Luật Đầu tư sửa đổi: thêm 4 hình thức hỗ trợ, có chuỗi cung ứng và công nghệ cao

Doanh nghiệp sản xuất và nhà cung ứng trong nước có thể có thêm bốn hình thức hỗ trợ đầu tư, gồm cả hỗ trợ chuỗi cung ứng và sản xuất sản phẩm công nghệ cao, nếu Quốc hội thông qua dự thảo Luật Đầu tư sửa đổi. Dự án gồm 3 điều, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội sáng 23/10, theo Tiền Phong và Tuổi Trẻ.

Doanh nghiệp được thêm những hình thức hỗ trợ nào?

Theo Tiền Phong và Tuổi Trẻ, bốn hình thức hỗ trợ mới gồm hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng, hỗ trợ sản xuất sản phẩm công nghệ cao, hỗ trợ đầu tư tạo tài sản cố định, và hỗ trợ hợp tác, liên kết giữa doanh nghiệp với cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ.

Dự thảo còn bổ sung hình thức ưu đãi miễn, giảm tiền sử dụng khu vực biển. Chính phủ cũng được quyết định gói chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư vượt trội thuộc thẩm quyền của mình, gắn với kết quả thực hiện tiêu chí, điều kiện và cam kết, khi cần khuyến khích dự án đặc biệt quan trọng có tác động lớn đến phát triển kinh tế – xã hội.

Tiền Phong dẫn giải thích của Chính phủ về hướng ưu đãi theo kết quả. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được khuyến khích, yêu cầu cam kết về công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, đào tạo người Việt Nam, tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước, phát triển nhà cung ứng nội địa, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số để được hưởng ưu đãi. Từ cách giải thích này có thể suy ra rằng tỷ lệ nội địa và việc phát triển nhà cung ứng trong nước sẽ được đưa vào xem xét khi cân nhắc ưu đãi theo kết quả thực hiện. Đây là suy luận, chưa phải quy định trong dự thảo.

Nhà đầu tư nước ngoài được mở thêm cửa ở đâu?

Theo Tuổi Trẻ và Vietnam News, dự thảo cho phép Chính phủ xem xét, quyết định nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường với nhà đầu tư nước ngoài, căn cứ điều kiện kinh tế – xã hội và yêu cầu quản lý nhà nước. Phạm vi gồm các điều kiện nêu trong luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Với ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường theo các văn bản cấp luật, Chính phủ phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi ban hành quyết định.

Doanh nghiệp có thể chuẩn bị gì trong lúc chờ biểu quyết?

Dự thảo chưa được biểu quyết, nên mọi việc dưới đây chỉ là gợi ý có điều kiện, không phải điều luật quy định. Một nhà máy đang tính mở rộng có thể rà lại kế hoạch đầu tư tài sản cố định và các hướng hợp tác với trường nghề, viện nghiên cứu, vì cả hai nằm trong bốn hình thức hỗ trợ mới. Doanh nghiệp cung ứng cho các dự án lớn có lý do ghi chép riêng giá trị gia tăng trong nước và các hợp đồng cung ứng nội địa, bởi đây là những tiêu chí Chính phủ nhắc tới khi giải thích ưu đãi theo kết quả.

Điều kiện cụ thể còn nằm ở đâu?

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra: đa số ý kiến của Ủy ban cơ bản thống nhất với định hướng mở rộng tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài, nhưng đề nghị cân nhắc kỹ việc giao Chính phủ quyết định nới lỏng điều kiện. Với ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt, Ủy ban đề nghị làm rõ ngay trong luật nguyên tắc, tiêu chí cơ bản xác định dự án được hưởng, và hạn chế giao nhiều nội dung mang tính quyết định cho văn bản dưới luật.

Trong phiên thảo luận tổ sáng 24/10, đại biểu Lê Nữ Thùy Dương (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Đồng Nai) đề nghị đưa các cụm ngành có tính lan tỏa, gắn với chuỗi giá trị vào diện ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt: dược liệu công nghệ cao, công nghiệp hàng không và dịch vụ kỹ thuật hàng không, sản xuất nông sản, thực phẩm công nghệ cao. Theo bà, chính sách cần chuyển từ cách tiếp cận theo địa giới hành chính sang cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Về cơ chế hỗ trợ đặc biệt, theo Báo điện tử Chính phủ, dự thảo đề xuất Chính phủ hỗ trợ bằng tiền cho 6 loại chi phí và có thể bổ sung khoản khác. Đại biểu Bùi Xuân Hải (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng) đề nghị đánh giá kỹ tổng kinh phí hỗ trợ và khả năng cân đối ngân sách nhà nước, đồng thời làm rõ đối tượng thụ hưởng chính sách hỗ trợ đào tạo lao động.

Khoảng 02:25 ngày 25/10 (giờ Hà Nội), chúng tôi mở lại các bài của Tiền Phong, Tuổi Trẻ, Vietnam News, VOV và Báo điện tử Chính phủ. Các bài này chưa liệt kê sáu loại chi phí được hỗ trợ bằng tiền, chưa nêu mức hỗ trợ cụ thể và chưa nói nhà cung ứng cấp hai trong nước có thuộc diện hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng hay không.

Đại biểu Trần Văn Khải (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình), theo VOV, đề nghị rà soát quy định ưu đãi đặc biệt với dự án được cấp phép trước khi luật sửa đổi có hiệu lực. Ông cho rằng không nên chỉ căn cứ thời điểm cấp phép của dự án ban đầu để loại trừ phần đầu tư mở rộng đủ điều kiện; phạm vi ưu đãi nên gắn với phần vốn, tài sản và hoạt động tăng thêm được hạch toán riêng. Ông cũng đề nghị khuyến khích doanh nghiệp dùng lợi nhuận sau thuế tái đầu tư vào tài sản cố định, máy móc và thiết bị công nghệ tại Việt Nam.

Điều kiện cho hỗ trợ chuỗi cung ứng hiện được nhắc tới ở dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 182/2024/NĐ-CP về Quỹ Hỗ trợ đầu tư, chưa nằm trong Luật Đầu tư sửa đổi. Theo đại biểu Lê Văn Thế (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình), dự thảo nghị định đặt điều kiện doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoặc doanh nghiệp đầu chuỗi phải có ít nhất 20% doanh nghiệp trong nước tham gia và thực hiện hợp đồng cung ứng. Ông Thế chỉ ra rằng 20% số doanh nghiệp tham gia không đồng nghĩa với 20% giá trị sản xuất hay 20% giá trị gia tăng tạo ra trong chuỗi, nên đề nghị Chính phủ rà soát điều kiện này và bổ sung tiêu chí dựa trên kết quả thực tế tại doanh nghiệp thụ hưởng.

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ sáng 24/10, theo VOV, ông Thế nói: “Mục tiêu của chính sách không chỉ là đưa thêm doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng, mà phải giúp các doanh nghiệp nâng cao năng lực công nghệ, sản xuất, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị”.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

• Báo điện tử Chính phủ
• Tiền Phong
• Tuổi Trẻ
• VOV
• Vietnam News