Ngày 7/10, Bộ Y tế Indonesia cho biết hợp tác với Takeda Life Sciences để xây hệ sinh thái thuốc từ huyết tương đầu tiên của nước này, vốn ban đầu 30 triệu USD, cơ sở đầu tiên dự kiến vận hành năm 2027. Trong khoảng một tháng trước đó, Việt Nam, Malaysia và Thái Lan cũng nêu những cách rất khác nhau để giữ nguồn cung y tế.
Bài này tổng hợp các thông báo và dự báo từ 8/9 đến 7/10, không phải tin trong ngày. Mốc kế tiếp với độc giả Việt Nam là kỳ họp thứ 2 của Quốc hội trong tháng 10, nơi dự án luật sửa đổi trong lĩnh vực y tế được dự kiến trình. Bốn nước dùng bốn công cụ khác nhau nên không có một chỉ số chung để đặt cạnh nhau.
Chúng tôi đọc lại bản tin của Antara, New Straits Times, The Star, The Nation Thailand, Báo Đại biểu Nhân dân và VietnamPlus. Với bài đăng của Báo Đại biểu Nhân dân về buổi làm việc ngày 12/9, chúng tôi mở toàn văn. Kết quả biểu quyết của Quốc hội đối với dự án luật chưa có trong các nguồn đã mở.
| Nước | Điều đã công bố | Mốc cần xem tiếp |
|---|---|---|
| Indonesia | 7/10: hợp tác với Takeda lập hệ sinh thái huyết tương, vốn ban đầu 30 triệu USD | Cơ sở đầu tiên dự kiến vận hành năm 2027 |
| Malaysia | 21/9: RHB dự báo hãng găng tay tăng giá 2–2,5 USD mỗi thùng trong tháng 10 (dự báo) | Bảng giá thực tế của hãng trong tháng 10 |
| Thái Lan | 11/9: FDA nói không thiếu thuốc trên toàn quốc, thiếu cục bộ ở bệnh viện San Sai | Báo cáo điều tra bệnh viện San Sai |
| Việt Nam | 8/9 và 12/9: dự án luật sửa đổi, quy định khung về thiết bị y tế ở Điều 113 | Kết quả biểu quyết của Quốc hội kỳ họp thứ 2 |
Giữ nguồn cung y tế ở bốn nước ASEAN: điều đã công bố và mốc cần xem tiếp (các thông báo từ 8/9 đến 7/10/2026). Nguồn: Antara, RHB Research qua New Straits Times, The Nation Thailand, Báo Đại biểu Nhân dân
Indonesia dựng chuỗi huyết tương trong nước, cơ sở đầu tiên mới là kế hoạch cho năm 2027
Theo Antara ngày 7/10, Bộ Y tế Indonesia đang soạn quy định lập hệ sinh thái huyết tương quốc gia độc lập. Nhân Tuần lễ Nhận thức về Huyết tương Quốc tế 2026, bộ hợp tác với Takeda Life Sciences, được chỉ định là doanh nghiệp dược thực hiện phân đoạn huyết tương. Kế hoạch hai năm là lập mạng lưới ngân hàng huyết tương quốc gia; cơ sở đầu tiên dự kiến vận hành năm 2027. Bộ trưởng Y tế Budi Gunadi Sadikin nói quan hệ đối tác thể hiện cam kết nội địa hóa sản xuất y tế tiên tiến và giảm rủi ro chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ba thách thức chính được nêu là nguồn lực hạn chế, mức sẵn sàng hiến huyết tương của người dân và phối hợp liên ngành. Ông Aswardi, Trưởng nhóm công tác về Rối loạn máu và miễn dịch của Bộ Y tế, nói tại Jakarta: “Việc triển khai các thuốc từ huyết tương phụ thuộc vào việc người dân sẵn sàng và sẵn lòng tham gia tích cực vào hiến huyết tương”. Bài của Antara không nêu tỷ lệ phụ thuộc nhập khẩu hiện nay, và các mốc trên đều là dự kiến.
Malaysia: giá găng tay mới là dự báo của công ty chứng khoán, bảng giá của hãng chưa có
Toàn bộ phần này là dự báo của công ty chứng khoán. Theo RHB Research qua New Straits Times và Business Times ngày 21/9, các hãng găng tay Malaysia dự kiến tăng giá bán 2 đến 2,5 USD mỗi thùng trong tháng 10, có thể tăng thêm từ tháng 11. Giá bán trung bình găng nitrile thông dụng khoảng 19 đến 20 USD mỗi 1.000 chiếc trong tháng 9, so với đỉnh 27 đến 28 USD hồi tháng 5. Chuyên viên phân tích Eddy Do của RHB nói trong ghi chú nghiên cứu: “Bước tiếp theo là đi lên, và Trung Quốc đang dẫn đầu”.
RHB dẫn việc Intco Medical của Trung Quốc tăng giá từ 9/9, tạo dư địa cho hãng Malaysia. Cũng theo RHB, các hãng Malaysia cần tăng 1,5 đến 2 USD mỗi thùng chỉ để bù mức tăng khoảng 40 đến 50% biểu giá khí vào tháng 10. Về cung cầu, RHB kỳ vọng nguồn cung găng tay toàn cầu 451 tỷ chiếc đến 2028, trong khi cầu tăng từ 344 tỷ chiếc năm nay lên 387 tỷ chiếc năm 2028, tức dư cung 107 tỷ chiếc năm 2026, quy đổi ra khoảng 31% cầu.
Theo The Star ngày 24/9, một báo cáo nghiên cứu khác dự kiến Top Glove nâng giá găng nitrile 2 đến 2,5 USD mỗi 1.000 chiếc trong tháng 10 và thêm 1,5 đến 2 USD trong tháng 11. Đơn vị của từng nguồn (mỗi thùng, mỗi 1.000 chiếc) được giữ nguyên. Thông báo giá thực tế của hãng trong tháng 10 chưa mở được, nên đây vẫn chỉ là dự báo.
Thái Lan: thiếu thuốc cục bộ ở một bệnh viện, FDA nói không thiếu trên toàn quốc
Ngày 11/9, Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế công cộng Somruek Juengsaman nói với báo chí tại Cơ quan Thực phẩm và Thuốc (FDA) rằng bộ đang điều tra tin thiếu một số thuốc tại bệnh viện San Sai ở Chiang Mai, và tỉnh đã xác nhận bệnh viện này có thiếu thuốc. Theo The Nation Thailand, tổ kiểm tra sẽ báo cáo trong hai đến ba ngày. FDA xác nhận không thiếu thuốc thông thường hay thuốc có rủi ro trên toàn quốc; các trường hợp thiếu là cục bộ tại từng bệnh viện, được quy cho quản lý và tài chính của bệnh viện chứ không phải chuỗi cung ứng quốc gia.
Số bệnh viện khó khăn tài chính mức 7 giảm từ hơn 140 năm ngoái xuống 82. Chính phủ bổ sung 5,45 tỷ baht cho hệ thống nội trú năm tài khóa 2026, năm tài khóa tới là 20 tỷ baht.
Việt Nam: số hóa chuỗi phân phối và quy định khung cho thiết bị y tế
Ngày 8/9, Thủ tướng làm việc với Bộ Y tế và các bộ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số luật trong lĩnh vực y tế, dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026, trọng tâm là cơ chế quản lý, phân phối thuốc và thiết bị y tế (Báo Đại biểu Nhân dân/TTXVN và VietnamPlus/VNA). Hướng giải quyết gồm công khai giá từng chủng loại thuốc và thiết bị, cắt giảm khâu trung gian phân phối, số hóa toàn chuỗi từ nhà máy, kho nhập khẩu, công ty phân phối đến nhà thuốc bán lẻ qua cơ sở dữ liệu quốc gia, xây dựng trung tâm logistics dược phẩm tập trung và chuỗi bán lẻ hiện đại. Thủ tướng cũng nêu đề xuất chính sách khuyến khích tập đoàn đa quốc gia liên doanh với doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng trong sửa Luật Đầu tư, thúc đẩy sản xuất nội địa.
Ngày 12/9, buổi làm việc của đại diện Chính phủ và Quốc hội thống nhất bổ sung quy định khung về quản lý trang thiết bị y tế vào Điều 113 Luật Khám bệnh, chữa bệnh, với ba vấn đề: cắt giảm khâu trung gian phân phối, minh bạch giá và truy xuất nguồn gốc, xây dựng dữ liệu (Báo Đại biểu Nhân dân/TTXVN). Quy định khung này làm căn cứ để Chính phủ ban hành nghị định hướng dẫn, tạo tiền đề hướng tới một luật riêng về trang thiết bị y tế. Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan báo cáo đã tiếp thu toàn bộ 43 nhóm vấn đề theo Kết luận 236 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Báo cáo thẩm tra 896.
Quy mô thị trường theo số Thủ tướng nêu: năm 2025 thị trường thiết bị y tế khoảng 2 tỷ USD, thị trường dược khoảng 7 đến 8 tỷ USD và có thể tăng gấp đôi lên khoảng 15 đến 16 tỷ USD trong năm năm tới. Các nguồn cũng nêu những điều kiện cần hoàn thiện: năng lực sản xuất thiết bị y tế trong nước còn hạn chế, phụ thuộc lớn vào hàng nhập khẩu, dược nội địa phải nhập nhiều biệt dược gốc và nguyên liệu.
Bốn nước dùng bốn công cụ: nội địa hóa chuỗi huyết tương ở Indonesia, giá găng tay do thị trường và Trung Quốc dẫn nhịp ở Malaysia, xử lý thiếu thuốc cục bộ ở bệnh viện tại Thái Lan, luật và dữ liệu giá ở Việt Nam. Kết quả biểu quyết của Quốc hội, bảng giá thực tế của các hãng găng tay trong tháng 10 và tiến độ cơ sở huyết tương đến năm 2027 sẽ cho thấy các công cụ ấy đi được bao xa.
