Khu công nghiệp Việt Nam vừa có thêm một mốc so sánh không dễ chịu. Theo số liệu của Cơ quan Quản lý Khu kinh tế Philippines (PEZA) được báo chí Philippines đăng tải trong hai ngày 24 và 25/7, bảy tháng đầu năm nay cơ quan này đã phê duyệt 151,901 tỷ peso vốn đầu tư cam kết. Con số PEZA 2026 này cao hơn 66,99% so với mức 90,961 tỷ peso của cùng kỳ năm ngoái, đến từ 174 dự án mới và dự án mở rộng, nhiều hơn 16% so với 150 dự án của bảy tháng đầu năm 2025.
Cơ cấu dự án PEZA 2026 nghiêng hẳn về chế tạo và IT-BPM
Chế tạo dẫn đầu với 76 dự án. IT-BPM đứng thứ hai ở mức 28 dự án, phát triển khu kinh tế 26 dự án. Phần còn lại chia cho cơ sở nhà xưởng 15, logistics 13, thị trường nội địa 10, du lịch 4 và tiện ích công cộng 2. Bản đồ địa bàn thì lệch hẳn: Luzon 141 dự án, Visayas 22 và Mindanao 11.
Vốn cũng dồn vào một nhóm nhỏ. 25 dự án quy mô lớn chiếm 131,661 tỷ peso, tức gần 87% tổng vốn được duyệt. PEZA ước tính toàn bộ dự án của bảy tháng sẽ tạo ra 5,905 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu, cao hơn 194,82% so với mức 2,003 tỷ USD cùng kỳ năm trước, kèm 26.047 việc làm trực tiếp.
Xét nguồn vốn, năm cái tên dẫn đầu bảy tháng của PEZA 2026 lần lượt là Hà Lan, Hàn Quốc, Singapore, Indonesia và Đức.
Tháng 7: vốn duyệt giảm 39,71%, xuất khẩu dự kiến đi ngược chiều
Hội đồng quản trị PEZA họp ngày 16/7 và duyệt 17 dự án trị giá 11,21 tỷ peso. Đặt cạnh 18,6 tỷ peso của tháng 7/2025, đó là mức giảm 39,71%. Nhưng kim ngạch xuất khẩu dự kiến từ nhóm dự án này lại đạt 2,54 tỷ USD, trong khi cùng tháng năm ngoái chỉ là 744 triệu USD; số việc làm trực tiếp dự kiến là 2.907.
Bốn dự án lớn của tháng 7 gom 8,82 tỷ peso, gần 79% giá trị phê duyệt trong tháng: hai dự án chế tạo tại Batangas, một doanh nghiệp xuất khẩu tại Davao del Norte và một dự án phát triển khu kinh tế tại Cavite. Danh sách nguồn vốn riêng tháng 7 cũng khác lũy kế bảy tháng — Hà Lan, Đài Loan, Hồng Kông, Indonesia và Mỹ.
Tổng giám đốc PEZA Tereso Panga nói: “Bảy tháng đầu năm 2026 cho thấy niềm tin của nhà đầu tư vào Philippines vẫn mạnh. Quan trọng hơn, chúng tôi đang thấy các khoản đầu tư ngày càng hướng về xuất khẩu, dựa trên công nghệ và phù hợp với mục tiêu phát triển công nghiệp dài hạn của đất nước.”
Ông Panga nói thêm: “Bất chấp những trở ngại kinh tế cả trong nước lẫn bên ngoài, các khoản đầu tư hiện nay đang quay trở lại hướng thâm dụng xuất khẩu và giá trị cao hơn.”
PEZA 2026 đã đi được hơn nửa mục tiêu cả năm
Theo BusinessWorld, số vốn duyệt trong bảy tháng tương đương 50,3% mục tiêu 300 tỷ peso mà PEZA đặt ra cho năm 2026; cả năm 2025, con số của cơ quan này là 261 tỷ peso. PEZA quy động lực tăng trưởng này cho việc triển khai luật CREATE MORE, Kế hoạch Ưu tiên Đầu tư Chiến lược (SIPP) giai đoạn 2025–2028 và các hoạt động xúc tiến đầu tư tại châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ.
GMA News đăng tin ngày 24/7, The Manila Times đăng ngày 25/7, cùng bộ số liệu và cùng phát biểu của ông Panga. Các chỉ tiêu chính — 151,901 tỷ peso, 174 dự án, mức tăng 66,99%, 5,905 tỷ USD xuất khẩu dự kiến và 26.047 việc làm — khớp nhau giữa các bản tin. Riêng số dự án tại Luzon thì lệch: Manila Times ghi 144, GMA và BusinessWorld ghi 141. Bài này dùng 141, vì chỉ con số đó cộng với Visayas và Mindanao mới ra đúng tổng 174.
Một lưu ý về cách đọc: đây là vốn cam kết đã được phê duyệt, không phải vốn thực hiện. Các bản tin nêu trên không công bố tỷ lệ chuyển hóa giữa hai chỉ tiêu này.
Doanh nghiệp Việt Nam nên đọc con số này thế nào
Điểm đáng chú ý của PEZA 2026 không nằm ở tổng vốn mà ở cấu trúc. Chế tạo và IT-BPM cùng mở rộng trong một chu kỳ, nghĩa là các khu kinh tế Philippines đang cạnh tranh với khu công nghiệp Việt Nam trên cả mặt trận sản xuất lẫn dịch vụ số. Việc Singapore và Indonesia lọt vào nhóm năm nguồn vốn lớn nhất cho thấy dòng vốn dịch chuyển ngay trong nội khối ASEAN, chứ không chỉ chảy từ Đông Bắc Á hay châu Âu sang.
Đặt hai con số của tháng 7 cạnh nhau — vốn duyệt giảm 39,71% trong khi kim ngạch xuất khẩu dự kiến tăng từ 744 triệu USD lên 2,54 tỷ USD — có thể thấy nhóm dự án được duyệt trong tháng có cường độ xuất khẩu cao hơn, đúng như cách ông Panga mô tả. Doanh nghiệp đang cân nhắc cơ sở sản xuất thứ hai hoặc điểm cung ứng thay thế có thể đặt ưu đãi thuế theo luật CREATE MORE và danh mục SIPP 2025–2028 cạnh ưu đãi trong nước để so sánh, đồng thời theo dõi xem vốn thực hiện của Philippines có bám kịp tốc độ phê duyệt hay không.
Đọc thêm bản tin trước đó của chúng tôi về đàm phán trù bị CPTPP của Philippines.
