Hải quan đề xuất hạ ngưỡng miễn thuế hàng giá trị nhỏ từ 1 triệu đồng xuống 100.000 đồng

Ngưỡng miễn thuế hàng nhập khẩu giá trị nhỏ có thể hạ từ 1 triệu đồng xuống 100.000 đồng cho mỗi lần nhập khẩu, áp chung cho hàng đi bưu chính và chuyển phát nhanh. Cục Hải quan nêu đề xuất này ngày 8/9/2026, khi làm rõ Điều 29 dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu. Bộ Tài chính đã gửi Công văn số 13362/BTC-CST lấy ý kiến các bộ, ngành, hiệp hội từ ngày 25/8/2026; dự thảo chưa ban hành.

Theo Điều 29, cơ quan soạn thảo đề xuất miễn thuế cho hàng hóa có tổng trị giá hải quan từ 100.000 đồng trở xuống, hoặc tổng số thuế xuất nhập khẩu phải nộp từ 10.000 đồng trở xuống cho một lần xuất nhập khẩu. Mức này áp dụng thống nhất, không phân biệt phương thức nhập khẩu.

Đặt bên cạnh quy định hiện hành tại Nghị định 134/2016/NĐ-CP, sửa đổi tại Nghị định 18/2021/NĐ-CP, khoảng cách khá rõ. Hàng gửi qua bưu chính, chuyển phát nhanh đang được miễn thuế nhập khẩu khi trị giá hải quan từ 1 triệu đồng trở xuống hoặc số thuế phải nộp từ 100.000 đồng trở xuống; các hình thức nhập khẩu khác áp mức 500.000 đồng hoặc số thuế 50.000 đồng. Đề xuất mới thu hẹp đáng kể vùng hàng hóa nằm ngoài nghĩa vụ thuế.

Phía cơ quan hải quan lý giải bằng diễn biến của thị trường. Thương mại điện tử xuyên biên giới tăng nhanh, kéo theo số lô hàng giá trị thấp nhiều và tần suất dày. Cục Hải quan dẫn số liệu của Hiệp hội Thương mại điện tử: thị trường bán lẻ thương mại điện tử Việt Nam năm 2024 ước hơn 25 tỷ USD, tăng khoảng 20% so với 2023; nửa đầu năm 2026 tăng khoảng 19%. Trong bối cảnh đó, cơ chế miễn thuế có thể tạo lợi thế cạnh tranh thiếu công bằng cho hàng nhập khẩu so với hàng sản xuất trong nước. Cơ quan quản lý cũng ghi nhận tình trạng chia nhỏ đơn hàng và hạ giá trị khai báo để hưởng ưu đãi, gây thất thu ngân sách và tăng áp lực quản lý.

Cách chọn hai mốc mới gắn với chi phí quản lý. Mức thuế 10.000 đồng tương ứng với phí hải quan tại Thông tư 86/2025/TT-BTC. Với trị giá 100.000 đồng, cơ quan soạn thảo tính trên thuế suất nhập khẩu ưu đãi bình quân khoảng 11,8%, trong đó mức 10% được dùng để xác định trị giá hàng hóa tương ứng.

Dự thảo nêu rõ mức miễn thuế mới không áp dụng với quà biếu, quà tặng và hàng hóa mua bán, trao đổi của cư dân biên giới. Các quy định về hồ sơ, thủ tục miễn thuế tại Điều 29 cũng được bỏ, vì nội dung này đã chuyển vào thông tư của Bộ Tài chính.

Ở góc độ pháp lý quốc tế, Việt Nam là thành viên Công ước Kyoto sửa đổi từ năm 2008. Công ước cho phép mỗi quốc gia tự xác định ngưỡng giá trị hoặc số thuế tối thiểu không thu, nhằm tránh để chi phí hành chính vượt quá số thuế thu được. Bộ Tài chính đánh giá không nên tiếp tục miễn thuế với hàng giá trị nhỏ, song Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu vẫn quy định cơ chế này, nên dự thảo giữ lại nguyên tắc miễn thuế và hạ mạnh ngưỡng áp dụng.

Nhiều nền kinh tế đã đi theo hướng tương tự. Indonesia chỉ miễn với hàng từ 3 USD trở xuống. Ấn Độ không miễn thuế nhập khẩu với hàng mua trực tiếp từ nước ngoài qua thương mại điện tử. Từ ngày 1/7/2026, EU áp 3 euro cho mỗi mặt hàng trong lô không quá 150 euro và dự kiến bỏ ngưỡng 150 euro từ tháng 7/2028.

Trong nước, ưu đãi cho hàng giá trị nhỏ đã thu hẹp một phần từ trước. Từ ngày 18/2/2025, Quyết định số 01/2025/QĐ-TTg bãi bỏ Quyết định số 78/2010/QĐ-TTg, chấm dứt miễn thuế giá trị gia tăng với hàng giá trị nhỏ gửi qua chuyển phát nhanh. Ưu đãi hiện chỉ còn ở thuế nhập khẩu.

Quy mô dòng hàng này không nhỏ. Vietnam Investment Review dẫn ước tính của Cục Hải quan: mỗi tháng khoảng 1,3 đến 1,9 tỷ USD hàng giá trị nhỏ qua biên giới Việt Nam được miễn thuế. Ước tính do một nguồn nêu, chưa có công bố khác cùng mức.

Về phía doanh nghiệp, Cục Hải quan lưu ý các đơn vị thương mại điện tử, logistics và chuyển phát nhanh cần chủ động nắm định hướng điều chỉnh để chuẩn bị hạ tầng vận hành cho thời điểm quy định chính thức được ban hành. Với các lô hàng mẫu, phụ tùng hay linh kiện nhận qua chuyển phát nhanh, cấu trúc chi phí có thể thay đổi khi ngưỡng mới được áp dụng: phần thuế nhập khẩu trước đây nằm trong vùng miễn sẽ phải tính vào chi phí của từng lô. Mức độ tác động phụ thuộc trị giá từng lô, tần suất nhận hàng và cách doanh nghiệp gộp hay tách đơn.

Cho tới khi dự thảo được ban hành, hai mốc mới vẫn chỉ nằm trong đề xuất. Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ cơ chế miễn thuế được giữ về nguyên tắc nhưng thu hẹp mạnh về phạm vi, đặt trọng tâm vào chi phí tuân thủ và năng lực hạ tầng của các bên vận chuyển. Phần hàng nằm dưới ngưỡng mới vẫn không phát sinh nghĩa vụ thuế, nên phép thử thật nằm ở số lô vượt ngưỡng và cách ngành hải quan thu cho từng lô sau khi nghị định có hiệu lực.