Mỏ sắt Thạch Khê, mỏ lớn nhất Đông Nam Á, đã có một hồ sơ xin khai thác được công khai sau khi khung dự án cũ khép lại. Bộ Công Thương đã công khai hồ sơ của Công ty CP Công nghiệp Vinmetal Hà Tĩnh đề nghị khai thác quặng sắt tại khu vực xã Thạch Khê, Thạch Lạc.
Trong 8 ngày làm việc kể từ 17/9, tổ chức, cá nhân khác có thể nộp hồ sơ tham gia lựa chọn. Tỉnh Hà Tĩnh cũng đã bắt đầu rà soát cách chọn chủ mới.
Thứ đang được đem ra chọn chủ là khoảng 544 triệu tấn quặng trên địa bàn 5 xã ven biển của huyện Thạch Hà cũ, cách biển khoảng 1,6 km. Chiều 21/9, UBND tỉnh Hà Tĩnh họp với sự tham dự của Chủ tịch Phan Thiên Định, hai Phó Chủ tịch và lãnh đạo các sở Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Xây dựng, Tư pháp. Theo giấy mời, cuộc họp rà soát trình tự, thủ tục và phương thức lựa chọn nhà đầu tư, cơ chế chuyển giao tài sản và tài chính giữa nhà đầu tư cũ và mới, thủ tục thu hồi đất và điều chỉnh công suất khai thác.
Chưa có nhà đầu tư nào được chọn. Kết quả cuộc họp cũng chưa được công bố.
Khung cũ đóng lại trước khi khung mới mở
Dự án cũ của Công ty CP Sắt Thạch Khê (TIC) được cấp phép năm 2008 với vốn ban đầu gần 14.500 tỷ đồng, rồi vướng huy động vốn và giải phóng mặt bằng. Tháng 11/2021, Chính phủ cho dừng để thẩm định lại thiết kế kỹ thuật và tái cơ cấu cổ đông. Đầu tháng 7/2026, Sở Tài chính Hà Tĩnh quyết định chấm dứt hoạt động dự án.
Bước pháp lý cuối là quyết định đóng cửa mỏ do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành ký: toàn bộ 527 ha khu vực mỏ được đóng cửa và bàn giao nguyên trạng cho cơ quan có thẩm quyền để triển khai dự án mới. Mục đích là xác nhận trữ lượng ở phần đã khai thác và bảo vệ phần tài nguyên chưa khai thác. Người đến sau nhận một khu mỏ đã được kiểm kê lại, thay vì tiếp quản một doanh nghiệp đang vướng.
Quặng Thạch Khê được nhắm cho lò thép ở Vũng Áng
VinMetal, doanh nghiệp thuộc Vingroup, đang triển khai tổ hợp thép gần 80.000 tỷ đồng tại Vũng Áng, mục tiêu vận hành giai đoạn đầu từ năm 2027. Nhà máy nằm trên hơn 460 ha, công suất 5 triệu tấn mỗi năm, làm thép cuộn cán nóng, thép cường độ cao và thép hợp kim đặc biệt.
Quy đổi ra, tổ hợp thép gần 80.000 tỷ đồng đã lớn gấp khoảng 5,5 lần vốn ban đầu gần 14.500 tỷ đồng của cả dự án mỏ cũ. Theo The Investor, có nguồn quặng riêng là mắt xích để khép chuỗi từ quặng tới thành phẩm.
Chất lượng quặng cũng đã có đánh giá trên giấy. Quy hoạch khoáng sản phê duyệt năm 2023 xếp quặng Thạch Khê vào loại tương đối tốt, phù hợp làm thép cán nguội, thép dây làm lốp và ray đường sắt tốc độ cao.
Hòa Phát đã đặt bài toán nguyên liệu từ trước
Ngày 20/5, Hòa Phát cho biết sẵn sàng cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thuê tư vấn giám sát độc lập trong quá trình nghiên cứu khai thác. Nếu dự án được triển khai, tập đoàn muốn cùng Thaco, TKV tham gia tái cơ cấu, mua lại cổ phần TIC. Từ tháng 2/2025, Chủ tịch Hòa Phát Trần Đình Long đã đề xuất sớm khai thác Thạch Khê để giải quyết nhu cầu nguyên liệu và giảm chi ngoại tệ.
Hai cách tiếp cận đang cùng có mặt: một hồ sơ đề nghị khai thác đã được công khai, và một đề xuất tham gia tái cơ cấu doanh nghiệp giữ dự án cũ. Áp dụng phương thức nào là nội dung tỉnh đưa ra rà soát ngày 21/9.
Với nhà cung cấp thiết bị khai khoáng, tuyển quặng và vận tải ven biển, mốc kế tiếp là tên nhà đầu tư được chọn. Có tên chủ mỏ, lịch khai thác và khối lượng quặng mới có cơ sở để đàm phán hợp đồng cung ứng.
