Tỉnh Bali đã chặn nhà đầu tư nước ngoài truy cập hệ thống cấp phép trực tuyến OSS của Indonesia đối với 18 nhóm ngành kinh doanh. Thống đốc Bali Wayan Koster công bố việc này hôm thứ Năm, ngày 23/7, với lý do doanh nghiệp vốn nước ngoài đang chèn ép doanh nghiệp địa phương, trong đó có khu vực siêu nhỏ, nhỏ và vừa. Đây là biện pháp cấp tỉnh: quyền truy cập OSS bị khóa trong phạm vi Bali, không phải một lệnh cấm trên toàn Indonesia, theo bản tin của hãng thông tấn nhà nước ANTARA.
Hai mốc thời gian của lệnh khóa OSS phải được tách rời
“Quyền truy cập hệ thống cấp phép trực tuyến đã bị đóng trên toàn Bali kể từ tuần thứ ba của tháng 5/2026”, ông Koster nói về OSS. Ngày 23/7 là thời điểm chính quyền tỉnh lần đầu giải thích đầy đủ biện pháp và công bố danh sách ngành, còn thời điểm hệ thống thực sự đóng là tuần thứ ba của tháng 5/2026.
Hai mốc này cách nhau khoảng hai tháng, và đó không phải chi tiết hình thức. Với doanh nghiệp từng nộp hoặc định nộp hồ sơ trong khoảng giữa hai mốc, khoảng cách đó giải thích vì sao hồ sơ trên OSS không đi tiếp trong khi chưa có thông báo công khai nào.
18 nhóm ngành nằm trong danh sách bị khóa trên OSS
Danh sách gồm: khách sạn xếp hạng sao; khách sạn hạng phổ thông; bất động sản thuộc sở hữu hoặc đi thuê; tư vấn quản lý; cho thuê ô tô; bán lẻ hàng may mặc; bán lẻ hàng dệt; cho thuê xe máy; bán lẻ thực phẩm; bán lẻ lưu động thực phẩm nông sản; các loại hình lưu trú khác; quán bar và quán cà phê; cửa hàng thuốc cổ truyền; dịch vụ may đo; cơ sở sân bãi thể thao; trung tâm thể hình; tổ chức quảng bá sự kiện thể thao; và tư vấn quản lý công nghiệp.
Danh sách này cần được đọc đúng nguyên văn. Ngoài 18 nhóm ngành trên, không có nhóm nào khác được nêu là bị khóa trên OSS, nên không suy rộng sang những ngành lân cận.
Cơ chế bị nhắm tới: NIB, nhóm rủi ro thấp và văn phòng ảo
Tổ đánh giá cấp phép của tỉnh đang điều tra tình trạng nhà đầu tư lợi dụng chế độ cấp phép theo mức độ rủi ro. Các nhóm ngành xếp loại rủi ro thấp chỉ cần Số định danh kinh doanh (NIB) là được đăng ký, và theo lập luận của tỉnh, đây trở thành kẽ hở để né yêu cầu về vốn đầu tư thực chất. Một phần nhà đầu tư nước ngoài bị nêu là chỉ vận hành dưới hình thức văn phòng ảo.
Sau khi có phê duyệt của Bộ trưởng Đầu tư, Bali lập tức thu hồi quyền truy cập hệ thống OSS đối với một số ngành thuộc nhóm rủi ro thấp và rủi ro trung bình thấp. Bản tin không nêu số hiệu văn bản pháp quy nào, cũng không cho biết đã có quy định cấp quốc gia nào được ban hành theo hướng này. Bối cảnh chính sách trước đó của Bali từng được ANTARA đề cập trong một bản tin nền riêng; bản tin nền đó không được dùng làm căn cứ cho bất kỳ dữ kiện nào nêu ở đây.
Doanh nghiệp đã có mặt vẫn phải báo cáo dù OSS đã khóa
Với các công ty đã thành lập, nghĩa vụ hành chính không dừng lại. Doanh nghiệp phải tiếp tục nộp báo cáo hoạt động đầu tư (LKPM) cho tới khi nhóm ngành tương ứng bị vô hiệu hóa hoặc bị gỡ khỏi hệ thống OSS.
Ở đây cũng không có căn cứ để nói giấy phép đã cấp bị thu hồi hay doanh nghiệp đang hoạt động bị buộc đóng cửa. Bản tin chỉ mô tả việc đóng kênh nộp hồ sơ mới. Cũng không có mốc kết thúc: biện pháp được mô tả là kéo dài cho tới khi có quy định tiếp theo được ban hành theo pháp luật hiện hành.
Điều thay đổi với nhà đầu tư Việt Nam
Thứ nhất, mô hình đặt chân nhanh bằng cách chọn một ngành rủi ro thấp rồi vận hành qua văn phòng ảo đã không còn đi được ở Bali. Các tuyến đầu tư quy mô nhỏ quen thuộc như lưu trú, cho thuê ô tô, cho thuê xe máy, bán lẻ, quán bar và quán cà phê đều nằm trong danh sách.
Thứ hai, và quan trọng hơn với doanh nghiệp lớn: kênh tự động cấp phép cho nhóm rủi ro thấp vốn được xem là một tiện ích chung của cả nước Indonesia đã cho thấy nó có thể bị một chính quyền cấp tỉnh đóng lại trên OSS. Rủi ro cấp phép ở tầng địa phương vì vậy phải được đưa vào danh mục thẩm định, chứ không chỉ đọc quy định cấp trung ương.
Thứ ba, danh sách không chỉ chạm tới ngành du lịch. Tư vấn quản lý và tư vấn quản lý công nghiệp đều có tên, nghĩa là các công ty dịch vụ chuyên môn phục vụ khách hàng sản xuất cũng bị ảnh hưởng khi muốn lập pháp nhân tại đây.
Thứ tư, chi phí tuân thủ của doanh nghiệp đã có mặt tăng lên, vì nghĩa vụ báo cáo vẫn chạy trong lúc trạng thái ngành trên hệ thống chưa rõ ràng.
Đặt cạnh nhau sẽ thấy hai hướng ngược chiều trong khu vực: trong khi Bali siết cửa vào ở nhóm ngành dịch vụ, cơ quan quản lý đặc khu ở Philippines vẫn công bố vốn cam kết mới theo nhịp riêng. Với hồ sơ chọn địa điểm, phần đáng theo dõi là thời điểm từng nhóm ngành được kích hoạt lại trên OSS, và liệu cách làm của Bali có được tỉnh nào khác áp dụng hay không.
