Trong phiên họp ngày 27/07/2026, Nội các Thái Lan đã ghi nhận Kế hoạch chiến lược thúc đẩy khai thác dữ liệu lớn giai đoạn 2568–2570, tức 2025–2027, do Bộ Kinh tế và Xã hội Số (MDES) trình. Đây là chiến lược Big Data ở cấp quốc gia đầu tiên của Thái Lan. Phó phát ngôn viên Chính phủ, bà Lalida Persvivatana, là người thông tin về nội dung này.
Hai chi tiết cần đọc đúng ngay từ đầu. Thứ nhất, nội các “ghi nhận” chứ không phải “phê duyệt cấp ngân sách”; kế hoạch không công bố con số ngân sách nào. Thứ hai, giai đoạn của kế hoạch ghi là 2025–2027, nghĩa là văn bản này xác nhận một kế hoạch đã nằm trong kỳ thực hiện, không phải chương trình vừa khởi động năm 2026.
Bốn trụ của chiến lược Big Data và các nút thắt được nêu tên
Kế hoạch do Viện Dữ liệu lớn (Big Data Institute), một pháp nhân công, soạn thảo, nhằm xử lý các nút thắt: dữ liệu của các cơ quan lưu trữ phân tán, thiếu nhân lực dữ liệu và AI, kết nối dữ liệu chưa hoàn chỉnh, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, cùng các vấn đề pháp lý và hạ tầng. Tầm nhìn được đặt ra là dùng sức mạnh của dữ liệu để vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vừa nâng chất lượng sống.
Bốn trụ chiến lược gồm: xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia với Government Cloud, Government Data Catalog và National Big Data Platform; thúc đẩy ứng dụng dữ liệu trong y tế, du lịch, quản lý môi trường, nông nghiệp, thương mại và phát triển kinh tế; phát triển và đưa AI vào cải thiện dịch vụ công, doanh nghiệp và các ngành sản xuất, đồng thời xây dựng mô hình AI và bộ dữ liệu tiếng Thái; và phát triển nhân lực, nâng kỹ năng dữ liệu lớn cùng AI với mục tiêu đào tạo ít nhất 160.000 người trước năm 2027.
Bản tin tiếng Anh của Cục Quan hệ Công chúng Thái Lan ghi rõ kế hoạch chiến lược Big Data này nhằm đặt nền móng cho nền kinh tế và xã hội vận hành bằng dữ liệu, đồng thời nâng tầm việc sử dụng trí tuệ nhân tạo và dịch vụ công số.
35% là tốc độ tăng hằng năm của giá trị kinh tế, không phải phần đóng góp vào tăng trưởng
Đây là chỗ dễ trích sai nhất trong toàn bộ tài liệu. Theo bản tiếng Thái trên trang của Cục Quan hệ Công chúng, mục tiêu đặt ra là tới năm 2570, tức 2027, giá trị kinh tế phát sinh từ việc khai thác dữ liệu lớn (Big Data) tăng không dưới 35% so với năm trước.
Đó là tốc độ tăng hằng năm của một khoản giá trị, không phải tỷ trọng đóng góp của dữ liệu lớn vào tăng trưởng kinh tế Thái Lan. Hai cách diễn đạt cho ra hai bức tranh khác hẳn nhau về quy mô, và chỉ một trong hai đúng với nguyên văn tiếng Thái.
Mục tiêu định lượng thứ hai: đưa năng lực cạnh tranh số của Thái Lan ở khía cạnh khai thác dữ liệu lớn vào nhóm 25 nước dẫn đầu thế giới.
160.000 nhân lực: mốc so sánh mới cho chi phí nhân sự số
Con số đáng chú ý nhất trong chiến lược Big Data này với doanh nghiệp Việt Nam không phải 35% mà là 160.000. Nếu mục tiêu đào tạo này đạt được, nguồn cung nhân lực dữ liệu và AI của Thái Lan sẽ thay đổi cả về lượng lẫn về mặt bằng lương trong chưa tới hai năm. Với công ty Việt Nam đang tuyển kỹ sư dữ liệu hay so sánh chi phí giữa các điểm đặt trong khu vực, đây là mốc tham chiếu mới.
Cần nhấn mạnh: đây là mục tiêu, chưa phải kết quả. Kế hoạch không nêu ngân sách, không nêu cơ chế đào tạo cụ thể, cũng không nêu tiến độ theo từng năm.
Mô hình AI tiếng Thái và câu hỏi bản địa hóa
Trụ thứ ba của chiến lược Big Data đưa việc xây dựng mô hình AI và bộ dữ liệu tiếng Thái vào một văn bản cấp quốc gia. Đây là tuyên bố chính sách về bản địa hóa ngôn ngữ trong dịch vụ AI. Doanh nghiệp phần mềm Việt Nam bán vào thị trường Thái Lan có thể theo dõi xem yêu cầu về ngữ liệu bản địa có hình thành ưu tiên trong mua sắm công hay không.
Tương tự, Government Cloud và National Big Data Platform mới chỉ là tên hạng mục trong văn bản: không tiến độ, không quy mô, không thông tin đấu thầu, nên chưa thể coi là cơ hội đã mở cho nhà cung cấp nước ngoài. Hướng chính sách đi kèm mới là thứ đáng theo dõi: hạ tầng dữ liệu quốc gia thường đi cùng xu hướng lưu trữ dữ liệu trong nước, biến số ảnh hưởng tới kiến trúc đám mây và luồng dữ liệu xuyên biên giới.
Một mảnh trong bộ ba: điện toán, quản trị dữ liệu, nhân lực
Chiến lược Big Data này xuất hiện cùng thời điểm với làn sóng đầu tư trung tâm dữ liệu tại Thái Lan. Đặt cạnh nhau, có thể thấy phía Thái Lan đang xử lý hạ tầng tính toán, quản trị dữ liệu và nhân lực như một gói, không chỉ đi săn phần cứng. Về dòng vốn vào hạ tầng số của Thái Lan, có thể tham chiếu bản tin kết quả xúc tiến đầu tư nửa đầu 2026.
Điều đáng theo dõi là cách Viện Dữ liệu lớn triển khai mục tiêu 160.000 nhân lực, và liệu chỉ tiêu tăng 35% mỗi năm có được cụ thể hóa bằng phương pháp đo lường công khai hay không. Với một chiến lược Big Data chưa gắn ngân sách, hai câu hỏi đó quyết định phần lớn mức độ hiện thực.
