia AmCham Việt Nam, cho biết kim ngạch thương mại hàng hóa hai chiều đã tăng từ khoảng 450 triệu USD năm 1995 lên khoảng 209,5 tỷ USD năm 2025, gấp hơn 460 lần.
Theo ông, để nâng năng suất, cần giảm các chi phí không cần thiết liên quan đến quy định pháp luật, logistics, thủ tục hải quan và những bất định về nguồn cung điện. Ông đề xuất ba nguyên tắc thích ứng, chủ động, hiệu quả, đồng thời nhấn mạnh quy định có tính dự báo, hạ tầng đáng tin cậy, khả năng tiếp cận năng lượng và nhân lực.
Với nhà cung ứng linh kiện, thiết bị trong nước, cơ hội nằm ở chỗ các kiến nghị về liên kết chuỗi và hỗ trợ doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi toàn cầu được đặt cùng bàn với yêu cầu tiêu chuẩn quốc tế. Nếu các đề xuất được cụ thể hóa thành dự án, doanh nghiệp đã chuẩn hóa sản xuất và quản trị sẽ ở vị trí thuận lợi hơn để vào danh sách nhà cung cấp.
Khoảng 2 giờ sáng 15/10, chúng tôi đọc lại bài của Báo Điện tử Chính phủ và Tuổi Trẻ: cả hai chưa nêu dự án, số vốn hay hợp đồng cụ thể nào của Apple, Intel hoặc Meta sau cuộc gặp, cũng chưa nêu nội dung cơ chế thu hút đầu tư thế hệ mới. Mốc tiếp theo là những dự án hoặc khoản vốn cụ thể được công bố sau hội nghị, cùng tiến độ đàm phán Hiệp định Thương mại đối ứng, hai bước cho thấy các đề xuất hôm 14/10 đi được bao xa trên con đường thành dự án.
