Tanzania, nguồn cung chiếm 19,9% giá trị hạt điều Việt Nam nhập khẩu trong 4 tháng đầu năm 2026, vừa có thêm hai đầu mối làm việc trực tiếp với một doanh nghiệp Việt Nam. Trong khuôn khổ Kỳ họp lần thứ hai Ủy ban hỗn hợp Việt Nam – Tanzania, diễn ra từ 21 đến 25/9/2026 tại Dar es Salaam và Arusha, Công ty Cổ phần Tập đoàn Intimex ký văn bản hợp tác với Nhà máy Điều Akros (Akros Cashew Factory) và ký biên bản ghi nhớ với Mohammed Enterprises Tanzania Limited (METL).
Hai văn bản khác nhau về tính chất. Với Akros là văn bản hợp tác; với METL là biên bản ghi nhớ. Thông tin công bố không nêu khối lượng, giá trị hay thời hạn của văn bản nào, nên đây là bước mở đầu quan hệ cung ứng, còn hợp đồng mua bán cụ thể là bước sau.
Phía Việt Nam tại kỳ họp do Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp dẫn đầu. Hai bên thống nhất thúc đẩy chuỗi cung ứng ổn định cho những sản phẩm Tanzania có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu, gồm hạt điều thô, bông, gỗ hợp pháp và một số khoáng sản thiết yếu.
Bốn tháng đầu năm, Tanzania là nguồn điều lớn thứ hai
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 4 tháng đầu năm 2026 doanh nghiệp Việt Nam chi gần 2,2 tỷ USD nhập khẩu 1,3 triệu tấn hạt điều. So với cùng kỳ, lượng tăng 23% và giá trị tăng 32%.
Campuchia dẫn đầu với 51,7% giá trị nhập khẩu, Tanzania đứng thứ hai với 19,9%, kế đến là Bờ Biển Ngà 11,9%. Quy đổi ra, phần của Tanzania tương đương khoảng 0,44 tỷ USD trong bốn tháng.
| Nguồn cung | Tỷ trọng giá trị |
|---|---|
| Campuchia | 51,7% |
| Tanzania | 19,9% |
| Bờ Biển Ngà | 11,9% |
| Nigeria | 1,9% |
Tỷ trọng giá trị hạt điều Việt Nam nhập khẩu 4 tháng đầu năm 2026 theo nguồn cung. Nguồn: VnExpress dẫn Bộ Nông nghiệp và Môi trường
Cán cân thương mại nghiêng về phía Tanzania. Thặng dư thương mại của nước này với Việt Nam tăng từ 140,9 triệu USD năm 2022 lên 314,2 triệu USD năm 2025, gấp khoảng 2,2 lần. Việt Nam là thị trường quan trọng của nông sản Tanzania, đặc biệt là hạt điều.
Tính cả hai chiều, VietnamPlus ước kim ngạch song phương năm 2025 gần 400 triệu USD.
Nguyên liệu châu Phi đang khó mua hơn
Ở khâu chế biến, nhu cầu nguyên liệu gắn với mục tiêu của cả ngành: xuất khẩu 5 tỷ USD và 800.000 tấn nhân trong năm 2026. Để đạt con số đó, nhà máy trong nước cần nguồn điều thô đều đặn từ bên ngoài.
Phía nguồn cung lại có thêm điều kiện. Theo Hiệp hội Điều Việt Nam, một số nước châu Phi đã công bố hoặc đang cân nhắc áp giá sàn xuất khẩu điều thô, đồng thời tăng thuế và phí liên quan. Chủ tịch Hiệp hội Phạm Văn Công cho rằng vấn đề thanh toán trong năm 2026 sẽ khó khăn hơn nhiều.
Trong bối cảnh đó, một kênh làm việc trực tiếp giữa doanh nghiệp hai nước có thể giúp nhà máy chế biến Việt Nam chủ động hơn khi đàm phán nguồn hàng. Người cảm nhận trước là bộ phận thu mua của các nhà máy điều, rồi mới tới thị trường xuất khẩu nhân điều.
Cơ hội nằm ở bước chuyển từ văn bản sang lô hàng: những lô điều thô được giao theo hai văn bản này, cùng số liệu nhập khẩu điều từ Tanzania trong các tháng tới, sẽ cho thấy nhà máy Việt Nam khóa được bao nhiêu nguyên liệu từ một nguồn cung đã chiếm gần một phần năm giá trị nhập khẩu.
