Quan hệ kinh tế nghe như chuyện cấp cao. Với doanh nghiệp, nó thường trở thành câu hỏi rất cụ thể: hàng đi có đều, giá có ổn và cửa khẩu có đỡ chậm hơn không.
Philippines nhấn mạnh việc tăng cường quan hệ kinh tế với Việt Nam trong bối cảnh hai nước tiếp tục tìm thêm không gian hợp tác. Theo Philippine Information Agency, thông điệp từ phía Manila đặt trọng tâm vào quan hệ kinh tế, thương mại và những điểm nối đang mở rộng giữa hai nền kinh tế Đông Nam Á.
Đọc ở tầng doanh nghiệp, câu chuyện này không chỉ là ngoại giao. Philippines có nhu cầu ổn định về lương thực, vật tư đầu vào và nhiều loại hàng tiêu dùng; Việt Nam lại có năng lực xuất khẩu trong nông sản, thực phẩm chế biến, vật liệu và một số nhóm linh kiện. Khi hai bên nói gần hơn, phần cần nhìn là nhịp logistics có đủ tốt để biến thiện chí thành đơn hàng lặp lại hay không.
Nút lan sang ASEAN nằm ở vận tải biển ngắn tuyến. Nếu hàng giữa Việt Nam và Philippines đi đều hơn, các nhà gom hàng, kho lạnh và dịch vụ chứng từ trong khu vực có thêm việc. Nhưng nếu lịch tàu không ổn, cả hai phía sẽ phải giữ tồn kho cao hơn. Với hàng thực phẩm hoặc nguyên liệu nông nghiệp, vài ngày chậm có thể làm mất lợi thế giá.
Philippines vì vậy không chỉ nhìn Việt Nam như một đối tác thương mại. Nước này cũng đang kiểm tra khả năng giảm phụ thuộc vào vài nguồn cung xa hơn. Nhưng thay đổi nguồn cung không chỉ là đổi nhà bán. Nó cần chuẩn kiểm dịch, thanh toán, bảo hiểm và năng lực xử lý khi hàng gặp sự cố tại cảng.
Câu hỏi quay lại Philippines khá rõ. Nếu muốn dùng hợp tác khu vực để làm chuỗi cung ứng bớt mong manh, Manila có đủ đầu tư vào cảng, kho lạnh và thủ tục thông quan hay không. Nếu không, quan hệ kinh tế có thể ấm hơn trên giấy, còn chi phí chờ hàng vẫn lạnh như cũ ở dưới bến.
