Bộ Xây dựng đề xuất mở rộng 1.144 km cao tốc Bắc – Nam đoạn Hà Nội – TP.HCM lên 6 làn theo phương thức PPP, sơ bộ khoảng 178.357 tỷ đồng. Phương án nằm trong văn bản Bộ trưởng Trần Hồng Minh báo cáo Chính phủ, đưa tin ngày 14/10, và chưa được phê duyệt.
Ban Quản lý dự án 2 đã được giao lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, và kết quả sơ bộ cho thấy phương án PPP có tính khả thi. Toàn tuyến gồm 18 đoạn, phần lớn đang là 4 làn xe hạn chế, sẽ mở rộng lên 6 làn cao tốc theo quy hoạch. Riêng Phan Thiết – Dầu Giây đi từ 4 làn hoàn chỉnh lên 6 làn. Hai đoạn Mỹ Thuận – Cần Thơ và Cần Thơ – Cà Mau được nghiên cứu theo dự án riêng.
Theo Tuổi Trẻ, đoạn Cao Bồ – Mai Sơn vừa hoàn thành mở rộng lên 6 làn hoàn chỉnh.
| Nhóm dự án | Chiều dài | Sơ bộ tổng mức | Vốn ngân sách |
|---|---|---|---|
| Phía Bắc: Mai Sơn – Cam Lộ (1 dự án PPP) | khoảng 415 km | khoảng 72.186 tỷ đồng | Không cần hỗ trợ |
| Phía Nam: Quảng Ngãi – Dầu Giây (1 dự án PPP) | khoảng 551 km | khoảng 78.223 tỷ đồng | Không cần hỗ trợ |
| Ba đoạn BOT đang thu phí (3 dự án độc lập) | khoảng 178 km | khoảng 27.948 tỷ đồng | Tùy hợp đồng PPP đã ký và lưu lượng |
Phương án chia dự án mở rộng cao tốc Bắc – Nam đoạn Hà Nội – TP.HCM theo báo cáo của Bộ Xây dựng (số sơ bộ, chưa phê duyệt). Nguồn: Báo Điện tử Chính phủ
Hai dự án lớn không cần vốn ngân sách
Phần lớn chiều dài thuộc 15 đoạn đã đầu tư công và Nhà nước đang thu phí. Các đoạn này dự kiến gom thành 2 dự án PPP không cần vốn ngân sách hỗ trợ.
Dự án phía Bắc, Mai Sơn – Cam Lộ, dài khoảng 415 km, sơ bộ khoảng 72.186 tỷ đồng, thời gian hoàn vốn sơ bộ khoảng 20 năm. Dự án phía Nam, Quảng Ngãi – Dầu Giây, dài khoảng 551 km, sơ bộ khoảng 78.223 tỷ đồng, hoàn vốn sơ bộ khoảng 15 năm.
Cộng lại, hai dự án này chiếm 150.409 tỷ đồng, khoảng 84% tổng mức sơ bộ. Sau khi báo cáo nghiên cứu khả thi được phê duyệt, Bộ Xây dựng sẽ tổ chức lựa chọn nhà đầu tư.
Ba đoạn BOT đang thu phí được tách riêng
Diễn Châu – Bãi Vọt, Nha Trang – Cam Lâm và Cam Lâm – Vĩnh Hảo là ba đoạn đang do nhà đầu tư thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ. Tổng chiều dài khoảng 178 km, sơ bộ khoảng 27.948 tỷ đồng, dự kiến chia thành 3 dự án độc lập.
Với nhóm này, hình thức và mức vốn ngân sách hỗ trợ phụ thuộc hợp đồng PPP đã ký, lưu lượng giao thông và phân tích tài chính chi tiết. Báo cáo tiền khả thi chỉ được lập, phê duyệt sau khi xác định nguồn vốn ngân sách hỗ trợ, nếu có. Khoảng 2 giờ sáng 15/10, chúng tôi đọc lại bài của Báo Điện tử Chính phủ và Tuổi Trẻ: cả hai chưa nêu quyết định của Chính phủ về phương án, mức vốn ngân sách hỗ trợ cụ thể cho ba đoạn BOT hay lịch trình phê duyệt.
Các con số vì thế vẫn ở mức sơ bộ. Trong văn bản báo cáo Chính phủ, Bộ trưởng Trần Hồng Minh viết: “Sơ bộ tổng mức đầu tư và dự kiến chia dự án thành phần sẽ được Bộ Xây dựng chuẩn xác trong các bước tiếp theo trên cơ sở kết quả nghiên cứu chi tiết theo quy định”, theo Báo Điện tử Chính phủ thuật lại.
Làn xe thêm đi kèm phí sử dụng đường
Với doanh nghiệp, tác động đến trước ở khâu vận tải đường bộ. Nếu các đoạn được mở rộng, làn xe tăng thêm có thể nâng năng lực chuyên chở cho doanh nghiệp vận tải và nhà máy gửi hàng theo trục Bắc – Nam.
Đi kèm là chi phí. Bộ Xây dựng đề xuất rằng nếu thu hút vốn ngoài ngân sách, nhà đầu tư được thu phí sau khi hoàn thành mở rộng từng đoạn. Khi đó, phí sử dụng đường trên từng đoạn mở rộng sẽ là một khoản trong bài toán chi phí của đơn vị vận tải.
Mốc cần chờ là Quốc hội
Khi trình Quốc hội các nghị quyết chủ trương đầu tư trước đây, Chính phủ đã báo cáo thời điểm cần mở rộng các tuyến cao tốc phân kỳ là đến năm 2040-2045. Vì vậy, phương án mới cần báo cáo Quốc hội để điều chỉnh. Mặt bằng đã được giải phóng theo quy mô quy hoạch cho từng đoạn tuyến.
Bộ Xây dựng đề nghị Thủ tướng trình Quốc hội giao Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, đầu tư mở rộng theo hình thức phù hợp, gồm PPP, đầu tư công hoặc hình thức khác. Bộ cũng đề xuất đưa vào Nghị quyết chung của Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, việc cho phép lập, phê duyệt ngay báo cáo nghiên cứu khả thi mà không cần trình duyệt chủ trương đầu tư nếu phát sinh thủ tục này.
Mốc kế tiếp là quyết định của Chính phủ về phương án và nội dung được đưa vào nghị quyết của Quốc hội. Nếu được thông qua, Bộ Xây dựng có thể lập ngay báo cáo khả thi trên nền mặt bằng đã sẵn, rồi bước sang chọn nhà đầu tư cho từng dự án.
