Ngày 12/8, tại sự kiện MINDialogue ở Jakarta, Thứ trưởng Bộ Đầu tư và Hạ nguồn hóa Indonesia Todotua Pasaribu xác nhận một bước mở rộng cải cách cấp phép đầu tư: cơ chế phê duyệt mặc nhiên (deemed approval) đã phủ 287 lĩnh vực kinh doanh, trên tổng số khoảng 560 lĩnh vực. Nói cách khác, khoảng 51,25% danh mục đã nằm trong cơ chế mới: hồ sơ đạt yêu cầu được coi là duyệt, không phải chờ hết từng vòng thẩm định. Đây là bước tiến mới nhất trong nỗ lực cải cách cấp phép đầu tư mà Jakarta theo đuổi, theo bản tin ngày 12/8 của hãng thông tấn ANTARA.
Vì sao cải cách cấp phép đầu tư được đặt lên bàn lúc này
Lý do được ông Pasaribu nói thẳng: một dự án hiện mất trung bình 4,5–5 năm để đi hết vòng đời thủ tục. Chu kỳ càng dài, vốn càng chậm biến thành nhà máy và đơn hàng, nên chính phủ muốn cắt phần chờ đợi này. Đích ngắm là con số 13.000 nghìn tỷ rupiah vốn đầu tư trước năm 2029, tương đương khoảng 728,4 tỷ USD. Cần nhấn mạnh đây là mục tiêu, không phải kết quả đã đạt. Phần đã thực hiện: năm 2025, vốn đầu tư thực hiện vượt mục tiêu 1.950 nghìn tỷ rupiah khoảng 3%; nửa đầu năm nay đạt khoảng 1.000 nghìn tỷ rupiah.
Việc làm và GDP: những gì đã lượng hóa được
Về lao động, các dự án tạo ra khoảng 1,456 triệu việc làm trong nửa đầu năm, tương đương 58,2% mục tiêu 2,5 triệu việc làm của cả năm. Về vĩ mô, ông Pasaribu cho hay đầu tư hiện đóng góp khoảng 30% GDP, tăng từ mức 26–27% trước đó, tức nhích thêm 3–4 điểm phần trăm. Tuy nhiên, cơ chế này chưa đồng nghĩa thời gian xin phép thực tế đã ngắn hơn, vì cải cách cấp phép đầu tư vẫn đang trong quá trình triển khai và chưa có số liệu đo lường chu kỳ mới.
Ai hưởng lợi từ thủ tục gọn hơn
Nhóm hưởng lợi rõ nhất là nhà sản xuất cần xin giấy phép nhanh để kịp tiến độ xây dựng; chi phí chờ đợi giảm đồng nghĩa vốn được giải ngân sớm hơn. Doanh nghiệp nước ngoài cân nhắc đặt nhà máy tại Indonesia cũng có thêm một lý do, đặc biệt ở các lĩnh vực đã nằm trong danh mục deemed approval. Cải cách này không đứng một mình mà song hành với các hồ sơ môi trường kinh doanh khác, như dự luật khu công nghiệp mà FDI News từng ghi nhận cuối tháng 7 (xem bài tại đây), nơi giới chức Indonesia công khai so sánh sức cạnh tranh của mình với các nước trong khu vực.
Điểm cần theo dõi
Thứ nhất, phần còn lại của danh mục khoảng 560 lĩnh vực bao giờ được đưa vào cơ chế mới — nguồn tin chưa nêu lịch trình, nên không thể suy luận việc mở rộng sẽ diễn ra sớm. Thứ hai, mục tiêu 13.000 nghìn tỷ rupiah trước 2029 tùy thuộc tốc độ giải ngân thực tế của từng năm, mà nửa đầu 2026 mới là dữ điểm gần nhất. Thứ ba, mục tiêu việc làm 2,5 triệu còn phụ thuộc nửa cuối năm, khi 58,2% mới là kết quả sáu tháng. Với doanh nghiệp Việt đang cân nhắc điểm đến trong khu vực, cải cách cấp phép đầu tư của Indonesia là biến số đáng đặt lên bàn so sánh — nhưng hiệu ứng thực tế lên chu kỳ dự án vẫn còn phải chờ kiểm chứng.
