Năm tuyến đường sắt đô thị của Hà Nội, dài khoảng 253,5 km, vừa được ký hợp đồng chìa khóa trao tay chiều 15/10 và chưa có ngày khởi công. Tổng thầu là liên danh Vinhomes – SGC, với nhu cầu vốn sơ bộ hơn 1 triệu tỷ đồng và mục tiêu vận hành đồng bộ trước ngày 31/12/2030.
Hợp đồng được ký giữa Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội và liên danh Công ty cổ phần Vinhomes – Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng SGC tại lễ do UBND TP Hà Nội tổ chức, cho các tuyến số 1, 2, 8, 10 và 14. Báo Điện tử Chính phủ và Báo Đầu tư đưa tin cùng ngày.
Một tổng thầu từ khảo sát tới chạy thử
Hà Nội chọn hợp đồng chìa khóa trao tay (Turnkey/EPC) theo mẫu FIDIC, có điều chỉnh cho phù hợp pháp luật Việt Nam. Tổng thầu chịu trách nhiệm từ khảo sát, thiết kế, mua sắm thiết bị, thi công, lắp đặt, tích hợp hệ thống đến chạy thử và bàn giao sản phẩm hoàn chỉnh.
Thành phố ghi nhận quyết tâm của liên danh kiểm soát suất đầu tư theo định hướng không vượt quá 120 triệu USD/km. Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội chịu trách nhiệm chủ đầu tư về hợp đồng, chất lượng, tiến độ, chi phí, giải ngân và tạm ứng vốn.
Đoàn tàu đã có nhà cung cấp. Trước lễ ký, Vinhomes đã ký hợp đồng với Alstom để cung cấp 200 đoàn tàu Metropolis cho 5 tuyến, mỗi đoàn tàu gồm 5 toa.
Cả năm tuyến dùng khổ đường tiêu chuẩn 1.435 mm, hệ thống điều khiển tàu dựa trên thông tin liên lạc (CBTC) và hướng tới cấp tự động hóa GoA4, tàu chạy tự động không người lái. Hợp đồng gồm cả hệ thống depot bảo dưỡng, sửa chữa đoàn tàu.
Chỗ cho doanh nghiệp và viện nghiên cứu trong nước
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu đoàn tàu, thông tin tín hiệu, điều khiển, cấp điện, vận hành và bảo trì dựa trên tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất, tránh phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất. Liên danh phải xây dựng chương trình chuyển giao công nghệ ngay từ giai đoạn thiết kế và chọn thiết bị, gắn với đào tạo nhân lực, tiếp nhận quy trình kỹ thuật, phần mềm, tài liệu và năng lực vận hành, bảo trì, sửa chữa.
Ông Thắng cũng yêu cầu tạo điều kiện để doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo trong nước tham gia các công đoạn phù hợp.
Ở giai đoạn này, nhóm có thể được huy động trước là nhà thầu chuyên ngành và đơn vị cung cấp máy móc. Ngay sau lễ ký, liên danh phải hoàn thiện kế hoạch chi tiết cho từng tuyến, từng hạng mục, xác định đường găng tiến độ và nhu cầu nguồn lực, huy động sớm máy móc, thiết bị, nhân lực và các nhà thầu chuyên ngành.
Với công trình ngầm thi công bằng máy khoan hầm TBM, thành phố yêu cầu giải pháp kỹ thuật và quản trị rủi ro nghiêm ngặt để bảo đảm an toàn hạ tầng hiện hữu.
Năm tuyến nối sân bay, Hòa Lạc và Gia Lâm
Tuyến 1 nối Khu liên hợp thể thao quốc tế Hùng Vương, Ngọc Hồi, Ga Hà Nội, Yên Viên tới sân bay Nội Bài. Tuyến 2 đi từ sân bay Nội Bài qua Nam Thăng Long, Trần Hưng Đạo, Thượng Đình tới Thượng Phúc/Hùng Vương.
Tuyến 8 chạy Hòa Lạc – Sơn Đồng – Mai Dịch – Vành đai 3 – Lĩnh Nam – Thuận An. Tuyến 10 nối Võ Chí Công – Vành đai 2,5 – Times City/Vĩnh Tuy – Cổ Loa/Đông Anh, còn tuyến 14 đi từ cầu Thăng Long qua Hồng Hà tới Ocean Park/Gia Lâm.
Khoảng 50 tháng cho 253,5 km
Đại diện liên danh, ông Phạm Thiếu Hoa, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Vinhomes, mong thành phố, các sở ngành và chính quyền địa phương hỗ trợ giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật nổi, ngầm và khảo sát địa chất. Ông cam kết huy động nguồn lực, phấn đấu đưa các tuyến vào vận hành trước 31/12/2030.
Quy đổi ra, từ ngày ký 15/10/2026 đến mốc 31/12/2030 còn khoảng 50 tháng để làm xong 253,5 km, gồm cả các đoạn ngầm khoan bằng TBM. Nhu cầu vốn hơn 1 triệu tỷ đồng hiện vẫn là con số sơ bộ của gói thầu.
Rạng sáng 16/10, chúng tôi đọc lại hai bài của Báo Điện tử Chính phủ và Báo Đầu tư: cả hai chưa nêu ngày khởi công từng tuyến, tỷ lệ nội địa hóa hay giá trị hợp đồng đoàn tàu với Alstom.
Mốc cần chờ là kế hoạch chi tiết từng tuyến mà liên danh phải hoàn thiện ngay sau lễ ký, và ngày khởi công của tuyến đầu tiên.
