Bảy dự án điện gió và thủy điện của nhà đầu tư Việt Nam tại Lào vừa nhận hợp đồng nhượng quyền và hợp đồng phát triển từ Ủy ban Xúc tiến và Quản lý đầu tư Lào, tổng công suất 2.780 MW, tổng vốn đầu tư hơn 5,1 tỷ USD. Các hợp đồng được trao chiều 8/10 tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư Việt Nam – Lào 2026 ở Vientiane.
Các dự án đang ở bước hợp đồng, trước giai đoạn khởi công và vận hành. Bảy hợp đồng nằm trong 17 giấy chứng nhận đầu tư, hợp đồng và thỏa thuận hợp tác được trao tại hội nghị do Bộ Tài chính Việt Nam phối hợp với Ủy ban Xúc tiến và Quản lý đầu tư Lào tổ chức, tập trung vào năng lượng và chuyển đổi số.
Savan 2 là dự án có mốc vận hành cụ thể nhất
Dự án điện gió Savan 2 do Tập đoàn T&T đầu tư phát triển có quy mô 495 MW, tổng vốn khoảng 768 triệu USD. Dự án dự kiến vận hành thương mại chậm nhất vào cuối năm 2028. Thỏa thuận phát triển Savan 2 được ghi riêng trong nhóm thỏa thuận doanh nghiệp, tách khỏi bảy hợp đồng nhượng quyền nói trên.
Các khâu sau của một dự án điện cũng đã có văn kiện. Ngân hàng Phát triển Việt Nam có thỏa thuận tài trợ vốn cho Dự án Điện gió Nong 1.200 MW, còn PV Power có thỏa thuận vận hành và bảo dưỡng nhà máy điện.
Ngoài năng lượng, Bộ Tài chính Việt Nam trao giấy chứng nhận đầu tư ra nước ngoài cho dự án trồng và chế biến cà phê của Công ty Cổ phần Đầu tư Savannakhet, vốn 29,2 triệu USD. Ngân hàng MB Lào nhận giấy chứng nhận điều chỉnh, tổng vốn 23,3 triệu USD.
Một số dự án chậm tiến độ, thương mại tám tháng đạt 1,65 tỷ USD
Tại hội nghị, hai Thủ tướng thẳng thắn nhìn nhận một số dự án còn chậm tiến độ; thủ tục đầu tư, đất đai, thanh toán và kết nối hạ tầng còn vướng mắc, như doanh nghiệp phản ánh. Đại diện 11 doanh nghiệp hai nước, trong đó có Tập đoàn Hóa chất Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tập đoàn T&T, Công ty Đường sắt Lào – Việt Nam và Công ty Cảng Lào – Việt, kiến nghị tháo gỡ các vướng mắc này cùng cơ chế, chính sách đặc thù cho dự án lớn.
Năm 2025, thương mại hai chiều đạt gần 3 tỷ USD, tăng 32,7%, cao nhất từ trước đến nay. Tám tháng năm 2026, con số này đạt khoảng 1,65 tỷ USD.
Mục tiêu hai bên đặt ra là 10 tỷ USD vào năm 2030, bằng khoảng 3,3 lần mức năm 2025. Để chạm mốc đó, dòng hàng phải tăng nhanh hơn nhiều so với nhịp hiện nay.
Vốn đăng ký mới tăng gấp 1,7 lần
Việt Nam có hơn 300 dự án đầu tư tại Lào, tổng vốn đăng ký trên 7 tỷ USD.
Riêng ba quý đầu năm 2026 có 24 dự án mới, tổng vốn 670 triệu USD, gấp 1,7 lần cùng kỳ năm 2025. Đây là vốn đăng ký của dự án cấp mới, tách biệt với hơn 5,1 tỷ USD của bảy dự án theo hợp đồng nhượng quyền.
Cao tốc, đường sắt về Vũng Áng và mua bán điện còn ở mức đề nghị
Về hạ tầng, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị đẩy nhanh tiến độ đầu tư cao tốc Hà Nội – Vientiane, khai thác hiệu quả cảng Vũng Áng và sớm có phương án phù hợp để triển khai đường sắt Vientiane – Vũng Áng. Ông cũng đề nghị tăng cường hợp tác mua bán điện và kết nối lưới điện. Đây là các đề nghị, không phải hợp đồng.
Phía Việt Nam đang đẩy nhanh thi công cao tốc Vinh – Thanh Thủy để hoàn thành trước hạn. Hai bên còn thúc đẩy kho xăng dầu và đường ống dẫn xăng dầu Cửa Lò – Thanh Thủy/Nậm On.
Với đơn vị vận tải và chủ hàng, các tuyến cao tốc, đường sắt nối về cảng Vũng Áng, khi được triển khai, có thể mở thêm đường đưa hàng từ Lào ra biển. Với doanh nghiệp dùng điện, lợi ích từ các dự án điện gió và thủy điện còn tùy vào việc đề nghị mua bán điện và kết nối lưới được cụ thể hóa ra sao.
Sáng 12/10, chúng tôi đọc lại các bài của VietnamPlus, Tạp chí Công Thương và VnBusiness về hội nghị. Tính đến khi đăng bài, tên, địa điểm, công suất của từng dự án trong bảy dự án và bên mua điện vẫn chưa được nêu.
Mốc tiến độ rõ nhất hiện là Savan 2, dự kiến vận hành thương mại chậm nhất cuối năm 2028; với bảy dự án vừa nhận hợp đồng, bước kế tiếp là mốc khởi công của từng dự án.
