Với hàng công nghiệp và thủy sản có xuất xứ Việt Nam, các nước EFTA cam kết tiếp tục duy trì việc xóa bỏ hoàn toàn thuế nhập khẩu ngay khi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EFTA (VEFTA) có hiệu lực. Sáng 18/10 tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng và đại diện Thụy Sĩ, Liechtenstein, Iceland, Na Uy đã ký hiệp định, còn ngày hiệu lực chưa được công bố.
Điểm chính
- 1Sáng 18/10 tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng và đại diện bốn nước EFTA đã ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EFTA (VEFTA).
- 2Hàng công nghiệp và thủy sản xuất xứ Việt Nam được EFTA xóa bỏ hoàn toàn thuế nhập khẩu ngay khi hiệp định có hiệu lực; Việt Nam cắt giảm thuế với hàng cùng nhóm trong tối đa 11 năm.
- 3Nguyên liệu từ EFTA được cộng gộp xuất xứ với Việt Nam; nguyên liệu phi nông nghiệp từ ASEAN hoặc EU cũng được cộng gộp mở rộng nếu có hiệp định thương mại ưu đãi với EFTA.
- 4Năm 2025, Việt Nam xuất khẩu khoảng 3,65 tỷ EUR sang EFTA và nhập khoảng 1,15 tỷ EUR, tức xuất gấp khoảng ba lần nhập.
Theo Báo điện tử Chính phủ, Việt Nam và EFTA kết thúc đàm phán bằng Tuyên bố chung ngày 2/7/2026, sau 14 năm với 21 vòng đàm phán chính thức. Phạm vi hiệp định gồm thương mại hàng hóa, từ thuế quan, hàng rào kỹ thuật, vệ sinh và kiểm dịch động thực vật tới hải quan và phòng vệ thương mại, cùng dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ, cạnh tranh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, giải quyết tranh chấp, thương mại và phát triển bền vững.
Con số chính
4,8 tỷ EUR
Kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – EFTA năm 2025
3,65 tỷ EUR
Xuất khẩu của Việt Nam sang EFTA năm 2025 (quy đổi)
1,15 tỷ EUR
Nhập khẩu của Việt Nam từ EFTA năm 2025 (quy đổi)
11 năm
Thời hạn tối đa để Việt Nam cắt giảm, xóa bỏ phần lớn thuế với hàng công nghiệp và thủy sản từ EFTA
Quy tắc xuất xứ là điều kiện để hưởng ưu đãi
Ưu đãi thuế chỉ dành cho hàng có xuất xứ Việt Nam. Theo nội dung hiệp định do Báo điện tử Chính phủ giới thiệu ngày 17/10, hiệp định quy định tiêu chí xuất xứ theo từng nhóm hàng, phương thức chứng nhận xuất xứ và quy định về gia công, chế biến.
Điểm có lợi cho doanh nghiệp dệt may, giày dép là cơ chế cộng gộp. Nguyên liệu từ các nước EFTA được cộng gộp xuất xứ với Việt Nam, và hiệp định còn cho phép cộng gộp mở rộng với nguyên liệu phi nông nghiệp có xuất xứ từ ASEAN hoặc EU, nếu các nước này có hiệp định thương mại ưu đãi với EFTA.
Với doanh nghiệp đang dùng vải, da hay phụ liệu nhập từ ASEAN hoặc EU, cơ chế này có thể giúp thành phẩm dễ đạt xuất xứ hơn. Mức độ cụ thể còn tùy tiêu chí của từng nhóm hàng.
Năm 2025 Việt Nam xuất sang EFTA khoảng 3,65 tỷ EUR, gấp khoảng ba lần khoảng 1,15 tỷ EUR nhập về
Đơn vị: tỷ EUR | So sánh cùng đơn vị, số liệu lấy từ bài
Việt Nam xuất sang EFTA
Việt Nam nhập từ EFTA
Các bên cũng cam kết đơn giản hóa, hiện đại hóa thủ tục hải quan và thiết lập cơ chế hợp tác giảm rào cản kỹ thuật, kiểm dịch động thực vật. Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tiếp cận thông tin thị trường qua cổng thông tin công khai bằng tiếng Anh.
Xuất sang EFTA gấp khoảng ba lần nhập
Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – EFTA đạt 4,8 tỷ EUR, Việt Nam thặng dư 2,5 tỷ EUR. Tương ứng, xuất khẩu của Việt Nam sang EFTA khoảng 3,65 tỷ EUR, nhập khẩu khoảng 1,15 tỷ EUR.
Hàng Việt Nam sang EFTA gồm thủy sản, giày dép, dệt may, máy móc, thiết bị điện tử và linh kiện. Chiều ngược lại là máy móc, thiết bị công nghiệp, hóa chất, dược phẩm và nguyên liệu sản xuất.
Dòng vốn cũng đã có nền. Tính đến cuối năm 2025, Thụy Sĩ có 234 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 2,4 tỷ USD; Na Uy có 62 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 201 triệu USD.
Việt Nam mở cửa theo lộ trình dài hơn
Phía Việt Nam, phần lớn thuế nhập khẩu với hàng công nghiệp và thủy sản từ EFTA được cắt giảm, xóa bỏ trong thời hạn tối đa 11 năm. Với nông sản, các bên mở cửa theo mức độ nhạy cảm; phô mai, cà phê, chocolate, thực phẩm cho trẻ em và thực phẩm bổ sung của EFTA được hưởng thuế 0% khi vào Việt Nam theo lộ trình tối đa 16 năm.
Nếu thuế với máy móc, hóa chất và nguyên liệu từ EFTA giảm dần theo lộ trình này, nhà sản xuất trong nước nhập các mặt hàng đó có thể giảm được chi phí đầu vào.
Theo The Nation Thailand ngày 18/10, dẫn Chính phủ Na Uy, khoảng một nửa hàng Na Uy xuất sang Việt Nam được miễn thuế khi hiệp định có hiệu lực, trên 98% trong vòng 7 năm. Bài báo lưu ý ưu đãi này gắn với thời điểm hiệp định có hiệu lực, không áp dụng ngay khi ký.
Bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Thụy Điển kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland và Latvia, cho rằng EFTA là thị trường đặt tiêu chuẩn rất cao. Theo bà, điều doanh nghiệp cần thấy không chỉ là cơ hội tăng xuất khẩu mà còn là cơ hội nâng cấp chính mình.
Doanh nghiệp chờ biểu thuế và phụ lục xuất xứ
Khoảng 3 giờ 30 sáng 19/10 (giờ Hà Nội), chúng tôi đọc lại hai bài trên Báo điện tử Chính phủ. Các bài chưa nêu ngày hiệp định có hiệu lực, lịch phê chuẩn của Việt Nam và bốn nước EFTA, cũng chưa công bố biểu cam kết thuế chi tiết theo dòng hàng và phụ lục tiêu chí xuất xứ cho thủy sản, dệt may, giày dép.
Những thông tin đó là các mốc doanh nghiệp cần chờ. Khi biểu thuế và phụ lục xuất xứ được công bố, bộ phận xuất nhập khẩu có cơ sở rà lại nguồn vải, da, phụ liệu và nguyên liệu thủy sản, để hàng sẵn sàng đạt xuất xứ khi hiệp định có hiệu lực.
Câu hỏi thường gặp
VEFTA được ký khi nào và với những nước nào?
Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EFTA được ký sáng 18/10 tại Hà Nội, giữa Việt Nam và bốn nước thành viên EFTA là Thụy Sĩ, Liechtenstein, Iceland và Na Uy. Báo điện tử Chính phủ chưa nêu ngày hiệp định có hiệu lực.
Thuế nhập khẩu hàng Việt Nam vào EFTA ra sao khi VEFTA có hiệu lực?
Với hàng công nghiệp và thủy sản, các nước EFTA cam kết tiếp tục duy trì việc xóa bỏ hoàn toàn thuế nhập khẩu ngay khi hiệp định có hiệu lực. Ưu đãi áp dụng cho sản phẩm có xuất xứ từ Việt Nam.
Cộng gộp xuất xứ trong VEFTA có lợi gì cho doanh nghiệp dệt may, giày dép?
Nguyên liệu từ các nước EFTA được cộng gộp xuất xứ với Việt Nam, và hiệp định còn cho phép cộng gộp mở rộng với nguyên liệu phi nông nghiệp từ ASEAN hoặc EU nếu các nước này có hiệp định thương mại ưu đãi với EFTA. Tiêu chí xuất xứ được quy định theo từng nhóm hàng.
Việt Nam mở cửa thị trường cho hàng EFTA theo lộ trình nào?
Phần lớn thuế nhập khẩu với hàng công nghiệp và thủy sản từ EFTA được cắt giảm, xóa bỏ trong tối đa 11 năm. Phô mai, cà phê, chocolate, thực phẩm cho trẻ em và thực phẩm bổ sung của EFTA được hưởng thuế 0% theo lộ trình tối đa 16 năm.
