Chương trình CREATE MORE của Philippines đang được đặt trước bài toán chuyển cam kết đầu tư thành dự án có giấy phép, hạ tầng và sản lượng thực tế. BusinessWorld cho biết cơ chế CREATE MORE đã thu hút 932 tỷ peso cam kết qua 895 dự án trong giai đoạn từ tháng 11/2024 đến tháng 6/2026. Nguồn này cũng nêu thuế suất thu nhập doanh nghiệp của nhóm doanh nghiệp đáp ứng điều kiện giảm từ 25% xuống 20%. Đây là số vốn cam kết trong một giai đoạn chính sách, không phải xác nhận toàn bộ dự án đã xây dựng hoặc đi vào sản xuất.
Phép tính bình quân không nói lên quy mô từng dự án
Phép tính bình quân cho thấy: 932 tỷ peso chia cho 895 dự án cho ra khoảng 1,04 tỷ peso mỗi dự án. Đây chỉ là bình quân số học. Nó không cho biết phân bố giữa dự án lớn và nhỏ, cũng không xác định vốn đã giải ngân ở thời điểm nào. Cách tính giúp hình dung quy mô trung bình của danh mục được nêu, nhưng không nên dùng để định giá từng nhà máy, hợp đồng EPC hoặc nhu cầu thiết bị. Bình quân không phải hồ sơ dự án.
Chuỗi tính toán thứ hai là: thuế suất 20% bằng 80% mức 25% ban đầu. Điều này có nghĩa tỷ lệ thuế tương đối giảm 20%, chứ không phải giảm 20 điểm phần trăm. Hai phép tính bổ sung góc nhìn định lượng cho nguồn, nhưng không thay thế điều kiện hưởng ưu đãi, thời hạn ưu đãi và nghĩa vụ báo cáo của từng doanh nghiệp.
Chính sách này có thể tác động đến nhà đầu tư đăng ký dự án, cơ quan xúc tiến đầu tư, nhà phát triển khu công nghiệp và nhà cung ứng địa phương. Các bên bị tác động gồm nhà đầu tư đăng ký dự án, nhà phát triển khu công nghiệp và nhà cung ứng thiết bị tại Philippines. Số vốn cam kết chỉ trở thành nhu cầu chuỗi cung ứng khi doanh nghiệp có địa điểm, vốn, giấy phép, điện, nước, logistics và lịch lắp đặt.
Cam kết CREATE MORE của Philippines khác với số vốn BOI được phê duyệt trong nửa đầu năm
Thông tin cụ thể của Board of Investments ghi nhận nửa đầu năm 2026 có 461,84 tỷ peso đầu tư được phê duyệt, 124 dự án và 14.415 việc làm trực tiếp dự kiến. Con số này là nguồn chính thức cho một bộ số liệu khác, nhưng không thể cộng thẳng với 932 tỷ peso của CREATE MORE. Hai nhóm có thời kỳ, tiêu chí phê duyệt và phạm vi chính sách khác nhau.
Cam kết CREATE MORE và đầu tư BOI được phê duyệt có thời kỳ, cách tính và phạm vi chính sách khác nhau, không thể cộng trực tiếp. Đồng thời, cam kết và phê duyệt đều không đồng nghĩa với nhà máy đã vận hành. Doanh nghiệp đọc số liệu cần giữ riêng ba giai đoạn: cam kết, được phê duyệt và thực hiện. Mỗi giai đoạn tạo ra một loại nhu cầu khác nhau cho tư vấn, xây dựng, máy móc và vận hành.
Vì thế, ưu đãi thuế cần được đọc cùng hồ sơ đủ điều kiện. Ưu đãi thuế có thể cải thiện dòng tiền dự kiến, nhưng lợi thế đó chỉ có giá trị nếu dự án đáp ứng điều kiện ngành, thời gian, tỷ lệ nội địa hóa và nghĩa vụ duy trì hoạt động. Nhà đầu tư cũng phải tính chi phí đất, điện, cảng, tuyển dụng và tuân thủ.
Ưu đãi thuế phải đi qua các mốc triển khai
CREATE MORE chỉ tạo lợi thế chuỗi cung ứng khi ưu đãi thuế gắn với điều kiện đủ tư cách, giấy phép, đất đai và hạ tầng của từng dự án. Ưu đãi thuế trước hết thay đổi dòng tiền, sau đó cùng đất, điện, giấy phép và nhà cung ứng quyết định dự án có đi vào sản xuất hay không. Hãy tách vốn cam kết, vốn được phê duyệt và vốn đã triển khai trước khi lập dự báo công suất Philippines.
Tín hiệu cạnh tranh thu hút vốn đáng chú ý, song danh mục 895 dự án vẫn cần được chuyển thành dữ liệu có tên nhà đầu tư, địa điểm và mốc thực hiện. Nếu thiếu các dữ liệu đó, mức bình quân 1,04 tỷ peso chỉ là chỉ báo quy mô, không phải giá trị hợp đồng của một nhà cung ứng. Cách đọc thận trọng giúp doanh nghiệp tìm đúng điểm vào thay vì phản ứng với một con số tổng hợp.
Để đặt cam kết CREATE MORE cạnh dòng vốn đã được phê duyệt, xem thêm số vốn PEZA được phê duyệt trong bảy tháng năm 2026.
