Ngày 24/07/2026, lúc 15h30 tại tòa nhà Naree Samosorn trong Phủ Thủ tướng, Đại diện Thương mại Thái Lan Weerapong Prapha tiếp ông Ron Yip, Phó Vụ trưởng phụ trách Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương thuộc Bộ Kinh doanh, Đổi mới, Khoa học và Thương mại Vương quốc Anh, cùng đoàn công tác. Hai bên bàn cách nâng cấp hợp tác thông qua cơ chế Ủy ban Hỗn hợp về Kinh tế và Thương mại (JETCO) và Quan hệ Đối tác Thương mại Tăng cường (Enhanced Trade Partnership, ETP).
Một điểm cần nói ngay để tránh đọc quá lời: hai bên chưa khởi động đàm phán hiệp định thương mại tự do. Nguyên văn phía Thái Lan chỉ nói tới việc tìm lộ trình và thủ tục phù hợp, “có thể dẫn tới việc cân nhắc đàm phán FTA Thái Lan – Anh trong tương lai”. Chuyến làm việc của phía Anh được định vị là thu thập thông tin chính sách để báo cáo về chính phủ mới của Anh. Cấp gặp là đại diện thương mại với phó vụ trưởng, và không có văn kiện nào được ký.
JETCO và ETP: hai cơ chế sẵn có được đưa ra trước
Theo bản tin của Cục Quan hệ Công chúng Thái Lan, hai bên đã thảo luận hướng nâng cấp hợp tác qua cơ chế JETCO và ETP. Đây là hai khuôn khổ đã tồn tại; việc đưa chúng ra trước trong khi FTA còn ở dạng thăm dò cho thấy đường đi được chọn là mở rộng cái đang có, không phải mở mặt trận mới.
Ngoài nội dung JETCO, phía Thái Lan còn thông báo tiến độ đàm phán FTA giữa Thái Lan và Liên minh châu Âu, cùng kế hoạch gia nhập Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), và đề nghị Anh với tư cách thành viên OECD ủng hộ.
Ba tuyến đó — JETCO và ETP với Anh, FTA với EU, gia nhập OECD — cùng hướng về một điều: nâng vị thế tiếp cận thị trường châu Âu và nâng chuẩn quy định trong nước. Việc Thái Lan dùng OECD làm đòn bẩy nâng chuẩn hàm ý ngưỡng tuân thủ về lao động, môi trường và quản trị doanh nghiệp bên đó sẽ đi lên — chi phí tăng với nhà cung ứng đang đặt nhà máy tại Thái Lan, nhưng là rào cản có lợi cho bên đã làm tốt phần tuân thủ.
Năm ngành Thái Lan mời vốn Anh trùng danh mục Việt Nam đang chào
Trong cùng cuộc gặp mở đường cho kỳ JETCO tới, phía Thái Lan mời nhà đầu tư Anh mở rộng cơ sở đầu tư vào năm ngành mục tiêu gọi là New Growth Engines: bán dẫn; sinh học và năng lượng tái tạo; xe điện; y tế toàn diện (Medical Hub); và hàng không vũ trụ.
Đây là lời mời chào, không phải vốn đã vào: bản tin không nêu doanh nghiệp Anh, số tiền hay dự án cụ thể nào. Nhưng danh mục năm ngành ấy gần như trùng với danh mục ưu tiên thu hút đầu tư mà Việt Nam đang chào — cùng nguồn vốn, cùng danh sách ngành, hai điểm đến trong một khu vực là cạnh tranh trực tiếp.
Cơ cấu nhập khẩu từ Anh nói gì về chuỗi cung ứng Thái Lan
Theo bản tin trên cổng thông tin Chính phủ Thái Lan, trong năm 2568 Phật lịch, tức năm dương lịch 2025, thương mại hai chiều Thái Lan – Anh đạt 6.850,33 triệu USD, tăng 2,87% so với năm trước; Thái Lan xuất khẩu 4.436,48 triệu USD, tăng 5,70%, và nhập khẩu 2.413,86 triệu USD, giảm 1,96%. Thặng dư nghiêng về phía Thái Lan, 2.022,62 triệu USD. Anh là đối tác thương mại lớn thứ 22 của Thái Lan trên toàn cầu và thứ 4 tại khu vực châu Âu. Toàn bộ số liệu này là số cả năm 2025.
Nhóm hàng Thái Lan xuất sang Anh gồm thịt gà chế biến, đồ trang sức, máy móc và linh kiện, xe máy và linh kiện, ô tô và phụ tùng. Nhóm nhập khẩu từ Anh gồm máy móc và linh kiện, bảng mạch in, thiết bị khoa học và y tế, dược phẩm, đồ uống có cồn.
Cơ cấu nhập khẩu mới là phần đáng đọc kỹ: bảng mạch in cùng thiết bị khoa học và y tế nằm trong nhóm nhập khẩu hàng đầu, cho thấy chuỗi linh kiện cao cấp và thiết bị đo kiểm của Thái Lan vẫn phụ thuộc nguồn châu Âu. Với doanh nghiệp Việt Nam làm bảng mạch hay thiết bị đo lường, đó là khoảng trống nằm ngay bên cạnh.
Ba vấn đề Thái Lan tự nêu là đường ranh, không phải điểm nhượng bộ
Phía Thái Lan nhấn mạnh chính sách thương mại của họ dựa trên tham vấn các bên liên quan, và nêu đích danh ba vấn đề nhạy cảm: nông nghiệp, y tế công cộng và khả năng tiếp cận thuốc. Trong ngôn ngữ đàm phán thương mại, việc chủ động đặt tên ba lĩnh vực này ngay ở giai đoạn thăm dò là tín hiệu về giới hạn, không phải dấu hiệu sẵn sàng nhượng bộ. Ba lằn ranh đó nhiều khả năng sẽ theo phía Thái Lan vào mọi phiên JETCO kế tiếp.
Hai bên cũng nhắc tới việc quan hệ ngoại giao Thái Lan – Anh sắp tròn 170 năm; phía Thái chúc mừng tân Thủ tướng Anh Andy Burnham cùng đợt tái cơ cấu các bộ của phía Anh.
Điều đáng theo dõi ở kỳ JETCO tới
Câu hỏi mở là liệu kỳ họp JETCO kế tiếp có chuyển từ ngôn ngữ “cân nhắc trong tương lai” sang một lộ trình có mốc thời gian hay không. Chừng nào JETCO còn là cơ chế chính, thay đổi sẽ đến theo từng bước nhỏ về thuận lợi hóa thương mại chứ không phải một cú thay đổi biểu thuế.
Về diễn biến xuất khẩu gần nhất của Thái Lan, có thể tham chiếu bản tin số liệu xuất khẩu tháng 6/2026 — lưu ý đó là số liệu theo tháng, tách biệt hoàn toàn với bộ số cả năm 2025 nêu trên.
