Nhà nhập khẩu có hàng hóa, bao bì in sẵn ký hiệu ® trong khi nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam có thể bổ sung thông tin trung thực trên nhãn phụ để lô hàng được thông quan, nếu đề xuất mới của Cục Hải quan được chấp thuận. Đề xuất nằm trong Công văn 23008/CHQ-GSQL mà Cục gửi Bộ Khoa học và Công nghệ ngày 15/10.
Theo đề xuất, hải quan hướng dẫn người khai bổ sung thông tin trên nhãn phụ theo pháp luật về ghi nhãn hàng hóa. Sau khi bổ sung, lô hàng được làm thủ tục thông quan nếu không có vi phạm khác, và hải quan không xử phạt vi phạm hành chính theo điểm b khoản 1 Điều 6 Nghị định 99/2013/NĐ-CP với trường hợp này. Báo Điện tử Chính phủ đưa tin cùng ngày.
Vướng mắc phát sinh ở khâu kiểm tra hồ sơ, hàng hóa. Theo Cục Hải quan, hải quan phát hiện hàng hóa, bao bì có ký hiệu ® nhưng chưa thể hiện tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam. Doanh nghiệp đặt vấn đề liệu trường hợp này có bị coi là vi phạm quy định về chỉ dẫn sai tình trạng pháp lý của đối tượng sở hữu công nghiệp hay không.
Chỉ dẫn trung thực là điểm mấu chốt
Theo Điều 7 Thông tư 11/2015/TT-BKHCN ngày 26/6/2015 của Bộ Khoa học và Công nghệ, sửa đổi bởi Thông tư 06/2024/TT-BKHCN ngày 30/9/2024, việc dùng ký hiệu ® có thể thuộc hành vi chỉ dẫn gây hiểu sai rằng nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam. Tuy vậy, hàng hóa, bao bì, gồm cả nhãn phụ của hàng nhập khẩu, dùng ® mà có chỉ dẫn trung thực về tình trạng bảo hộ tại Việt Nam thì không bị coi là chỉ dẫn sai tình trạng pháp lý theo Nghị định 99/2013/NĐ-CP.
Để xử lý thống nhất, Cục Hải quan đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ làm rõ Điều 7 Thông tư 11/2015 (đã sửa đổi) và xem xét đề xuất.
Hai tháng, từ hướng dẫn nội bộ tới hỏi ý kiến bộ chuyên ngành
Đây không phải lần đầu Cục Hải quan xử lý trường hợp này. Công văn 20601/CHQ-GSQL ngày 18/8/2026 gửi các Chi cục Hải quan khu vực đã hướng dẫn hải quan không mặc nhiên xác định hàng nhập khẩu là hàng giả mạo nhãn hiệu khi hàng có gắn ® mà nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam. Người khai cam kết bằng văn bản về việc gắn nhãn phụ, trong đó bổ sung chỉ dẫn trung thực về tình trạng bảo hộ; hải quan kiểm tra văn bản cam kết và thông quan nếu không có vi phạm khác. Nơi nhận công văn có Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam.
Quy đổi ra, từ Công văn 20601 tới Công văn 23008 là khoảng hai tháng. Văn bản trước là hướng dẫn nội bộ cho các chi cục dựa trên cam kết của người khai; văn bản sau đưa vấn đề lên Bộ Khoa học và Công nghệ để có cách hiểu thống nhất, kèm đề xuất không xử phạt.
Công văn 20601 dẫn căn cứ ghi nhãn: hàng nhập khẩu phải ghi nhãn theo quy định trước khi đưa ra lưu thông, theo Điều 34 Luật 78/2025/QH15 sửa đổi Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Theo khoản 3 Điều 40 Nghị định 37/2026/NĐ-CP ngày 23/1/2026, nhãn phụ là phần dịch ra tiếng Việt các nội dung bắt buộc trên nhãn gốc và bổ sung nội dung bắt buộc còn thiếu; tổ chức, cá nhân ghi nhãn chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực.
Phần việc dồn về nhãn phụ trước khi hàng ra thị trường
Với doanh nghiệp, việc này có thể phải xử lý từ trước cửa khẩu. Với bao bì đã in sẵn ® từ nhà sản xuất nước ngoài, phần bổ sung thông tin có thể dồn về nhà nhập khẩu và đại lý hải quan khi chuẩn bị nhãn phụ, rồi tới khâu dán nhãn ở kho trước khi hàng đưa ra lưu thông.
Lợi ích rõ nhất nằm ở cách hiểu chung. Nếu Bộ Khoa học và Công nghệ đồng ý, cùng một trường hợp có thể được các chi cục xử lý theo một hướng, thay vì dựa vào văn bản cam kết của từng lô hàng.
Cũng trong ngày 15/10, Thông tư 127/2026/TT-BTC về chỉ tiêu thông tin, mẫu chứng từ khai báo với phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh có hiệu lực, thay Thông tư 50/2018/TT-BTC. Cục Hải quan ban hành văn bản hỏa tốc hướng dẫn các chi cục; phương tiện đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa tiếp tục làm theo phương thức hiện hành cho tới khi Bộ Tài chính thông báo triển khai trên Cổng thông tin một cửa quốc gia.
Rạng sáng 16/10, chúng tôi đọc lại bài của Báo Điện tử Chính phủ: bài chưa nêu ý kiến trả lời của Bộ Khoa học và Công nghệ, mẫu nhãn phụ hay thời điểm áp dụng đề xuất.
Mốc gần nhất là ý kiến của Bộ Khoa học và Công nghệ về Điều 7 Thông tư 11/2015, rồi tới hướng dẫn thống nhất cho các chi cục hải quan khi gặp hàng nhập khẩu gắn ®.
