Quy hoạch điện VIII bước vào giai đoạn rà soát từng dự án nguồn và lưới điện, với Bộ Công Thương được giao chủ trì, phối hợp cùng Bộ Tài chính. Chỉ đạo được đưa ra tại cuộc họp chiều 12/10 do Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì về cung ứng điện tới năm 2030, theo Báo Điện tử Chính phủ và VietnamPlus.
Cuộc họp có các bộ ngành, cơ quan và các tập đoàn năng lượng, bàn việc bảo đảm điện cho các tháng cao điểm còn lại của năm 2026, năm 2027 và tới năm 2030. Các bên đánh giá tình hình triển khai các dự án nguồn, lưới điện quan trọng và các giải pháp huy động nguồn lực từ ngân sách nhà nước cũng như từ nhà đầu tư.
Mục tiêu là đủ điện cho tăng trưởng hai con số và trung tâm dữ liệu
Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành, nhất là Bộ Công Thương, có những điều chỉnh cần thiết khi triển khai Quy hoạch điện VIII để đáp ứng nhu cầu điện cho tăng trưởng kinh tế hai con số và cho các dự án công nghệ cao, nhất là trung tâm dữ liệu. Tại họp báo Chính phủ ngày 3/10, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết nhu cầu điện dự báo tăng khoảng 10% mỗi năm. Nếu mức tăng đó giữ đều, nhu cầu điện năm 2030 sẽ cao hơn năm 2026 khoảng 46%.
Ở giai đoạn này, việc rà soát đi vào từng dự án. Bộ Công Thương cùng Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan sẽ làm việc với các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước và địa phương để làm rõ dự án nào không bảo đảm tiến độ, không khả thi, cần điều chỉnh, và dự án nào cần bổ sung mới hoặc thay thế. Kết quả là một danh mục dự án có tiến độ cụ thể, làm rõ trách nhiệm, nhất là trong việc xác định nhà đầu tư và nguồn vốn. Yêu cầu đặt ra là điều chỉnh phải khả thi, hoàn thành và đưa được dự án vào vận hành.
Danh mục có tiến độ là căn cứ cho doanh nghiệp dùng điện
Với nhà máy, khu công nghiệp và nhà đầu tư trung tâm dữ liệu, một danh mục ghi rõ dự án nào, ai đầu tư, vốn từ đâu và khi nào xong là căn cứ để tính thời điểm mở rộng sản xuất hay đấu nối tải mới. Các dự án bổ sung, thay thế cũng mở ra cơ hội cho nhà đầu tư nguồn điện. Ông Hoài cho biết Bộ Công Thương sẽ rà soát các quy định liên quan và cập nhật tiềm năng nguồn điện trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, còn chính quyền địa phương được kỳ vọng nhận trách nhiệm lớn hơn trong đầu tư dự án nguồn điện.
Phần khung pháp lý đã được trình. Chính phủ đã trình ban hành cơ chế, chính sách đặc thù và đẩy mạnh phân cấp cho địa phương để triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh; đồng thời đã trình Quốc hội Luật Điện lực, Nghị quyết 253/2025/QH15 về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026–2030 và các cơ chế tháo gỡ khó khăn cho dự án năng lượng tái tạo.
Điện mặt trời mái nhà là việc làm được ngay
Trong lúc chờ danh mục dự án lớn, doanh nghiệp và hộ dân có thể tự bổ sung nguồn bằng điện mặt trời mái nhà. Chỉ thị 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 về tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà đặt mục tiêu nâng tỷ lệ điện mặt trời mái nhà ở khu dân cư và công sở lên 10%. Theo EVN, tổng công suất điện mặt trời mái nhà toàn quốc hiện khoảng 11.000 MW.
Điều kiện cần hoàn thiện nằm ở địa phương. Theo ông Hoài, đến đầu tháng 10 mới khoảng 10–20 địa phương ban hành chính sách hỗ trợ điện mặt trời mái nhà.
Rạng sáng 13/10, chúng tôi đọc lại hai bản tin về cuộc họp trên Báo Điện tử Chính phủ và VietnamPlus. Tính đến khi đăng bài, danh mục dự án nguồn, lưới bị điều chỉnh hoặc thay thế, mốc hoàn thành rà soát và văn bản điều chỉnh quy hoạch mới đều chưa được công bố.
Mốc cần chờ là danh mục dự án có tiến độ của Bộ Công Thương; khi danh mục ra đời, doanh nghiệp mới có lịch cụ thể để khớp kế hoạch dùng điện với từng nguồn và từng tuyến lưới sắp vận hành.
