Indonesia dự kiến tồn kho gạo quốc gia cuối năm 2026 khoảng 16 triệu tấn, trong khi giá gạo xuất khẩu bình quân 9 tháng của Việt Nam giảm 5,1%, ước còn 484,8 USD/tấn. Khu vực đang nhiều gạo, nên trận lũ ở Thái Lan đến nay chưa thành lực đỡ cho giá.
Ba nước công bố các số liệu này trong khoảng từ 2/10 đến 13/10. Với doanh nghiệp xuất khẩu, nhà máy xay xát và người cung ứng lúa ở Việt Nam, điều cần đọc kỹ là phía cầu trong khu vực đang đủ hàng tới đâu, và thiệt hại thật sự ở Thái Lan lớn đến mức nào.
Chiều 13/10, chúng tôi mở bài Fortune Indonesia đăng chiều cùng ngày về cân đối gạo, hai bài The Nation Thailand ngày 3/10 và 7/10 về lũ, và bản tin TTXVN ngày 6/10 về xuất khẩu gạo 9 tháng.
| Nước | Chỉ số | Con số | Thời điểm |
|---|---|---|---|
| Indonesia | Tồn kho gạo quốc gia dự kiến cuối năm; tồn kho Bulog | Khoảng 16 triệu tấn; khoảng 4,5 triệu tấn | Dự báo 2026; Bulog ngày 7/10 |
| Thái Lan | Diện tích lúa bị lũ ảnh hưởng | Khoảng 1,3 triệu rai (49 tỉnh) | Cục Khuyến nông, 7/10 |
| Thái Lan | Diện tích lúa khảo sát xác nhận thiệt hại | 6.517 rai trên 1.318.046 rai bị ảnh hưởng | Bộ Nông nghiệp, 2/10 |
| Việt Nam | Xuất khẩu gạo 9 tháng; giá bình quân | 6,4 triệu tấn (giảm 6,1%); 484,8 USD/tấn (giảm 5,1%) | Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 6/10 |
Cung và giá gạo ở ba nước ASEAN, số công bố từ 2/10 đến 13/10/2026. Nguồn: Fortune Indonesia, The Nation Thailand, TTXVN
Indonesia sản xuất nhiều hơn mức tiêu dùng
Theo Fortune Indonesia, Dự báo Cân đối Lương thực Quốc gia 2026 tính từ tồn đầu năm khoảng 12,4 triệu tấn, sản lượng 34,7 triệu tấn và nhu cầu tiêu dùng khoảng 31,2 triệu tấn. Sản lượng như vậy vượt tiêu dùng khoảng 3,5 triệu tấn.
Kho của nhà nước cũng đầy. Tồn kho của Perum Bulog ngày 7/10 khoảng 4,5 triệu tấn, gồm dự trữ Chính phủ và hàng thương mại. Đến 8/10, Bulog đã thu mua 4,11 triệu tấn gạo của nông dân, khoảng 102% mục tiêu 4 triệu tấn của năm 2026.
Theo Tổng giám đốc Perum Bulog Ahmad Rizal Ramdhani, mức thu mua này vượt 3,19 triệu tấn của năm 2025, tức nhiều hơn khoảng 0,92 triệu tấn, và vượt cả mức 3,65 triệu tấn của năm 2012. Lượng thu mua vượt mục tiêu cho thấy nguồn gạo trong nước của Indonesia năm nay dồi dào.
Phó trưởng Cơ quan Lương thực Quốc gia (Bapanas) Aulia Sofyan, sau khi kiểm tra chợ đầu mối Rangkasbitung ở Lebak, nói theo lời được dẫn ngày 12/10: “Chúng tôi thấy lượng gạo vẫn đủ, và chúng tôi hy vọng đến cuối năm lượng gạo này vẫn đủ.”
Lũ Thái Lan phủ rộng, thiệt hại xác nhận còn nhỏ
Từ vùng nguyên liệu của Thái Lan, tin lũ nghe có vẻ nặng. Theo The Nation Thailand ngày 7/10, ông Rapeetat Unchittaphan, Phó tổng cục trưởng Cục Khuyến nông, cho biết lũ ở 49 tỉnh làm hơn 1,7 triệu rai đất nông nghiệp bị ảnh hưởng, liên quan hơn 150.000 nông dân.
Trong diện tích đó có khoảng 1,3 triệu rai lúa, 290.000 rai cây màu và 120.000 rai cây ăn quả. Đây là diện tích bị ảnh hưởng, chưa phải diện tích mất mùa.
Báo cáo trước đó cho thấy khoảng cách giữa hai khái niệm này. Theo The Nation Thailand ngày 3/10, báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Hợp tác xã lúc 15 giờ ngày 2/10, tính từ 21/8, ghi lũ ở 42 tỉnh ảnh hưởng 1.318.046 rai lúa, khoảng 210.887 ha.
Cũng trong báo cáo ngày 2/10, khảo sát đã hoàn thành chỉ xác nhận 6.517 rai lúa bị thiệt hại, khoảng 0,5% diện tích lúa bị ảnh hưởng. Khảo sát vẫn đang tiếp tục, nên con số thiệt hại có thể thay đổi.
Bộ Nông nghiệp và Hợp tác xã chuẩn bị phát hạt giống rau, giống cây cho nông dân ở cả 49 tỉnh khi nước rút, cùng bồi thường theo quy định của Bộ Tài chính. Ông Kris Uttamavedin, người phát ngôn Bộ, cho biết nước ở một số vùng phía đông và phía tây đã bắt đầu rút.
Việt Nam xuất ít hơn, giá thấp hơn, thị trường đang dịch chuyển
Theo TTXVN ngày 6/10 dẫn Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 9 tháng năm 2026 Việt Nam xuất khẩu 6,4 triệu tấn gạo, thu về 3,11 tỷ USD, giảm 6,1% về lượng và 10,9% về trị giá. Trị giá giảm sâu hơn lượng vì giá bình quân mỗi tấn cũng thấp hơn cùng kỳ.
Ngày 1/10, gạo 5% tấm của Việt Nam chào 420–430 USD/tấn, so với 430 USD/tấn một tuần trước. Giá chào gần như đi ngang.
Ở đầu vào, giá lúa lại nhích lên. Tại An Giang, lúa tươi OM 18 và Đài Thơm 8 tuần trước được mua 6.100–6.300 đồng/kg, tăng 200 đồng.
Philippines vẫn là thị trường lớn nhất, chiếm 40,9% lượng, nhưng trị giá giảm 16,8%. Trung Quốc đứng thứ hai với 17,4% lượng, trị giá tăng 76% và đang là thị trường mở rộng. Ghana đứng thứ ba với 12,7%.
Giá chào khó nhờ lũ mà lên, cơ hội nằm ở thị trường
Với nhà xuất khẩu và nhà máy xay xát Việt Nam, bức tranh khu vực có hai mặt. Indonesia đủ gạo và kho Bulog đầy, còn thiệt hại lúa ở Thái Lan theo số đã xác nhận đến 2/10 vẫn nhỏ so với diện tích bị ảnh hưởng. Khi nguồn cung trong khu vực dồi dào như vậy, giá chào khó dựa vào lũ Thái Lan để nhích lên.
Điều có căn cứ là thị trường đang dịch chuyển. Trị giá gạo sang Philippines giảm trong khi sang Trung Quốc tăng mạnh, nên cơ hội có căn cứ nằm ở các thị trường đang mở rộng như Trung Quốc. Với người cung ứng lúa, giá lúa tươi ở An Giang nhích lên trong khi giá gạo chào xuất khẩu đi ngang, nên biên giữa đầu vào và đầu ra của nhà máy xay xát là con số cần tính kỹ khi ký hợp đồng.
Mốc kế tiếp là số xuất khẩu gạo tháng 10 của Việt Nam và kết quả khảo sát thiệt hại cuối cùng của Thái Lan, hai con số sẽ cho thấy cán cân cung cầu trong khu vực có đổi chiều hay không.
