Một cơ sở luyện niken tại Luwu đã giảm sản lượng khi nguồn thủy điện suy yếu. Ngày 31/8, Tổng cục trưởng Khoáng sản và Than Tri Winarno cho biết ESDM đang theo dõi điện cấp cho các smelter trong bối cảnh lượng mưa giảm.
Theo Bloomberg Technoz ngày 1/9, ông Tri đưa ra thông tin trên sau cuộc họp với Ủy ban XII của Hạ viện Indonesia tại Senayan. Ông cho rằng các cơ sở sử dụng điện từ thủy điện có thể gặp một số vấn đề khi mưa giảm và cơ quan quản lý sẽ tiếp tục giám sát tình hình cung ứng.
Một bài viết khác của Bloomberg Technoz ngày 31/8 dẫn lời Arif Perdana Kusumah, Chủ tịch Diễn đàn Công nghiệp Niken Indonesia (FINI), cho biết doanh nghiệp đã chuẩn bị phương án ứng phó với mùa khô kéo dài. Arif Perdana Kusumah, Chủ tịch FINI, cho biết ngày 31/8 rằng các cơ sở chế biến niken khác tại Sulawesi chưa ghi nhận tác động trực tiếp.
Thẩm quyền quản lý khác nhau giữa các smelter
Theo ông Tri, ESDM phụ trách các smelter tích hợp với giấy phép khai thác khoáng sản IUP, trong khi các cơ sở hoạt động theo giấy phép công nghiệp IUI thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công nghiệp Indonesia. Sự phân chia này có ý nghĩa khi đánh giá phản ứng chính sách, bởi phát biểu của ESDM không đồng nghĩa mọi cơ sở luyện niken trong nước đều chịu cùng một biện pháp quản lý.
ESDM giám sát nguồn điện, trong khi FINI cho biết các cơ sở chế biến niken khác tại Sulawesi chưa ghi nhận tác động trực tiếp; hai thông tin không đồng nghĩa Indonesia đã cắt giảm sản lượng trên toàn quốc. Ông Tri cũng cho biết cơ quan chức năng sẽ kiểm tra điều kiện kỹ thuật tại hiện trường và kỳ vọng lượng mưa sớm cải thiện. Tuy nhiên, đến thời điểm các nguồn được công bố, ESDM chưa đưa ra số liệu về mức giảm sản lượng niken toàn quốc.
Đối với các smelter dùng thủy điện, lượng nước thấp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì nguồn điện. Các cơ sở sử dụng nguồn năng lượng khác không nhất thiết chịu tác động tương tự. Vì vậy, doanh nghiệp mua niken cần phân biệt loại nguồn điện, địa điểm và giấy phép của từng nhà máy thay vì suy rộng tình trạng tại một cơ sở thành gián đoạn của toàn ngành.
Luwu giảm sản lượng, IMIP và IWIP chưa gián đoạn
Bloomberg Technoz dẫn dữ liệu của SMM công bố ngày 28/8 cho biết một cơ sở tại Luwu, Nam Sulawesi, đã giảm sản lượng do thiếu điện từ thủy điện. Cơ sở được nhắc tới là nhà máy RKEF số 1 của PT Bumi Mineral Sulawesi, thuộc Kalla, đặt tại Bua và hoạt động theo giấy phép IUI. Kalla chưa phản hồi yêu cầu bình luận của Bloomberg Technoz vào thời điểm bài báo được đăng.
SMM ngày 28/8 ghi nhận một cơ sở tại Luwu giảm sản lượng, còn IMIP và IWIP chưa được báo cáo bị gián đoạn. IMIP nằm tại Trung Sulawesi, còn IWIP đặt tại Trung Halmahera. Việc hai khu công nghiệp này chưa ghi nhận gián đoạn cho thấy ảnh hưởng của thời tiết và nguồn điện hiện chưa đồng đều giữa các trung tâm chế biến niken của Indonesia.
SMM cũng đề cập lượng mưa quanh IMIP giảm trong khoảng một tháng gần đây, có thể gây thiếu nước tại khu vực. Dù vậy, thông tin này chưa xác nhận các smelter trong khu công nghiệp phải cắt giảm hoạt động. Đây là điểm cần tách bạch khi doanh nghiệp đánh giá rủi ro nguồn cung, bởi thiếu nước trong khu vực và gián đoạn sản xuất là hai trạng thái khác nhau.
FINI dẫn dự báo của Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia cho rằng mùa khô có thể kéo dài đến quý I/2027, khoảng tháng 4/2027. Triển vọng thời tiết này làm tăng nhu cầu theo dõi các cơ sở phụ thuộc thủy điện, nhưng chưa phải bằng chứng về quy mô sản lượng sẽ mất đi trong những tháng tới.
Người mua cần theo dõi nguồn điện và từng địa điểm
Đối với chuỗi cung ứng pin và thép không gỉ, rủi ro trước mắt nằm ở khả năng duy trì điện ổn định tại từng smelter. Các doanh nghiệp Việt Nam mua nguyên liệu từ Indonesia nên yêu cầu nhà cung cấp xác nhận địa điểm sản xuất, nguồn điện sử dụng và kế hoạch dự phòng trong mùa khô. Những thông tin này giúp phân biệt rủi ro tại Luwu với tình hình tại IMIP hoặc IWIP.
FINI chưa công bố ước tính thiệt hại xuất khẩu, còn ESDM chưa đưa ra mức giảm sản lượng niken trên phạm vi cả nước. Do chưa có các số liệu này, tác động lên giá và khối lượng giao hàng không thể được suy ra chỉ từ phát biểu giám sát nguồn điện. Nhà mua niken cần dựa vào lịch giao hàng và xác nhận vận hành của từng nhà cung cấp.
Những mốc cần theo dõi tiếp theo gồm diễn biến lượng mưa, tình trạng cấp điện cho nhà máy tại Luwu, sản lượng của các cơ sở hoạt động theo giấy phép IUI và thông báo mới từ IMIP, IWIP. Nếu mùa khô kéo dài như dự báo, khả năng dự phòng điện của từng khu công nghiệp sẽ quyết định mức độ ảnh hưởng lên nguồn cung niken khu vực.
Diễn biến này khác với các cam kết đầu tư công nghiệp như dự án lốp Yosun tại Batang, bởi vấn đề hiện tại liên quan trực tiếp đến năng lượng đầu vào của cơ sở luyện kim đang hoạt động. Việc giám sát phải tiếp tục dựa trên dữ liệu sản lượng và vận hành tại từng nhà máy, thay vì coi El Niño là bằng chứng toàn bộ ngành niken Indonesia đã cắt giảm công suất.
