Ngày 23/7, tại Phủ Tổng thống, Bộ trưởng Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa đứng trước báo giới thông báo một cột mốc mới: Indonesia vừa phát hành lô panda bond đầu tiên trong lịch sử — trái phiếu định danh bằng nhân dân tệ, bán ra ngay trên thị trường trong nước của Trung Quốc — với quy mô khoảng 1 tỷ USD. Đây là lần đầu tiên quốc gia này đặt chân vào thị trường trái phiếu nội địa Trung Quốc, trong chiến lược đa dạng hoá kênh huy động vốn và giảm bớt sự phụ thuộc vào đồng USD.
Theo thông báo chính thức đăng tải trên ANTARA News, lô panda bond này được phát hành đúng ngày 23/7, gắn trực tiếp với cơ chế thanh toán bằng nội tệ (Local Currency Transaction — LCT) mà Ngân hàng Trung ương Indonesia (Bank Indonesia) đã thiết lập cùng Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) từ trước. Một bài viết khác của ANTARA xác nhận thêm chi tiết phát hành: tổ chức xếp hạng tín nhiệm Trung Quốc — China Lianhe Rating Co., Ltd. — đã chấm điểm AAA, triển vọng ổn định, cho lô trái phiếu này từ ngày 1/7. Ngân hàng Trung Quốc (Bank of China) giữ vai trò tổ chức bảo lãnh phát hành chính, cùng dàn đồng bảo lãnh gồm Ngân hàng Công thương Trung Quốc (ICBC), CITIC, Tập đoàn Tài chính Quốc tế Trung Quốc (CICC) và chi nhánh Trung Quốc của DBS Bank.
Panda bond và bài toán đa dạng hoá vốn của Indonesia
Việc Bộ Tài chính Indonesia chủ động tìm đến panda bond, thay vì chỉ dựa vào trái phiếu quốc tế định danh USD, cho thấy một bước cụ thể trong chiến lược đa dạng hoá kênh huy động vốn. Đây cũng là lần đầu tiên Indonesia tận dụng cơ chế thanh toán nội tệ song phương LCT đã thiết lập với Trung Quốc để hỗ trợ một đợt phát hành trái phiếu cấp quốc gia.
Mức xếp hạng AAA mà China Lianhe Rating trao cũng đáng chú ý: đây là mức tín nhiệm cao nhất mà tổ chức này có thể cấp, cho thấy phía Trung Quốc đánh giá rủi ro tín dụng của Indonesia ở mức rất thấp ngay trên chính thị trường trái phiếu nội địa của họ.
Doanh nghiệp Việt Nam nhìn panda bond của Indonesia ra sao
Việt Nam không xa lạ với áp lực thanh khoản USD và biến động tỷ giá, nhất là với khối doanh nghiệp có tỷ trọng lớn giao dịch xuất nhập khẩu định danh bằng đồng USD — điều đã bộc lộ khá rõ trong những năm gần đây. Vì vậy, việc Indonesia mở được một kênh huy động vốn bằng nhân dân tệ thông qua panda bond, gắn với cơ chế thanh toán nội tệ song phương LCT với Trung Quốc, là một mô hình đáng theo dõi cho các nền kinh tế trong khu vực đang tìm cách bớt phụ thuộc một chiều vào đồng USD trong cơ cấu vốn quốc gia.
Với doanh nghiệp Việt Nam có luồng giao dịch xuyên biên giới lớn với Trung Quốc, xu hướng đa dạng hoá kênh huy động vốn và thanh toán bằng nội tệ ở cấp quốc gia như panda bond của Indonesia có thể là một chỉ dấu tham khảo khi đánh giá quản trị rủi ro tỷ giá và chiến lược huy động vốn trung, dài hạn của chính doanh nghiệp.
Cũng cần nhìn đúng quy mô của sự kiện: cơ chế panda bond lần này do Bộ Tài chính Indonesia — tức cấp chính phủ — trực tiếp đứng ra phát hành, chưa phải một kênh đã mở sẵn cho doanh nghiệp tư nhân nước ngoài sử dụng đại trà. Quy mô khoảng 1 tỷ USD cũng mới là một lần phát hành đơn lẻ, chưa xác nhận một sự chuyển hướng chính sách vĩ mô quy mô lớn có thể lập tức tác động đến tỷ giá đồng rupiah hay các đồng tiền khác trong khu vực. Cơ chế thanh toán nội tệ LCT giữa Indonesia và Trung Quốc, tính đến thời điểm này, cũng chưa được xác nhận đã bao trùm toàn bộ các hạng mục thương mại song phương giữa hai nước.
