Từ 30/12/2026, doanh nghiệp lớn và vừa đưa cà phê, cao su, gỗ vào thị trường EU phải đáp ứng Quy định chống phá rừng EUDR; doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ áp dụng từ 30/6/2027. Quy định này của EU, đã được sửa bởi Quy định 2025/2650, là lớp thứ ba chồng lên hai biện pháp EU áp với thép và bưu kiện giá trị thấp từ 1/7/2026.
Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU lưu ý về ba lớp quy định này trong thông tin được VietnamPlus đăng ngày 28/9/2026, khi xuất khẩu sang châu Âu vẫn tăng. Trong 7 tháng đầu năm, xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt 45,6 tỷ euro, tăng 26%.
Thương mại hai chiều cùng kỳ đạt 52,6 tỷ euro, tăng 23,2%; nhập khẩu từ EU đạt 7 tỷ euro, tăng 6%. Xuất khẩu chiếm khoảng 87% thương mại hai chiều, nên dòng hàng chủ yếu đi một chiều từ Việt Nam sang châu Âu, và cũng chính chiều hàng này đang phải thích nghi với các quy định mới.
Thép vượt hạn ngạch chịu thuế 50%
Từ 1/7/2026, EU thay cơ chế tự vệ thép bằng một biện pháp mới. Hạn ngạch miễn thuế là 18,3 triệu tấn mỗi năm; thép vào vượt hạn ngạch chịu thuế 50%.
Một nửa tổng hạn ngạch, tức 9,15 triệu tấn, dành riêng cho các đối tác có hiệp định thương mại tự do với EU. Nước chiếm từ 5% nhập khẩu thép của EU trong giai đoạn 2022-2024 có hạn ngạch riêng, các nước khác dùng chung phần còn lại.
Thông tin công bố không nêu phần hạn ngạch cụ thể dành cho Việt Nam. Với nhà máy thép Việt Nam, việc đầu tiên là xác định lô hàng của mình được tính vào phần hạn ngạch nào. Phần đó dùng hết sớm hay muộn sẽ quyết định lô hàng đi sau được miễn thuế hay chịu mức 50%, nên mức sử dụng hạn ngạch trong quý tới là con số nhà máy cần bám sát.
Bưu kiện nhỏ trả thuế theo từng mặt hàng
Cũng từ 1/7/2026, hàng giá trị tới 150 euro nhập vào EU, phần lớn qua thương mại điện tử, chịu thuế hải quan tạm thời 3 euro. Thuế tính theo từng mặt hàng dựa trên mã phân loại thuế, không theo số lượng. Người bán hoặc nhà nhập khẩu là bên kê khai và nộp, và biện pháp kéo dài đến 1/7/2028.
Người bán hàng giá trị thấp qua sàn thương mại điện tử chịu tác động trước. Hàng càng rẻ thì một khoản thuế cố định chiếm phần càng lớn trong giá bán, nên nhóm người bán này sẽ phải tính lại giá và cách khai báo cho từng mặt hàng.
EUDR đòi hồ sơ đi ngược về vùng trồng
EUDR áp cho gia súc, gỗ, ca cao, đậu nành, dầu cọ, cà phê, cao su và một số sản phẩm dẫn xuất như da, sô-cô-la, lốp xe, đồ gỗ. Với Việt Nam, cà phê, cao su và gỗ là ba nhóm hàng chịu tác động rõ nhất. Doanh nghiệp lớn, vừa và doanh nghiệp hạ nguồn bắt đầu áp dụng từ 30/12/2026.
Hồ sơ truy xuất cho những mặt hàng này khó hoàn thiện nếu chỉ lập ở khâu xuất khẩu. Thông tin cần đi ngược về người trồng cà phê, hộ trồng cao su, hợp tác xã và nhà máy chế biến gỗ, những khâu cung cấp nguyên liệu cho doanh nghiệp xuất khẩu. Nhà xuất khẩu vì vậy cần có hồ sơ trước cuối tháng 12 cho các lô hàng giao sau mốc áp dụng.
An toàn thực phẩm vẫn là hàng rào thường trực
Hàng Việt Nam còn nhận 10 cảnh báo trên hệ thống cảnh báo nhanh thực phẩm và thức ăn chăn nuôi RASFF của EU trong tháng 7 và 8/2026. Các cảnh báo liên quan vải, cá ngừ, quế, tiêu đen, cá tra, tôm, chôm chôm và chè xanh, trải từ trái cây, gia vị tới thủy sản. Số cảnh báo trong các tháng tiếp theo là thước đo cho khâu kiểm soát chất lượng của nhà xuất khẩu nông, thủy sản.
Mức tăng 26% trong 7 tháng cho thấy nhu cầu ở EU với hàng Việt vẫn còn. Doanh nghiệp cà phê, cao su và gỗ có hồ sơ truy xuất hoàn chỉnh trước 30/12 có điều kiện giữ chỗ đứng ở thị trường này khi EUDR bắt đầu áp dụng.
