Sắt thép đang chiếm gần hết các biện pháp chống bán phá giá của Malaysia, trong khi thép mạ nhôm kẽm Việt Nam nằm trong một vụ điều tra mới. Theo Bernama ngày 12/10, Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia (MITI) cho biết 8 trong 9 biện pháp chống bán phá giá đang hiệu lực bao trùm sản phẩm sắt thép.
Thông tin được MITI đưa ra trong văn bản trả lời Quốc hội. Các sản phẩm thép trong diện này có dây thép và tôn mạ kẽm; biện pháp còn lại liên quan nhựa và nhựa tổng hợp. MITI cho biết đây phần lớn là đầu vào trung gian trong chuỗi sản xuất, khác với thành phẩm hay hàng tiêu dùng giá rẻ bán thẳng cho người tiêu dùng.
Nhập khẩu đầu vào tăng nhanh hơn hàng tiêu dùng
Trong 8 tháng đầu năm 2026, tổng nhập khẩu của Malaysia tăng 22,4% lên 1.158 tỷ ringgit. Nhập khẩu từ Trung Quốc đạt 308,12 tỷ ringgit, chiếm 21,1% tổng nhập khẩu.
Kim ngạch từ Trung Quốc tăng 41,2% so với cùng kỳ, gần gấp đôi tốc độ chung. Theo MITI, phần tăng chủ yếu đến từ hàng trung gian và tư liệu sản xuất phục vụ sản xuất và đầu tư, tăng 15,6%, trong khi hàng tiêu dùng tăng 3,7%.
Thép mạ nhôm kẽm Việt Nam trong diện điều tra
Với doanh nghiệp Việt Nam, vụ việc gần nhất là thép mạ nhôm kẽm. Theo VietnamPlus dẫn Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), ngày 17/7 MITI ra thông báo khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với một số sản phẩm thép mạ nhôm kẽm có xuất xứ hoặc nhập khẩu từ Việt Nam và hai nguồn cung khác, trên cơ sở đơn đề nghị của NS Bluescope Malaysia. Hạn gửi ý kiến và nộp bản trả lời câu hỏi điều tra là ngày 17/8.
Theo New Straits Times, MITI sẽ ra kết luận sơ bộ trong vòng 120 ngày kể từ khi khởi xướng; nếu kết luận khẳng định, Malaysia có thể áp thuế chống bán phá giá tạm thời. Nếu tính từ ngày 17/7, mốc này rơi vào khoảng giữa tháng 11/2026.
Một hồ sơ khác cũng liên quan thép Việt Nam. MITI đã bắt đầu rà soát cuối kỳ thuế chống bán phá giá hiện hành với thép cuộn sơn, mạ màu nhập từ Trung Quốc và Việt Nam, với kết luận cuối cùng trong vòng 180 ngày.
Hợp tác đầy đủ để tránh mức thuế cao
Cục Phòng vệ thương mại khuyến cáo doanh nghiệp xuất khẩu hợp tác đầy đủ và toàn diện để tránh bị kết luận không hợp tác, điều thường dẫn tới mức thuế cao.
Khung pháp lý phía Malaysia cũng đang thay đổi. Từ khi gia nhập WTO năm 1995, Malaysia đã áp 77 biện pháp chống bán phá giá và 3 biện pháp tự vệ, khởi xướng 38 vụ điều tra chống bán phá giá trong 10 năm qua. Nước này đã sửa đổi luật về thuế chống trợ cấp và chống bán phá giá năm 2025 và đang rà soát quy định năm 1994.
Rạng sáng 13/10, chúng tôi đọc lại bài của Bernama và tìm tin của MITI. Tính đến khi đăng bài, kết luận sơ bộ vụ thép mạ nhôm kẽm chưa được công bố, và Bernama không nêu nước xuất xứ của 9 biện pháp đang hiệu lực.
Mốc gần nhất là kết luận sơ bộ vụ thép mạ nhôm kẽm, rơi vào khoảng giữa tháng 11 nếu tính từ ngày khởi xướng; đó là lúc doanh nghiệp thép mạ Việt Nam biết có phải chịu thuế tạm thời hay không.
