Doanh nghiệp kinh doanh hàng thiết yếu được khuyến khích tham gia dự trữ, cung ứng hàng, thực hiện khuyến mại, giảm giá và tiết giảm chi phí trong những tháng cuối năm 2026. Đây là phần việc dành cho doanh nghiệp trong Công điện số 70/CĐ-TTg mà Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký ngày 15/10, với mục tiêu giữ CPI bình quân năm tăng khoảng 4,5%.
Công điện về tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành giá được Báo Điện tử Chính phủ đăng toàn văn chiều cùng ngày. Văn bản yêu cầu các bộ, địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm Công điện số 28/CĐ-TTg ngày 1/4/2026.
Theo công điện, CPI bình quân 9 tháng năm 2026 của cả nước tăng 4,52% so với cùng kỳ, và 14 tỉnh, thành phố có mức bình quân cao hơn mức chung. Nhóm này gồm Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Gia Lai, Huế, Tây Ninh, Khánh Hòa, Cà Mau, Đà Nẵng, Hà Nội, TP.HCM, Vĩnh Long, Đồng Tháp và Đắk Lắk.
Cục Thống kê công bố CPI tháng 9/2026 tăng 0,62% so với tháng trước và tăng 5,08% so với cùng kỳ; lạm phát cơ bản bình quân 9 tháng tăng 4,26%.
Như vậy, mức tăng của riêng tháng 9 so với cùng kỳ đã cao hơn cả mức bình quân 9 tháng lẫn mục tiêu khoảng 4,5% cho cả năm. Công điện nêu áp lực đến từ xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động tới giá năng lượng, chi phí đầu vào, vận tải và logistics quốc tế, từ tác động tích lũy của các đợt tăng giá trước đó và giá xăng dầu tăng trở lại, trong khi nhu cầu tiêu dùng dịp lễ, Tết và sản xuất cuối năm dự kiến tăng.
Mỗi bộ theo dõi một nhóm hàng
Công điện phân việc theo nhóm hàng. Bộ Công Thương chủ trì theo dõi cung cầu, giá năng lượng, xăng dầu, điện và hàng thiết yếu, chủ động phương án bảo đảm nguồn cung, điều tiết lưu thông, phân phối giữa các vùng, không để thiếu hàng hoặc tăng giá bất hợp lý.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo dõi nguồn cung, giá lương thực, thực phẩm, nông lâm thủy sản, thúc đẩy sản xuất, thu hoạch và lưu thông, nhất là hàng phục vụ cuối năm và Tết Nguyên đán. Bộ Xây dựng theo dõi giá vật liệu xây dựng và nâng chất lượng, tính kịp thời của việc công bố giá. Bộ Y tế lo giá thuốc, vật tư y tế; Bộ Giáo dục và Đào tạo lo giá sách giáo khoa.
Với doanh nghiệp, cách phân việc này cho biết nhóm hàng của mình do bộ nào theo dõi và đầu mối nào điều tiết nguồn cung giữa các vùng.
Với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, các bộ và địa phương phải rà soát phương án điều chỉnh. Nếu cần tăng giá, cơ quan quản lý phải cân nhắc kỹ thời điểm, mức độ, và hạn chế điều chỉnh cùng một thời điểm hoặc dồn vào những tháng cuối năm khi có thể bố trí thời điểm phù hợp hơn.
Nguồn cung cho Tết Nguyên đán 2027 được đặt lên trước
Các địa phương phải có phương án bảo đảm nguồn cung cho cuối năm và Tết Nguyên đán 2027, chú trọng xăng dầu, lương thực, thực phẩm, thịt gia súc, gia cầm, rau củ quả, vật liệu xây dựng, phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc và vật tư y tế.
Phần chạm trực tiếp vào chuỗi cung ứng là khâu trung gian. Công điện yêu cầu rà soát chi phí vận chuyển, lưu kho, bảo quản, phân phối, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tiết giảm chi phí và đa dạng hóa nguồn cung.
Ở 14 địa phương có CPI cao hơn bình quân, UBND phải chỉ đạo Sở Tài chính cùng cơ quan thống kê rà soát diễn biến CPI, phân tích nguyên nhân theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ, từ nguồn cung, nhu cầu, chi phí đầu vào tới lưu thông, phân phối. Các địa phương này phải xác định nhóm đóng góp chủ yếu, triển khai ngay phương án điều hành và phấn đấu CPI không tăng trong những tháng còn lại của năm 2026.
Kiểm tra niêm yết và giá bán khi đầu vào giảm
Về phía kiểm tra, công điện yêu cầu tăng cường kiểm tra việc kê khai giá, niêm yết giá và bán theo giá niêm yết, tập trung vào hàng thiết yếu và các lĩnh vực vận tải, lưu trú, du lịch, vật liệu xây dựng, lương thực, thực phẩm, thuốc. Cơ quan quản lý cũng theo dõi giá bán của các hàng hóa có chi phí đầu vào giảm và khuyến khích doanh nghiệp điều chỉnh giá bán tương ứng.
Rạng sáng 16/10, chúng tôi đọc toàn văn công điện trên Báo Điện tử Chính phủ. Văn bản không nêu mức giá trần hay danh sách mặt hàng bị kiểm soát giá, và không đặt mốc báo cáo riêng cho 14 địa phương ngoài chế độ báo cáo hằng tháng.
Mốc gần nhất là số CPI tháng 10 và báo cáo hằng tháng mà các bộ, địa phương gửi Bộ Tài chính, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo điều hành giá; khi có biến động bất thường hoặc nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, báo cáo phải gửi ngay.
