Tồn kho thành phẩm của các nhà máy Việt Nam giảm với tốc độ mạnh nhất kể từ khi khảo sát bắt đầu năm 2011, trong lúc đơn xuất khẩu mới giảm tháng thứ hai liên tiếp. S&P Global công bố ngày 1/10/2026 chỉ số PMI ngành sản xuất tháng 9 ở mức 51,9 điểm, từ 53,3 điểm của tháng 8.
VietnamPlus, Viet Nam News, VnEconomy và Xinhua cùng dẫn hai con số này, tức mức giảm 1,4 điểm trong một tháng. PMI là chỉ số khảo sát ý kiến doanh nghiệp, không phải số đo sản lượng hay kim ngạch xuất khẩu.
Đơn từ nước ngoài giảm, sản lượng vẫn tăng
Theo VietnamPlus và Xinhua, lượng đơn hàng từ nước ngoài giảm rõ rệt, nhanh nhất kể từ tháng 4. Xinhua gắn diễn biến này với nhu cầu quốc tế yếu. Viet Nam News cho biết đơn hàng mới tăng yếu nhất trong chuỗi năm tháng tăng hiện tại, còn việc làm giảm nhẹ tháng thứ hai liên tiếp.
Sản lượng thì chưa chậm lại. Theo VietnamPlus, sản lượng tiếp tục tăng rõ rệt trong tháng 9, nối chuỗi mở rộng bắt đầu từ tháng 5/2025.
Kho thành phẩm đang gánh một phần đơn giao
VietnamPlus và Viet Nam News cùng nêu tồn kho thành phẩm giảm với tốc độ mạnh nhất trong lịch sử khảo sát. Đây là tốc độ giảm theo khảo sát, không phải mức tồn kho tuyệt đối. Khi sản lượng vẫn tăng mà kho thu hẹp nhanh, nhiều khả năng một phần đơn giao đã được đáp ứng bằng hàng có sẵn thay vì hàng mới ra dây chuyền. Số khảo sát gợi ý điểm nghẽn nằm ở đơn hàng mới hơn là năng lực sản xuất.
Ông Andrew Harker, Giám đốc kinh tế S&P Global Market Intelligence, nhận định môi trường quốc tế hạn chế tốc độ tăng của ngành trong tháng 9, nhưng sản lượng vẫn tăng rõ rệt và doanh nghiệp lạc quan hơn về triển vọng năm tới. Theo Viet Nam News, niềm tin kinh doanh đạt mức cao nhất kể từ tháng 2.
Chi phí và thời gian giao nguyên liệu vẫn là áp lực phía thu mua
Chi phí đầu vào tiếp tục tăng, tốc độ nhỉnh hơn tháng 8 nhưng vẫn thuộc nhóm thấp nhất trong một năm qua, theo VietnamPlus. Viet Nam News ghi nhận doanh nghiệp tham gia khảo sát nêu chiến tranh ở Trung Đông làm giá nhiên liệu và dầu tăng, kéo theo chi phí vận tải.
Thời gian giao hàng của nhà cung ứng kéo dài ở mức vừa phải. Doanh nghiệp gắn chậm trễ với vận tải biển quốc tế và thời tiết xấu. Với bộ phận thu mua, nguyên liệu về chậm hơn đôi chút trong khi đơn xuất khẩu yếu đi là hai lực kéo ngược chiều khi tính tồn kho an toàn.
Số ước của kim ngạch đi theo một thước đo khác
Theo Báo Công Thương ngày 30/9/2026, dẫn số ước của Bộ Công Thương, kim ngạch xuất khẩu tháng 9 đạt 57,93 tỷ USD, tăng 35,5% so với cùng kỳ. Thước đo này khác với khảo sát PMI: một bên là giá trị hàng xuất so với cùng kỳ năm trước, bên kia là ý kiến doanh nghiệp so với tháng liền trước. Số chính thức của Cục Thống kê chưa công bố.
PMI tháng 10 và số xuất khẩu chính thức của Cục Thống kê là hai mốc tiếp theo để biết đơn xuất khẩu mới có hồi lại hay không.
