Từ 1/1/2027, chỉ đầu mối nhà nước PT Danantara Sumberdaya Indonesia (DSI) được xuất khẩu than của Indonesia. Việt Nam cần nhập khoảng 17-19 triệu tấn than cho điện trong năm 2026, nên bên mua ở Việt Nam sẽ phải theo dõi thủ tục xuất khẩu qua DSI.
Quy định Bộ trưởng Thương mại số 15/2026 về chính sách và cơ chế xuất khẩu than được ký ngày 29/5/2026 và có hiệu lực từ 1/6/2026. Ngày 28/9, ANTARA đưa tin Bộ Thương mại Indonesia nêu lại quy định này cùng Quy định số 12/2026 về đơn giản hóa cấp phép xuất khẩu. Ông Muhammad Rivai Abbas, Giám đốc Xuất khẩu Sản phẩm Công nghiệp và Khai khoáng của Bộ, phát biểu tại Diễn đàn Coaltrans Asia lần thứ 31 ở Badung, Bali, với khoảng 3.500 đại biểu ngành than từ hơn 10 nước.
Giai đoạn chuyển tiếp kéo đến hết 31/12/2026
Từ 1/6 đến hết 31/12/2026, theo ANTARA, nhà khai thác tư nhân có tư cách Eksportir Terdaftar vẫn được xuất khẩu độc lập. Họ phải nộp chứng từ xuất khẩu, hợp đồng bán hàng và tài liệu liên quan cho DSI qua hệ thống điện tử tích hợp. Giấy phép Eksportir Terdaftar Batubara cấp trước đó có hiệu lực đến 31/12/2026, hoặc theo thời hạn của giấy nếu hết sớm hơn.
Từ 1/1/2027, DSI nắm toàn bộ khâu xuất khẩu. Theo ANTARA, DSI là trung gian giữa nhà xuất khẩu và người mua quốc tế. Giám đốc điều hành Luke Thomas Mahoney cho biết DSI sẽ tích hợp dữ liệu liên bộ và hợp đồng thương mại để truy xuất chuỗi than từ thượng nguồn đến hạ nguồn. Chủ tịch Hiệp hội Khai thác Than Indonesia Priyadi nói khoảng 50 đến 60 nhà sản xuất đang hoạt động, trong hơn 100 hội viên, sẵn sàng cho kế hoạch dài hạn.
Xuất khẩu than Indonesia vẫn tăng trước khi cơ chế mới áp dụng đầy đủ
Bảy tháng đầu năm 2026, xuất khẩu than Indonesia đạt 18,11 tỷ USD, tăng 8,36% so với cùng kỳ, theo ANTARA. Bản tin nêu Hồng Kông, Thổ Nhĩ Kỳ và Thái Lan tăng trưởng, không nhắc riêng Việt Nam.
Nhà máy điện của Việt Nam cần theo dõi thủ tục qua DSI
Tại cuộc họp chiều 16/6/2026 do Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long chủ trì, Bộ cho biết nhu cầu than cho điện trên 80 triệu tấn, trong khi khai thác trong nước bình quân 40 đến 45 triệu tấn mỗi năm. Phần nhập khẩu khoảng 17-19 triệu tấn than bitum, á bitum cho điện năm 2026, tương ứng 20-22% tổng nhu cầu. Bộ trưởng Bộ Công Thương đã gửi công hàm cho Bộ trưởng Bộ Năng lượng và Tài nguyên khoáng sản Indonesia, đề nghị tiếp tục duy trì sản lượng than xuất khẩu sang Việt Nam năm 2026 và các năm sau, ưu tiên thực hiện các hợp đồng đã ký giữa doanh nghiệp hai nước.
Theo số liệu Báo Văn Hóa dẫn cho tám tháng đầu năm, Việt Nam nhập 8,87 tỷ USD hàng hóa từ Indonesia, tăng 18,6%. Than là nhóm giá trị lớn nhất với 2,13 tỷ USD, quy đổi ra khoảng 24% tổng nhập.
Hợp đồng mua than còn hiệu lực sang năm 2027 sẽ chạy trong cơ chế qua DSI; cách áp dụng cho bên mua chưa có hướng dẫn riêng. Mốc cần chờ là ngày 1/1/2027, khi giai đoạn chuyển tiếp kết thúc.
