Thái Lan đưa ra dự thảo Luật AI yêu cầu nhà cung cấp nước ngoài có đại diện tại nước này, còn Việt Nam đề nghị cơ quan nhà nước không nhập tài liệu bí mật lên nền tảng AI công cộng. Hai nước đặt ngưỡng ở hai khâu khác nhau: nhà cung cấp, và cách cơ quan nhà nước dùng công cụ.
Malaysia và Philippines cũng chọn khâu riêng. Bốn nước cùng quản công cụ AI, nhưng doanh nghiệp sẽ gặp ngưỡng ở những chỗ khác nhau tùy làm việc với ai và ở đâu.
| Nước | Văn bản hoặc hợp đồng | Khâu được đặt điều kiện | Mốc đã công bố |
|---|---|---|---|
| Việt Nam | Công văn của Bộ KH&CN, trên nền Luật AI hiệu lực 1/3/2026 | Dữ liệu đầu vào khi cơ quan nhà nước dùng AI | Báo Chính phủ đưa tin 13/8/2026 |
| Thái Lan | Dự thảo Luật AI của ETDA | Nhà cung cấp: đại diện tại Thái Lan, đăng ký hệ thống rủi ro cao | Công bố 2/7, hạn góp ý 14/8/2026 |
| Malaysia | Dự luật Quản trị AI | Khung theo rủi ro, báo cáo sự cố, sandbox | Lấy ý kiến 10/7 đến 1/8/2026 |
| Philippines | Hợp tác DICT và Google Cloud qua chợ điện tử PS-DBM | Mua sắm công cho công chức | Công bố 22/6/2026 |
Bốn nước, bốn khâu quản công cụ AI (cập nhật đến 3/10/2026). Nguồn: Báo Chính phủ, VTV, Tilleke & Gibbins, Licentium, Bộ Kỹ thuật số Malaysia, Google Cloud
Việt Nam: khung luật đã có, công văn nói rõ cơ quan nhà nước được làm gì
Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 gồm 8 chương, 35 điều, là luật đầu tiên ở Việt Nam chuyên quy định về AI. Theo VTV ngày 1/3, luật được Quốc hội thông qua tháng 12/2025 và có hiệu lực từ 1/3/2026.
Báo Chính phủ ngày 13/8 đưa tin Bộ Khoa học và Công nghệ có công văn đề nghị các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc hệ thống tư pháp, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và UBND các tỉnh, thành phố tăng cường ứng dụng công nghệ số, AI hỗ trợ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. AI là công cụ hỗ trợ cán bộ, không thay thế việc xem xét, kết luận của cơ quan có thẩm quyền.
Công văn dành cho việc rà soát văn bản pháp luật trong các cơ quan nhà nước, không phải quy định cho doanh nghiệp.
Giới hạn được nêu rõ. Theo VTV, không được nhập các tài liệu thuộc danh mục bí mật nhà nước lên các nền tảng AI công cộng, đồng thời phải tuân thủ quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, an ninh mạng và Khung đạo đức trí tuệ nhân tạo quốc gia.
Kết quả AI tạo ra phải truy xuất, kiểm chứng, đối chiếu với căn cứ pháp lý. Cán bộ có trách nhiệm kiểm tra, đánh giá, xác nhận trước khi dùng, và người dùng AI vẫn chịu trách nhiệm quyết định cuối cùng.
Việc ứng dụng chạy theo quy trình 6 bước: chuẩn bị hồ sơ, lập danh mục, thực hiện rà soát, kiểm tra kết quả, kết luận theo thẩm quyền, lưu trữ hồ sơ.
Về công cụ, theo VTV, Bộ đã đánh giá, lựa chọn và thông báo 2 nền tảng AI đáp ứng yêu cầu để triển khai trên phạm vi cả nước, tại Công văn số 4920/BKHCN-CNCNTT ngày 7/7/2026. Hai nền tảng hỗ trợ tra cứu, hệ thống hóa, xác định hiệu lực văn bản, so sánh quy định, phát hiện dấu hiệu mâu thuẫn, chồng chéo. Trước đó, ngày 29/4, Bộ có Công văn số 2766/BKHCN-TTCNTT hướng dẫn ứng dụng công nghệ số, AI hỗ trợ rà soát.
Thái Lan: ngưỡng nằm ở nhà cung cấp
Phần về Thái Lan dựa trên hai bản tóm tắt của văn phòng luật, Tilleke & Gibbins và Licentium; chúng tôi chưa mở được bản dự thảo gốc của Cơ quan Phát triển Giao dịch Điện tử (ETDA), nên mọi chi tiết dưới đây gắn với hai văn phòng này.
Theo Tilleke & Gibbins, ETDA công bố phiên bản dự thảo Luật AI mới ngày 2/7 để lấy ý kiến khoảng 30 ngày. Nhà cung cấp AI nước ngoài phục vụ bên triển khai hoặc người dùng Thái phải chỉ định điều phối viên hoặc đại diện được ủy quyền tại Thái Lan; tùy loại hệ thống, đại diện có thể phải có toàn quyền hành động thay nhà cung cấp.
Phạt hành chính từ 1 triệu đến 5 triệu baht tùy mức vi phạm, tức mức cao nhất gấp 5 lần mức thấp nhất. Nếu nhà cung cấp không tuân thủ, cơ quan quản lý có thể đề nghị tòa án ra lệnh cho nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP) chặn việc phát tán hệ thống AI tại Thái Lan.
Cũng theo Tilleke & Gibbins, hệ thống rủi ro cao do sắc lệnh hoàng gia chỉ định; sắc lệnh sau đó có thể yêu cầu thông báo, đăng ký hoặc cấp phép trước khi triển khai.
Theo Licentium ngày 13/8, hạn góp ý đến 14/8, tức 43 ngày sau ngày công bố 2/7. Dự thảo có bốn tầng rủi ro, trách nhiệm nghiêm ngặt với thiệt hại do AI, đại diện bắt buộc cho nhà cung cấp nước ngoài không có hiện diện đăng ký ở Thái Lan, và nghĩa vụ gắn nhãn nội dung AI tạo sinh.
Cũng theo Licentium, hệ thống rủi ro cao phải đánh giá sự phù hợp trước khi triển khai, đăng ký với ETDA, giám sát sau khi ra thị trường và báo cáo sự cố.
Licentium viết điều khoản trách nhiệm nghiêm ngặt là điểm bị tranh luận nhiều nhất: các nhóm ngành nêu ý kiến rằng trách nhiệm không giới hạn sẽ cản trở việc triển khai các ứng dụng AI hữu ích ở Thái Lan, và ETDA cho biết điều khoản này có thể sửa trước khi hoàn thiện.
Nếu điều khoản đại diện được giữ nguyên khi dự thảo thành luật, nhà cung cấp không có hiện diện đăng ký ở Thái Lan sẽ có thêm một bước trước khi phục vụ bên triển khai hoặc người dùng ở đó.
Malaysia và Philippines: ngưỡng ở khung rủi ro và ở mua sắm công
Theo trang của Bộ Kỹ thuật số ngày 10/7, Dự luật Quản trị AI là khung pháp lý ngang đầu tiên của Malaysia dành riêng cho quản trị AI. Dự luật theo cách tiếp cận dựa trên rủi ro, có hệ thống báo cáo sự cố, biện pháp bảo vệ và sandbox AI.
Trang Bộ ghi Bộ trưởng Kỹ thuật số Gobind Singh Deo nhấn mạnh trong Quốc hội ngày 24/6 rằng dự luật sẽ không trực tiếp điều chỉnh đầu ra của AI; nội dung bất hợp pháp tiếp tục được xử lý theo các luật và khung hiện hành.
Sáng 3/10, chúng tôi mở cổng góp ý công khai UPC của Malaysia. Đợt lấy ý kiến dự luật của Bộ Kỹ thuật số và Văn phòng AI Quốc gia chạy từ 10/7 đến 1/8, trang ghi 66 ý kiến, quanh sáu nhóm nội dung: kiến trúc quản trị, phạm vi, nguyên tắc, khung rủi ro, báo cáo sự cố và sandbox quản lý. Quy đổi ra, đợt góp ý kéo dài 23 ngày.
Philippines đi bằng hợp tác và mua sắm. Thông cáo chung của Bộ Thông tin và Truyền thông (DICT) và Google Cloud ngày 22/6 cho biết hai bên mở rộng hợp tác nhiều năm. Gemini Enterprise và Google Workspace được cung cấp cho công chức qua nền tảng chợ điện tử của Cục Mua sắm thuộc Bộ Ngân sách và Quản lý (PS-DBM), khởi đầu hơn 50.000 công chức được trang bị ứng dụng Gemini Enterprise.
DICT lên kế hoạch tạo điều kiện cho hơn 200.000 công chức dùng trong 18 tháng tới, đồng thời theo dõi tần suất dùng, hiệu quả công việc, tiết kiệm chi phí và mức hài lòng. Con số 200.000 là kế hoạch DICT nêu, không phải số đã cấp; quy đổi ra, mục tiêu gấp khoảng 4 lần mức khởi đầu.
Theo thông cáo, DICT dự kiến dùng trợ lý AI để trả lời người dân về thủ tục bằng ngôn ngữ địa phương.
Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Henry Rhoel Aguda nói trong thông cáo chung DICT và Google Cloud ngày 22/6: “Chuyển đổi không chỉ được định nghĩa bằng việc áp dụng các công cụ phần mềm tinh vi, mà bằng việc tạo ra hiệu quả hệ thống bền vững trong các cơ quan công và khả năng tiếp cận rộng rãi dịch vụ chính phủ điện tử.”
Bốn cách quản, bốn ngưỡng với doanh nghiệp Việt Nam
Bốn nước dùng bốn công cụ khác nhau: luật cùng công văn hướng dẫn ở Việt Nam, dự thảo luật ở Thái Lan, dự luật ở Malaysia, hợp tác và mua sắm ở Philippines. Vì vậy ngưỡng mà doanh nghiệp gặp cũng khác nhau.
Với bộ phận pháp chế, công nghệ thông tin và mua sắm của doanh nghiệp Việt Nam làm việc với cơ quan nhà nước, công văn cho thấy phía cơ quan nhà nước đã có quy tắc rõ: tài liệu bí mật nhà nước không lên nền tảng công cộng, kết quả AI phải kiểm chứng. Với doanh nghiệp có đối tác ở Thái Lan, điều khoản đại diện mới nằm trong dự thảo, chưa có hiệu lực. Ở Malaysia, khung rủi ro đã qua đợt lấy ý kiến đến 1/8; ở Philippines, điều đã công bố là kế hoạch mua sắm của DICT.
Mốc kiểm được tiếp theo: theo Licentium, ETDA dự định hoàn tất quy trình lập pháp trước cuối 2026, trong khi lịch Quốc hội và ủy ban chưa được xác nhận.
