Quy định mới về Employment Pass có hiệu lực từ ngày 1/6, làm nhà đầu tư phải tính lại lương tối thiểu, thời hạn làm việc và kế hoạch thay thế bằng nhân lực địa phương.
sách lao động nước ngoài Malaysia bắt đầu siết chi phí nhân sự cấp cao nghe qua có vẻ là một tin riêng của Malaysia. Nhưng với doanh nghiệp đang theo dõi chi phí và khả năng giao hàng trong khu vực, điểm đáng chú ý không nằm ở phần nghi thức hay khẩu hiệu. Nó nằm ở giấy phép nhân sự cấp cao đang trở thành một phần chi phí đầu tư, không chỉ là thủ tục hành chính.
MIDA cho biết chính sách Expatriate Employment Policy mới được áp dụng từ ngày 1/6/2026. Chính sách điều chỉnh mức lương tối thiểu và thời hạn cho Employment Pass Category I, II và III, trong đó Category I yêu cầu tối thiểu 20.000 ringgit, Category II từ 10.000 đến 19.999 ringgit và Category III từ 5.000 đến 9.999 ringgit, kèm yêu cầu kế hoạch thay thế ở một số nhóm.
Nếu chỉ đọc sự kiện như một thông báo đơn lẻ, doanh nghiệp rất dễ bỏ qua phần vận hành phía sau. Một chính sách mới, một chương trình đào tạo, một bảng số liệu hay một hội nghị đầu tư đều có thể làm thay đổi cách hợp đồng được tính giá, cách nhà cung ứng được chọn, cách nhân lực được phân bổ và cách rủi ro được đưa vào báo giá. Với Malaysia, biến số lần này nằm ở talent permit cost.
Tác động lan ra ASEAN nằm ở chỗ nhà đầu tư ASEAN cần chuyên gia nước ngoài cho kỹ thuật, data centre, bán dẫn và quản lý dự án nhưng sẽ phải chứng minh đường chuyển giao kỹ năng rõ hơn. Khi một mắt xích trong khu vực nâng chuẩn, đổi chính sách hoặc lộ rõ điểm nghẽn, các nước còn lại không đứng ngoài. Nhà máy, hãng logistics, công ty dịch vụ, ngân hàng và nhà cung cấp thiết bị đều phải đọc lại chi phí thực của việc tham gia cùng một chuỗi cung ứng.
Điều này cũng làm cách nhìn về cạnh tranh khu vực bớt đơn giản hơn. Không phải cứ có ưu đãi là đơn hàng sẽ đến, cũng không phải cứ có nhu cầu là nhà cung ứng nhỏ sẽ chen vào được. Doanh nghiệp mua hàng sẽ hỏi về chứng nhận, thời gian giao, dữ liệu vận hành, năng lực tài chính, bảo hiểm, tuân thủ và khả năng xử lý sự cố. Những câu hỏi đó thường không xuất hiện nổi bật trong thông cáo chính thức, nhưng lại quyết định hợp đồng có đi tiếp hay không. Khi đơn hàng bị ép về thời gian, phần chậm nhất trong hệ thống thường quyết định giá thật của cả tuyến cung ứng.
Với các doanh nghiệp Việt Nam đang nhìn sang năm thị trường này, phần đáng đọc không phải là bắt chước chính sách của Malaysia. Phần đáng đọc là cách một thay đổi trong Malaysia có thể kéo theo giá vốn, giấy phép, năng lực nhân sự, lịch giao hàng hoặc yêu cầu chứng minh nguồn gốc ở các tuyến cung ứng khác. Khi khách hàng quốc tế yêu cầu chuỗi cung ứng minh bạch hơn, mỗi điểm nghẽn địa phương đều có thể trở thành chi phí khu vực.
Phần khó hơn nằm ở Malaysia phải cân bằng giữa ưu tiên nhân lực nội địa và nhu cầu giữ tốc độ dự án có hàm lượng kỹ thuật cao. Đây là loại chi phí không phải lúc nào cũng xuất hiện ngay trong bảng giá. Nó có thể nằm trong lương chuyên gia, giờ chờ cảng, phí kiểm định, tỷ lệ hàng lỗi, thời gian xin phép, chi phí điện, chi phí dữ liệu hoặc khoản vốn bị khóa trong tồn kho. Khi những khoản này cộng lại, lợi thế lao động rẻ hoặc ưu đãi thuế sẽ không còn đủ để bảo vệ biên lợi nhuận.
Vì vậy, sự kiện lần này nên được đọc như một lát cắt nhỏ của cuộc cạnh tranh cung ứng trong khu vực. Malaysia đang cố giữ hoặc nâng vị trí của mình, nhưng vị trí đó đi kèm yêu cầu cao hơn đối với hệ thống trong nước. Câu hỏi còn lại là liệu nền cung ứng của chính Malaysia có đủ sức hấp thụ chi phí mới này, hay phần yếu nhất sẽ lại nằm ở những nhà cung cấp nhỏ ít tiếng nói nhất trong chuỗi.
