10% và 2% — đó là hai mức thuế tiêu thụ đặc biệt hiện hành đối với xe điện pin thuần (BEV) tại Thái Lan: 10% cho xe nhập nguyên chiếc (CBU), 2% cho xe lắp ráp trong nước đáp ứng điều kiện. Bộ Tài chính Thái Lan đang soạn thêm một đợt điều chỉnh cấu trúc thuế, hướng tới ưu đãi hãng đặt dây chuyền và dùng linh kiện nhà cung ứng nội địa, đồng thời siết cửa cho hãng chỉ nhập CBU mà không cam kết sản xuất tại chỗ.
Theo Bangkok Post ngày 8 tháng 8 năm 2026, Bộ trưởng Tài chính Ekniti Nitithanprapas cho biết kế hoạch ra ưu đãi thuế trước tháng 9, ưu tiên nhà đầu tư lắp ráp tại Thái Lan và mua linh kiện từ nhà cung ứng Thái. Hãng chỉ nhập CBU không có dây chuyền sản xuất có thể phải chịu mức thuế cao hơn. Nội các dự kiến xem xét phương án vào tháng 9.
The Nation Thailand bổ sung: thuế mới sẽ điều chỉnh qua nghị định bộ trưởng (ministerial regulation) theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt hiện hành, không cần bỏ phiếu quốc hội, mục tiêu có hiệu lực trong năm 2026. Chính phủ chưa công bố mức thuế cụ thể mới — phương án vẫn đang thiết kế, và mốc chốt tháng 9 là mục tiêu của quan chức, không phải thời hạn cứng.
Khung thuế hiện hành và khoảng cách nhập khẩu–lắp ráp
Chênh lệch thuế tiêu thụ đặc biệt BEV nhập nguyên chiếc và lắp ráp nội địa hiện hành là 8 điểm phần trăm (10% trừ 2%). Mức thuế nhập nguyên chiếc hiện hành gấp 5 lần mức thuế lắp ráp đáp ứng điều kiện (10% chia 2%). Con số này cho thấy chính sách hiện tại đã nghiêng về lắp ráp nội địa; đợt cải cách sắp tới có thể nới rộng thêm khoảng cách đó.
Thái Lan là một trong những cơ sở lắp ráp ô tô lớn nhất ASEAN, xuất khẩu sang nhiều thị trường trong và ngoài khu vực. Trong bối cảnh các nước Đông Nam Á đang điều chỉnh chính sách xe điện, động thái của Bangkok không đứng riêng — nhưng quy mô chuỗi cung ứng ô tô sẵn có khiến mỗi điểm phần trăm thuế tiêu thụ đặc biệt đều có thể thay đổi công thức đặt hàng linh kiện của hãng xe.
Cơ chế phân biệt CBU và lắp ráp nội địa
Bộ Tài chính đang thiết kế khung thuế mới dựa trên hai trục: có hay không đầu tư dây chuyền tại Thái Lan, và mức độ dùng linh kiện hoặc vật liệu nội địa. Khi chênh lệch thuế giữa nhập nguyên chiếc và lắp ráp nội địa được nới rộng thêm, quyết định đặt dây chuyền hay chỉ nhập khẩu CBU sẽ phụ thuộc trực tiếp vào chi phí thuế trên từng chiếc xe, không còn là lựa chọn chỉ dựa trên thời gian ra mắt sản phẩm.
Đợt cải cách thuế tiêu thụ đặc biệt này nhằm kéo thêm đầu tư lắp ráp và mua linh kiện nội địa tại Thái Lan, đồng thời siết cửa cho xe nhập nguyên chiếc không cam kết sản xuất tại chỗ — dù mức thuế mới vẫn chưa được công bố. Cơ chế điều chỉnh qua nghị định bộ trưởng cho phép triển khai nhanh hơn so với luật mới, nhưng cũng đặt gánh nặng minh bạch lên văn bản chi tiết sẽ được công bố sau khi nội các thông qua.
Phạm vi áp dụng không giới hạn ở BEV: các nguồn tin nêu cả xe đốt trong (ICE) và xe lai sạc (PHEV) đều nằm trong khung cải cách. Điều này phù hợp với định hướng giữ Thái Lan là trung tâm sản xuất ô tô đa năng lượng, không chỉ chuyển dịch một chiều sang xe điện.
Tác động đối với chuỗi cung ứng linh kiện khu vực
Các hãng lắp ráp tại Thái Lan — từ Toyota, Honda đến các thương hiệu Trung Quốc đang mở rộng dây chuyền BEV — đều có thể phải rà soát lại công thức nội địa hóa linh kiện khi mức thuế mới được công bố. Nhà cung ứng pin, hệ thống điện tử, dây cáp cao áp và module điều khiển trong nước Thái Lan sẽ là đối tượng được ưu tiên nếu khung thuế gắn điều kiện tỷ lệ linh kiện nội địa.
Đối với nhà cung ứng linh kiện xe điện trong khu vực, tín hiệu từ Bangkok là cửa sổ đấu thầu linh kiện nội địa có thể mở rộng — nhưng cần đợi nghị định bộ trưởng công bố mức thuế cụ thể trước khi điều chỉnh kế hoạch sản xuất. Việt Nam có nhiều doanh nghiệp cung ứng linh kiện điện tử và kim loại cho chuỗi ô tô khu vực; họ thường tiếp cận thị trường Thái Lan qua hãng lắp ráp hoặc nhà phân phối tier-2, không trực tiếp qua cửa khẩu CBU.
Điểm cần đối chiếu tiếp theo
Các mốc kiểm chứng tiếp theo gồm: nội các Thái Lan thông qua phương án (dự kiến tháng 9), công bố nghị định bộ trưởng với mức thuế cụ thể, và phản ứng của hãng xe về kế hoạch lắp ráp hoặc điều chỉnh nguồn cung linh kiện. Cho đến khi có văn bản chi tiết, mọi con số thuế mới vẫn chỉ là định hướng chính sách — không phải cam kết đã có hiệu lực.
Mức thuế hiện hành 10%/2% là nền so sánh; đợt cải cách có thể giữ, nới hoặc thu hẹp chênh lệch tùy thiết kế cuối cùng. Nhà đầu tư và nhà cung ứng trong khu vực nên theo dõi thông cáo Bộ Tài chính và Cục Thuế tiêu thụ đặc biệt thay vì dựa vào suy đoán thị trường về di dời dây chuyền của từng hãng xe.
