Bộ trưởng Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa ngày 4/8/2026 công khai kêu gọi Toyota chuyển sản xuất từ Thái Lan sang Indonesia tại triển lãm ô tô GIIAS 2026, cam kết chính phủ sẽ hỗ trợ mọi ưu đãi cần thiết; Chủ tịch Toyota Indonesia (TMMIN) phản hồi rằng việc này khả thi về mặt kỹ thuật nhưng hệ sinh thái chuỗi cung ứng tại Thái Lan là yếu tố cần cân nhắc kỹ.
Đã xảy ra chuyện gì: Indonesia kêu gọi Toyota chuyển sản xuất từ Thái Lan
Theo ANTARA News đưa tin, Bộ trưởng Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa phát biểu tại triển lãm GAIKINDO Indonesia International Auto Show (GIIAS) 2026 tổ chức tại Tangerang, Banten ngày 4/8/2026, kêu gọi Toyota chuyển sản xuất chính từ Thái Lan sang Indonesia, cam kết chính phủ sẵn sàng hỗ trợ mọi ưu đãi cần thiết; ông cũng đề nghị các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng của Toyota — bao gồm thép, hóa chất, linh kiện điện tử, logistics và dịch vụ tài chính — cùng chuyển đến Indonesia. Ông Purbaya nhấn mạnh Indonesia là thị trường ô tô lớn nhất Đông Nam Á và xứng đáng trở thành trung tâm sản xuất chính của Toyota trong khu vực; ngành công nghiệp ô tô Indonesia hiện có khoảng 1,5 triệu lao động và năng lực sản xuất khoảng 2,5-2,6 triệu xe mỗi năm (ANTARA và The Jakarta Post dẫn hai con số hơi khác nhau, lần lượt là 2,5 triệu và 2,6 triệu, được nêu song song ở đây). Chủ tịch Toyota Motor Manufacturing Indonesia (TMMIN), ông Nandi Julyanto, phản hồi truyền thông ngày hôm sau rằng nhà máy tại Indonesia về mặt kỹ thuật có khả năng sản xuất các dòng xe thương mại hiện đang lắp ráp tại Thái Lan như Hilux, do nền tảng xe tương tự nhau, khác biệt chủ yếu ở kích thước thân xe và chiều dài khung gầm; tuy nhiên ông lưu ý rằng việc phân công sản xuất của Toyota trong khu vực ASEAN được sắp xếp theo thế mạnh từng nước — Indonesia tập trung vào dòng MPV, còn Thái Lan tập trung vào xe thương mại — và Thái Lan đã hình thành hệ sinh thái chuỗi cung ứng linh kiện trưởng thành qua nhiều năm, nên việc chuyển sản xuất không đơn thuần là di dời dây chuyền mà liên quan đến việc tái xây dựng cả hệ sinh thái chuỗi cung ứng. CNBC Indonesia đưa tin về phản hồi này của ông Nandi; The Jakarta Post đưa tin xác nhận chi tiết phát biểu của ông Purbaya. Riêng tại cùng sự kiện, ông Purbaya cũng đề cập một nội dung khác không liên quan trực tiếp đến lời mời Toyota: Tổng thống Prabowo Subianto dự kiến công bố gói ưu đãi xe điện mới trong 2-3 tuần tới, nhắm đến khoảng 500.000 xe máy điện và ô tô điện, bao gồm miễn thuế bán hàng xa xỉ tối đa 100% và Chính phủ hỗ trợ 40% thuế giá trị gia tăng, chỉ áp dụng cho xe thuần điện (BEV) — đây là chính sách ưu đãi xe điện toàn quốc đã có từ trước, tiếp nối gói ưu đãi xe điện quốc gia Indonesia công bố hồi tháng 7, không phải điều kiện trao đổi riêng cho việc Toyota chuyển sản xuất.
Vì sao lời mời Toyota chuyển sản xuất là chỉ dấu quan trọng cho cạnh tranh khu vực
Lời mời công khai của một bộ trưởng tài chính nhắm thẳng vào một tập đoàn ô tô cụ thể là diễn biến hiếm gặp, phản ánh mức độ quyết liệt của Indonesia trong nỗ lực giành vị thế trung tâm sản xuất ô tô khu vực từ tay Thái Lan. Đồng thời, phản hồi của TMMIN cũng cho thấy rào cản thực sự không nằm ở khả năng kỹ thuật mà ở độ bám rễ của hệ sinh thái chuỗi cung ứng — một yếu tố khó thay đổi trong thời gian ngắn chỉ bằng các ưu đãi tài chính.
Ai chịu tác động từ lời mời gọi này
Các nhà cung cấp linh kiện hiện có của Toyota tại Thái Lan, đặc biệt trong mảng xe thương mại, là nhóm chịu áp lực lớn nhất nếu kịch bản chuyển dịch xảy ra. Ngược lại, các nhà cung cấp linh kiện nội địa Indonesia sẽ hưởng lợi trực tiếp nếu chuỗi cung ứng thực sự chuyển đến. Khoảng 1,5 triệu lao động trong ngành ô tô Indonesia và các doanh nghiệp đang cân nhắc đầu tư vào chuỗi cung ứng ô tô khu vực cũng là các bên liên quan cần theo dõi diễn biến này. Bản thân Toyota Motor Corporation — tập đoàn mẹ tại Nhật Bản — chưa đưa ra bất kỳ phản hồi chính thức nào, nên đây vẫn chỉ là phản hồi ở cấp công ty con tại Indonesia.
Những gì cần tiếp tục quan sát trong thời gian tới
Cần theo dõi liệu Toyota Motor Corporation có chính thức đánh giá đề nghị Toyota chuyển sản xuất hay không, vì hiện tại mới chỉ có phản hồi cá nhân từ lãnh đạo công ty con tại Indonesia, chưa phải quyết định cấp tập đoàn. Bộ Tài chính Indonesia có công bố danh sách ưu đãi cụ thể dành riêng cho Toyota hay không cũng là điều cần quan sát, cùng với nội dung chính thức của gói ưu đãi xe điện mà Tổng thống Prabowo dự kiến công bố. Phản ứng của chính phủ Thái Lan hoặc các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng Toyota tại nước này — nếu có — sẽ cho thấy mức độ nghiêm trọng thực sự của lời mời gọi này đối với cán cân sản xuất ô tô khu vực.
