6,25 tỷ USD là quy mô xuất khẩu thực phẩm và đồ uống (F&B) mà Indonesia hiện ghi nhận, theo phát biểu của Thứ trưởng Thương mại Dyah Roro Esti được hãng thông tấn quốc gia ANTARA đăng ngày 11/8. Với con số này, Indonesia đứng thứ tư ASEAN về xuất khẩu F&B, sau Thái Lan với 17 tỷ USD, Việt Nam với 8,8 tỷ USD và Singapore với 6,5 tỷ USD. Một bảng xếp hạng đáng để các nhà máy chế biến trong khu vực soi lại vị trí của mình.
Khoảng cách 10,75 tỷ USD với Thái Lan và phép so sánh cần dè dặt
Đặt bốn con số cạnh nhau, khoảng cách giữa Indonesia và nhóm dẫn đầu hiện ra rất rõ. Kim ngạch của Thái Lan gấp khoảng 2,7 lần Indonesia; Việt Nam gấp khoảng 1,4 lần; còn chênh lệch tuyệt đối giữa Thái Lan và Indonesia là 10,75 tỷ USD. Đây là so sánh trên cùng một thước đo do Thứ trưởng Dyah Roro Esti đưa ra, nhưng cần nêu rõ: nguồn chưa công bố thống kê này tương ứng kỳ kế toán nào, nên các con số chỉ phản ánh quy mô hiện tại như Thứ trưởng mô tả, không dùng để so sánh xu hướng theo năm hay theo tháng. Điều có thể nói chắc là thứ hạng: nền kinh tế đông dân nhất Đông Nam Á, với thị trường nội địa làm bệ phóng, vẫn đang đứng sau ba nước láng giềng về kim ngạch bán thực phẩm chế biến ra bên ngoài.
Chuỗi chế biến thực phẩm khu vực hưởng gì từ cuộc đua này
Vị trí thứ tư của Indonesia là tín hiệu cạnh tranh trực diện với các nhà xuất khẩu thực phẩm trong khối, trong đó có doanh nghiệp Việt Nam đang giữ hạng ba. Khoảng cách 1,4 lần không phải là hào sâu: nếu Indonesia đẩy mạnh chế biến sâu các mặt hàng nông sản nhiệt đới mà nước này sẵn nguyên liệu, thứ hạng có thể thay đổi. Nhóm chịu áp lực trước hết là nhà xuất khẩu thủy sản, trái cây chế biến và đồ uống của các nước đang giữ vị trí cao; nhóm hưởng lợi là doanh nghiệp cung ứng bao bì, cold chain và dịch vụ đạt chuẩn xuất khẩu cho cả vùng. Ở chiều ngược lại, người tiêu dùng ASEAN có thêm lựa chọn khi các nhà máy trong khu vực buộc phải nâng chất để giữ thị phần. Indonesia cũng vừa ghi nhận nhịp cải thiện ở khu vực sản xuất trong tháng 7 (xem bài trên FDI News), một chỉ dấu cho thấy nền tảng chế biến của nước này không đứng yên.
Điều cần theo dõi phía trước
Câu hỏi lớn nhất là kỳ thống kê của con số 6,25 tỷ USD: khi nào bộ số liệu đầy đủ được công bố, bức tranh mới có thể đặt cạnh dữ liệu cùng kỳ của Thái Lan và Việt Nam. Kế đến là hướng đi chính sách: Indonesia có truyền thống dùng công nghiệp chế biến để nâng giá trị nông sản, từ dầu cọ đến thủy sản. Nếu Jakarta dồn tín dụng và ưu đãi thuế cho nhà máy chế biến thực phẩm, khoảng cách 10,75 tỷ USD với Thái Lan sẽ trở thành thước đo tham vọng của cả nhiệm kỳ. Còn nếu kim ngạch chỉ nhích dần theo nhịp xuất khẩu nông sản thô, vị trí thứ tư của Indonesia nhiều khả năng giữ nguyên trong vài năm tới, và cuộc đua F&B trong ASEAN sẽ do ba nước dẫn đầu định nhịp.
