Nghị định 336 có hiệu lực, doanh nghiệp xuất nhập khẩu được dùng VNeID trên Cổng một cửa quốc gia

Nghị định 336/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã có hiệu lực từ ngày 15/10/2026, mở thêm một đường vào Cổng thông tin một cửa quốc gia cho doanh nghiệp làm thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu và quá cảnh. Người khai có thể đăng ký tài khoản và chữ ký số trên Cổng, hoặc dùng tài khoản định danh điện tử cấp qua ứng dụng VNeID để đăng ký và truy cập hệ thống.

Nghị định ban hành ngày 22/8/2026, do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký thay Thủ tướng, và thay thế Nghị định 85/2019/NĐ-CP. Văn bản điều chỉnh thủ tục hành chính với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh theo cơ chế một cửa quốc gia và một cửa ASEAN. Ngoài doanh nghiệp và cá nhân làm thủ tục, đối tượng áp dụng gồm cả tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số và tổ chức cung cấp phần mềm.

Hồ sơ đăng ký được đối chiếu trong một ngày làm việc

Cục Hải quan thuộc Bộ Tài chính là đơn vị quản lý Cổng, cấp tài khoản và hướng dẫn người khai khi có vướng mắc. Theo Điều 11, đơn vị này kiểm tra, đối chiếu thông tin của người khai trong 01 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận. Thông tin đầy đủ, chính xác thì người khai nhận thông báo chấp thuận qua thư điện tử. Thiếu hoặc sai thì được báo để sửa, bổ sung, hoặc bị từ chối kèm lý do.

Việc doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chuẩn bị theo Nghị định 336/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 15/10/2026. Nguồn: Cổng Thông tin điện tử Chính phủ

Phụ lục I gom các chỉ tiêu bắt buộc thành ba nhóm. Nhóm đầu là thông tin tổ chức, từ tên bằng tiếng Việt, địa chỉ, số đăng ký kinh doanh đến mã số thuế và lĩnh vực hoạt động. Nhóm thứ hai là người đại diện theo pháp luật, kèm số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu. Nhóm cuối là chứng thư số, gồm số định danh chứng thư, đơn vị cung cấp, ngày hiệu lực, ngày hết hiệu lực và khóa công khai. Với bộ phận xuất nhập khẩu, có đủ ba nhóm thông tin này trong tay là bước đầu để hồ sơ qua được vòng đối chiếu.

Gia hạn chứng thư số kéo theo đăng ký lại

Điều 12 yêu cầu chữ ký số dùng làm thủ tục phải được chứng thực bởi chứng thư số của tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số, hoặc chứng thư số nước ngoài được cấp phép sử dụng tại Việt Nam. Khi thông tin đã đăng ký thay đổi, chứng thư số được gia hạn hoặc đổi cặp khóa, người khai phải đăng ký lại với đơn vị quản lý Cổng. Doanh nghiệp vì vậy có lý do để xếp việc đăng ký lại vào cùng lịch gia hạn chữ ký số.

Việc quản lý tài khoản cũng có mốc rõ ràng. Muốn khóa tài khoản, người khai gửi văn bản điện tử có ký số hoặc văn bản giấy trước 03 ngày so với thời điểm đề nghị khóa, và gửi đề nghị kích hoạt khi muốn dùng lại. Tài khoản bị thu hồi khi người khai đề nghị, khi doanh nghiệp giải thể, phá sản, dừng hoặc tạm dừng hoạt động, hoặc khi vi phạm; việc thu hồi thực hiện chậm nhất trong 03 ngày làm việc kể từ khi nhận văn bản. Người sử dụng phải giữ an toàn, bí mật thông tin tài khoản và báo ngay khi bị mất hoặc lộ.

Cổng nhận khai suốt ngày đêm, chứng từ điện tử có giá trị như bản giấy

Cổng phải hoạt động 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần, tiếp nhận thông tin khai điện tử và tự động chuyển đến hệ thống xử lý chuyên ngành của các bộ. Khi bảo trì định kỳ, đơn vị quản lý phải thông báo trước 24 giờ.

Theo Điều 18, doanh nghiệp chọn một trong ba cách khai: lập Bản khai chung theo chuẩn dữ liệu tại Phụ lục III, lập thông tin theo tiêu chí, định dạng của bộ quản lý ngành, hoặc khai trực tiếp trên Cổng. Khi lượng hàng nhập khẩu thực tế nhiều hơn số đã khai nhưng là hàng đồng nhất, cùng nhà nhập khẩu, cùng xuất xứ, cùng nhà sản xuất, cùng phương tiện và cùng vận tải đơn, người khai được dùng kết quả kiểm tra của cơ quan xử lý cho tờ khai đó để thông quan sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế. Quy định này không áp dụng với máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải.

Chứng từ giấy chỉ phải nộp khi luật chuyên ngành yêu cầu bản giấy, hoặc khi Cổng và hệ thống chuyên ngành gặp sự cố. Chứng từ điện tử chuyển đổi từ bản giấy phải phản ánh toàn vẹn nội dung và mang chữ ký số đã đăng ký tham gia Cổng; người khai lưu trữ cả hai loại. Khi Cổng gặp sự cố, thủ tục được làm bằng hồ sơ giấy hoặc qua hệ thống xử lý chuyên ngành theo hướng dẫn của cơ quan xử lý.

Với hàng giao thương trong khu vực, phần trao đổi chứng từ với ASEAN là điểm doanh nghiệp dùng được ngay. Thông tin và chứng từ điện tử truyền qua cơ chế một cửa ASEAN được cơ quan hải quan dùng để thông quan hàng xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh. Chứng từ điện tử trao đổi theo thỏa thuận giữa Việt Nam với các nước và vùng lãnh thổ có giá trị pháp lý như chứng từ giấy khi đáp ứng điều kiện. Bộ Tài chính được giao đề xuất công nhận lẫn nhau chứng từ điện tử với các nước để đơn giản hóa hồ sơ và giảm thời gian thông quan; Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Y tế, Bộ Xây dựng cùng Bộ Tài chính phối hợp trao đổi chứng nhận xuất xứ điện tử, giấy kiểm dịch điện tử và chứng từ vận tải với các nước ASEAN.

Thời hạn giải quyết vẫn theo luật chuyên ngành

Nghị định nêu rõ việc làm thủ tục qua một cửa quốc gia, một cửa ASEAN không làm thay đổi thẩm quyền, điều kiện, thành phần hồ sơ, trình tự và thời hạn giải quyết theo pháp luật chuyên ngành. Người khai chịu trách nhiệm về độ chính xác của nội dung khai và sự thống nhất giữa chứng từ giấy với chứng từ điện tử.

Điều 49 về chuyển tiếp cho phép hệ thống xử lý chuyên ngành của bộ, ngành chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật tiếp tục phản hồi kết quả theo định dạng của bộ trong tối đa 01 năm kể từ ngày nghị định có hiệu lực, tức đến 15/10/2027.

Sáng 14/10/2026, chúng tôi đọc toàn văn Nghị định 336 trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: Điều 49 chỉ có hai khoản, về hệ thống của các bộ và việc Bộ Tài chính công bố thủ tục, không có khoản riêng cho tài khoản hay chữ ký số mà doanh nghiệp đã đăng ký theo Nghị định 85/2019.

Mốc tiếp theo nằm ở Bộ Tài chính: danh mục thủ tục và thời điểm thực hiện theo cơ chế một cửa quốc gia, một cửa ASEAN do Bộ trưởng Bộ Tài chính công bố. Danh mục đó cho doanh nghiệp biết từng thủ tục của mình đi qua Cổng từ khi nào, trên nền tài khoản, chữ ký số và đường VNeID đã có hiệu lực từ 15/10/2026.

Nguồn tham khảo

• Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
• Báo Điện tử Chính phủ