Indonesia chuẩn bị biện pháp ứng phó với mức thuế 50% mà Liên minh châu Âu (EU) và Anh áp lên thép xuất khẩu của nước này, đồng thời theo đuổi quy tắc thương mại minh bạch, không phân biệt đối xử qua kênh ngoại giao. Theo Antara, bà Dina Kurniasari, Giám đốc đàm phán WTO của Bộ Thương mại Indonesia, cho biết điều này tại hội thảo ở Tangerang, Banten, ngày 16/10.
Với EU, mức 50% áp dụng cho lượng thép vượt hạn ngạch từ 1/7/2026, tăng từ 25% trước đó.
Ba rủi ro Indonesia đã nhận diện
Theo Antara, phân tích của Cục Chính sách Thương mại thuộc Bộ Thương mại Indonesia nêu ba rủi ro với ngành thép. Thứ nhất, sức cạnh tranh về giá ở EU và Anh giảm khi thuế đẩy giá lên. Thứ hai, hạn ngạch nhập khẩu chặt hơn. Thứ ba, chính sách khí hậu ngày càng khắt khe, trong đó có Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU.
Bà Kurniasari nói tại hội thảo: “Những thay đổi thuế này chắc chắn có tác động tới khả năng tiếp cận thị trường và sức cạnh tranh của sản phẩm thép Indonesia”. Theo Antara, Bộ cũng chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất.
Về phía ngành, Phó Chủ tịch Hiệp hội Sắt thép Indonesia (IISIA) Ismail Mandry cho biết 189 hội viên có tổng công suất 18 triệu tấn mỗi năm. Nhập khẩu thép quốc gia giai đoạn 2024-2025 dự kiến khoảng 8 triệu tấn mỗi năm, đạt 7 triệu tấn tính đến tháng 8.
Cơ chế hạn ngạch mới của EU
Theo Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (30/6), EU công bố cơ chế phân bổ hạn ngạch nhập khẩu thép mới có hiệu lực từ 1/7. Tổng hạn ngạch miễn thuế giữ ở 18,3 triệu tấn mỗi năm, còn lượng vượt hạn ngạch chịu thuế tăng từ 25% lên 50%. Khoảng một nửa hạn ngạch dành cho các nước và vùng lãnh thổ có hiệp định thương mại tự do với EU, trong đó có Anh, Thụy Sĩ và Ấn Độ.
Quy định mới bổ sung nguyên tắc nấu chảy và đổ khuôn để truy xuất nguồn gốc thực chất của thép. Theo Tuổi Trẻ, nhà nhập khẩu phải nộp giấy tờ chứng minh nơi nấu chảy và đúc lần đầu.
Thép Việt Nam: có hạn ngạch riêng, mức độ ảnh hưởng khác nhau theo sản phẩm
Tuổi Trẻ (23/9), dẫn Cục Hải quan, Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) và KIS Việt Nam, cho biết EU chiếm 17,5% lượng thép xuất khẩu của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm, sau ASEAN với 31,3%. Xuất khẩu sắt thép tháng 7 đạt 1,16 triệu tấn và tháng 8 đạt 1,2 triệu tấn, đều cao nhất từ tháng 8/2024. Tính 8 tháng, xuất khẩu đạt 7,9 triệu tấn, thu 5,43 tỉ USD.
Theo quy định phân bổ ngày 29/6, Ủy ban châu Âu cấp cho Việt Nam hạn ngạch riêng ở 6 nhóm sản phẩm, tổng cộng hơn 1,1 triệu tấn mỗi năm, khoảng 6% tổng hạn ngạch miễn thuế của EU. Lớn nhất là tôn mạ gần 470.000 tấn và thép cuộn cán nóng 415.000 tấn. Hạn ngạch chia đều bốn quý, và trong năm đầu đến 30/6/2027, phần chưa dùng của quý được chuyển sang quý sau. CBAM vào giai đoạn chính thức từ 1/1/2026.
Theo KIS, thép cuộn cán nóng gần như không bị ảnh hưởng. Năm 2025 Việt Nam xuất sang EU 350.000 tấn loại này, còn lượng quý 1/2026 quy ra cả năm khoảng 420.000-450.000 tấn, sát mức 415.000 tấn được cấp. Tôn mạ, ống thép và inox gặp nhiều khó khăn hơn. Công ty cổ phần Thép Nam Kim đã giảm bán sang EU từ quý 4/2025 và tìm đơn hàng ở ASEAN.
Mốc cần chờ
Khoảng 2 giờ sáng 17/10 (giờ Hà Nội), chúng tôi đọc lại bài của Antara, tin của Cổng Thông tin điện tử Chính phủ ngày 30/6 và bài của Tuổi Trẻ. Bài của Antara chưa nêu hạn ngạch của Indonesia ở EU và Anh, cũng như kim ngạch thép Indonesia sang hai thị trường này. Hạn ngạch theo quý của Việt Nam và việc nhà nhập khẩu EU chứng minh được nơi nấu chảy sẽ cho thấy từng nhóm sản phẩm thép còn giữ được bao nhiêu đơn hàng.
