Xuất khẩu gạo Thái Lan giảm 19,26% về lượng, Nội các duyệt gói 58,91 tỷ baht để nông dân chưa phải vội bán lúa

Nội các Thái Lan ngày 20/10 duyệt gói hỗ trợ 58,91 tỷ baht để nông dân chưa phải vội bán lúa vụ chính, trong lúc xuất khẩu gạo 9 tháng giảm 19,26% về lượng. Cùng ngày, Bộ Thương mại công bố giá gạo trắng 5% tấm tháng 9 đạt 482 USD/tấn, tăng 28,88% so với cùng kỳ năm trước.

Lúa vụ chính 2026/27 vào chợ dồn trong tháng 10 và tháng 11

Gói gồm 5 biện pháp hỗ trợ lúa gạo và cải cách sản xuất, trong đó 49,28 tỷ baht là tiền cho vay và 9,64 tỷ baht là tiền bù đắp, chi không hoàn lại. Mục tiêu là giảm áp lực lên giá lúa khi lượng lớn lúa vụ chính 2026/27 vào thị trường trong tháng 10 và tháng 11. Phó phát ngôn viên Chính phủ Lalida Persvivatana công bố các biện pháp do Bộ Thương mại đề xuất. Bà phát biểu ngày 20/10, theo Nation Thailand: “Chính phủ muốn bảo đảm nông dân không phải vội vàng bán lúa khi nguồn cung cùng đổ vào thị trường.”

Biện pháp lớn nhất là khoản vay 40,93 tỷ baht, giúp nông dân trì hoãn bán tới 3 triệu tấn lúa vụ chính. Mức vay từ 6.500 baht/tấn với lúa trắng đến 13.000 baht/tấn với lúa Hom Mali. Chính phủ chịu lãi vay của nông dân và tổ chức nông dân tham gia.

Bốn biện pháp còn lại hướng tới hợp tác xã, thương nhân và nhóm nông dân. Khoản 15,66 tỷ baht tài trợ hợp tác xã thu gom, tăng giá trị tới 1,5 triệu tấn lúa, lãi 1%/năm và Chính phủ bù thêm 3,5 điểm phần trăm.

Thương nhân giữ tồn kho được bù lãi 564 triệu baht, với mục tiêu 4 triệu tấn. Giai đoạn hai chương trình lúa gạo chất lượng cao có 84 triệu baht cho 266 nhóm nông dân.

Bà Lalida cho biết Bộ Tài chính đã cắt giảm phần ngân sách bù đắp cho khoản vay trì hoãn bán lúa để sát hơn với chi phí dự kiến và gánh nặng ngân sách. Biện pháp hỗ trợ thu mua 3 triệu tấn lúa trị giá 1,68 tỷ baht còn phải hoàn tất nguồn vốn và chờ hội đồng quản lý quỹ phê duyệt.

Lượng xuất khẩu giảm, giá bình quân tháng 9 đi ngược lại

Theo số liệu Bộ Thương mại Thái Lan công bố ngày 20/10, 9 tháng năm 2026 nước này xuất khẩu 4,99 triệu tấn gạo, kim ngạch 2,962 tỷ USD. Lượng giảm 19,26% và kim ngạch giảm 16,84% so với cùng kỳ.

Giá gạo trắng 5% tấm tháng 9 là 482 USD/tấn, so với 374 USD/tấn của tháng 9/2025.

Sau cuộc họp với Hiệp hội Xuất khẩu gạo Thái Lan, Thư ký thường trực Bộ Thương mại Poonpong Naiyanapakorn cho biết xuất khẩu sang Iraq giảm mạnh từ đầu năm vì căng thẳng Trung Đông. Một phần gạo vẫn đi qua Thổ Nhĩ Kỳ nhưng khối lượng hạn chế do cước vận tải tăng. Philippines và Malaysia nhập nhiều hơn để ứng phó El Niño và củng cố an ninh lương thực, phần nào bù đắp mức sụt giảm.

Bộ sẽ phối hợp khu vực tư nhân gặp cơ quan quản lý nhập khẩu của Philippines, bàn việc kéo dài thời hạn giấy phép và khuyến khích nhập gạo Thái. Vụ thu hoạch gạo mới hiện trùng với thị hiếu gạo mới của thị trường Philippines. Với năm 2027, Bộ dự báo thách thức tương tự và có thể tạm giữ mục tiêu xuất khẩu ở mức 7 triệu tấn, chờ xem xét lại vào cuối năm sau khi tham vấn các nhà xuất khẩu.

Đặt cạnh số liệu Việt Nam: cùng thị trường Philippines, mỗi nước một cách tính

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, được Vietnambiz dẫn ngày 2/10, 9 tháng năm 2026 Việt Nam xuất khẩu 6,4 triệu tấn gạo, giảm 6,1% về lượng. Philippines là thị trường lớn nhất với 40,9% thị phần, còn giá trị xuất sang thị trường này trong 8 tháng giảm 16,8%.

Lượng gạo Thái Lan 9 tháng bằng khoảng 78% lượng gạo Việt Nam cùng kỳ. Số liệu hai nước do hai cơ quan công bố, và giá bình quân hai nước không cùng loại gạo nên không đặt cạnh nhau.

Khoảng 3 giờ sáng 21/10 (giờ Hà Nội), chúng tôi mở các bản tin ngày 20/10 của VietnamPlus, Nation Thailand và Thairath. Không bản tin nào nêu số lúa thực tế đã đăng ký tham gia khoản vay trữ lúa. Lượng lúa vào khoản vay trữ và giá chào gạo 5% tấm trong những tuần thu hoạch tới là hai con số sẽ cho thấy gói này đỡ giá lúa đến đâu.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

• VietnamPlus
• Nation Thailand
• Thairath
• Vietnambiz