Bộ Công Thương phải trình Chính phủ dự thảo nghị định xăng dầu thay Nghị định 83/2014/NĐ-CP chậm nhất trước ngày 10/11/2026. Trong dự thảo, thương nhân phân phối được chọn nguồn mua và tự công bố giá bán lẻ, đổi lại phải truy xuất được nguồn hàng, kê khai giá và chia sẻ dữ liệu với cơ quan quản lý.
Điểm chính
- 1Văn phòng Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương hoàn thiện dự thảo Nghị định thay Nghị định 83/2014/NĐ-CP theo chỉ đạo của Thủ tướng.
- 2Hồ sơ dự thảo phải được trình Chính phủ chậm nhất trước ngày 10/11/2026.
- 3Dự thảo: Nhà nước không công bố giá cơ sở định kỳ, thương nhân tự công bố giá bán lẻ trên cơ sở công thức giá.
- 4Thương nhân phân phối được chọn nguồn mua nhưng phải truy xuất nguồn gốc và chia sẻ dữ liệu với cơ quan quản lý.
Yêu cầu của Thủ tướng nằm trong văn bản số 10747/VPCP-CN ngày 21/10/2026 của Văn phòng Chính phủ gửi Bộ trưởng Bộ Công Thương. Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp các Bộ Tài chính, Tư pháp, Xây dựng, Công an, Thanh tra Chính phủ và các cơ quan liên quan, theo chỉ đạo tại Thông báo số 488/TB-VPCP ngày 17/9/2026. Thủ tướng giao Bộ trưởng Bộ Công Thương chịu trách nhiệm về chất lượng và tiến độ thực hiện.
Doanh nghiệp bán xăng dầu được gì và phải làm gì?
Theo Bộ Công Thương, Nhà nước sẽ không còn công bố giá cơ sở định kỳ như hiện nay. Thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối tự quyết định, tự công bố giá bán lẻ trên cơ sở công thức giá quy định trong nghị định. Sau mỗi lần điều chỉnh, thương nhân kê khai giá và gửi thông báo đến cơ quan quản lý để kiểm tra, giám sát.
Với thương nhân phân phối, quyền chủ động đi kèm điều kiện về nguồn hàng. Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho Báo điện tử Chính phủ biết ngày 9/10/2026 rằng nguồn hàng phải hợp pháp, có giao nhận thực tế, hóa đơn, chứng từ, truy xuất được nguồn gốc, đồng thời kết nối và chia sẻ dữ liệu với cơ quan quản lý. Dự thảo cũng bãi bỏ thủ tục cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân phân phối.
Mốc thời gian
- 17/9/2026Thông báo số 488/TB-VPCP có chỉ đạo của Thủ tướng về kinh doanh xăng dầu.
- 8/10/2026Bộ Công Thương có Tờ trình số 8153/TTr-BCT với các kiến nghị về dự thảo.
- 21/10/2026Văn phòng Chính phủ có văn bản 10747/VPCP-CN gửi Bộ trưởng Bộ Công Thương.
- 10/11/2026Hạn chậm nhất trình Chính phủ hồ sơ dự thảo Nghị định.
Thương nhân đầu mối chịu yêu cầu nào?
Hệ thống được tổ chức lại theo bốn khâu: tạo nguồn, thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối, người tiêu dùng. Các loại hình đại lý bán lẻ, thương nhân nhận quyền bán lẻ và thương nhân phân phối hiện nay được gộp thành thương nhân phân phối xăng dầu.
Ở khâu trên cùng, ông Linh cho biết thương nhân đầu mối phải có năng lực thực chất về tạo nguồn, hạ tầng và hệ thống phân phối, thực hiện tổng nguồn xăng dầu tối thiểu được phân giao và duy trì dự trữ lưu thông theo quy định. Yêu cầu của Thủ tướng là giảm số lượng thương nhân đầu mối, nâng cao năng lực tạo nguồn, dự trữ và trách nhiệm bảo đảm nguồn cung, với lộ trình phù hợp, khả thi, không gây xáo trộn thị trường.
Người mua xăng dầu được lợi ở đâu?
Thủ tướng yêu cầu cắt giảm thực chất các khâu trung gian không cần thiết, khắc phục tình trạng mua bán xăng dầu lòng vòng để giảm chi phí lưu thông. Cùng lúc, cơ quan quản lý phải kiểm soát, giám sát được các yếu tố hình thành giá và giá bán, có đủ công cụ điều tiết, bình ổn. Theo ông Linh, thông tin về tổng nguồn, nhập khẩu, sản xuất, nhập – xuất – tồn kho được kết nối, báo cáo để cơ quan quản lý theo dõi cung – cầu; khi thị trường biến động bất thường, Nhà nước áp dụng biện pháp bình ổn theo pháp luật về giá.
Với người dân và doanh nghiệp dùng nhiên liệu, Thủ tướng yêu cầu xây dựng phương án bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống, không để thiếu hụt hay đứt gãy. Ông Linh tóm lược tinh thần dự thảo: “Tinh thần của dự thảo Nghị định mới là giảm trung gian nhưng không giảm cạnh tranh; đơn giản hóa thủ tục nhưng không buông lỏng quản lý.”
Dự thảo còn thiếu những chi tiết nào?
Dự thảo do Bộ Công Thương xây dựng trong khoảng hai năm và vẫn đang được hoàn thiện.
Bản tin Chinhphu.vn ngày 21/10 về văn bản 10747/VPCP-CN, mà chúng tôi đọc lại khoảng 2 giờ 20 phút ngày 23/10, nêu hạn trình Chính phủ và yêu cầu giảm số lượng thương nhân đầu mối, nhưng không nêu số thương nhân sau tái cơ cấu, lộ trình cụ thể hay ngày có hiệu lực của nghị định mới. Quy đổi ra, từ Thông báo 488 ngày 17/9 đến hạn trình 10/11/2026 là 54 ngày.
Câu hỏi thường gặp
Nghị định thay thế Nghị định 83/2014 về xăng dầu bao giờ trình Chính phủ?
Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương trình Chính phủ chậm nhất trước ngày 10/11/2026. Đây mới là hồ sơ dự thảo, chưa có ngày hiệu lực.
Thương nhân xăng dầu có được tự quyết định giá bán lẻ không?
Theo dự thảo, Nhà nước không công bố giá cơ sở định kỳ, thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối tự quyết định và công bố giá bán lẻ trên cơ sở công thức giá, rồi kê khai giá với cơ quan quản lý.
Đại lý xăng dầu có thay đổi gì theo dự thảo nghị định mới?
Đại lý bán lẻ, thương nhân nhận quyền bán lẻ và thương nhân phân phối hiện nay được tổ chức lại thành thương nhân phân phối xăng dầu; dự thảo bãi bỏ thủ tục cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân phân phối.
