Singapore gửi thông báo biện pháp phòng ngừa cho bảy công ty ở Indonesia, chủ yếu kinh doanh gỗ và bột giấy, yêu cầu huy động lực lượng chữa cháy và nộp kế hoạch ngăn tái diễn. Bộ trưởng Bền vững và Môi trường Grace Fu cho biết tại họp báo ngày 16/10 rằng Cơ quan Môi trường Singapore (NEA) đưa ra thông báo theo Đạo luật Ô nhiễm khói mù xuyên biên giới (THPA).
Cùng ngày, các công ty cọ dầu niêm yết trên sàn Singapore, nhóm không nằm trong danh sách của NEA, giải trình với thị trường về các đám cháy ở vùng nhượng quyền của mình. Hai nhóm khác nhau về lĩnh vực, địa bàn và nguồn thông tin: bảy công ty của NEA ở Sumatra, còn vùng cháy mà Kencana Agri nêu nằm ở Kalimantan.
Bảy công ty gỗ và bột giấy ở Sumatra nhận thông báo của NEA
Theo CNA, bảy công ty gồm PT Bumi Andalas Permai, PT Bumi Mekar Hijau, PT Paramitra Mulia Langgeng, PT Sumatera Alam Anugerah, PT SBA Wood Industries, PT Hutan Lestari Raya và PT Bangkanesia. Họ thuộc lĩnh vực rừng trồng gỗ, hoạt động chủ yếu ở Nam Sumatra và quần đảo Bangka Belitung.
Thông báo yêu cầu từng công ty huy động lực lượng chữa cháy để dập hoặc ngăn lửa lan trên đất mình sở hữu hoặc chiếm dụng, ngừng hoặc không bắt đầu hoạt động đốt, và nộp cho NEA kế hoạch hành động dập lửa, ngăn tái diễn. Theo bà Fu, NEA sẽ theo dõi phản hồi và hành động thêm theo THPA khi có cơ sở. Với CNA, bà cho biết phạt hoặc truy tố nằm trong phạm vi cân nhắc cho bước tiếp theo.
Việc xác định công ty dựa trên phân tích ảnh vệ tinh và dữ liệu khí tượng, theo The Straits Times. Bảy công ty được xác định có liên quan đến điều kiện không khí ở Singapore ngày 8 và 9/10. Quan hệ giữa các công ty, chủ sở hữu và nhà cung cấp còn phải điều tra.
Ba công ty từng nhận thông báo năm 2015
The Straits Times cho biết ba trong bảy công ty, trong đó có Bumi Andalas Permai và Bumi Mekar Hijau, từng nhận thông báo tương tự năm 2015 và các vụ việc đó vẫn còn mở. Theo CNA, bảng điều khiển bền vững của Asia Pulp & Paper (APP, thuộc Sinar Mas) nêu ba trong bảy công ty (Bumi Andalas Permai, Bumi Mekar Hijau và SBA Wood Industries) là nhà cung cấp của APP. Bumi Andalas Permai có vùng nhượng quyền khoảng 190.000 ha, Bumi Mekar Hijau khoảng 250.000 ha, cùng ở huyện Ogan Komering Ilir, Nam Sumatra.
Về phía Singapore, The Straits Times ghi nhận 12 ngày liên tiếp không khí ở mức không tốt kể từ 5/10, dài nhất kể từ khủng hoảng khói mù 2015. Chỉ số PSI 24 giờ ngày 9/10 dao động từ 100 đến 192.
Các công ty cọ dầu niêm yết giải trình riêng với thị trường
Theo The Straits Times, ngày 16/10 Kencana Agri công bố, trả lời truy vấn của Singapore Exchange Regulation (SGX RegCo), rằng Indonesia mở điều tra sơ bộ nghi vấn đốt dọn đất ở vùng nhượng quyền của một công ty con ở Bắc Kalimantan. Điều tra viên kiểm tra hiện trường hồi tháng 9 và cuộc điều tra còn tiếp diễn.
Lửa ảnh hưởng khoảng 62 ha trong vùng nhượng quyền của các công ty con ở Bắc và Đông Kalimantan, tức khoảng 0,09% trong tổng diện tích trồng khoảng 67.862 ha. Công ty cho rằng lửa lan từ đất liền kề. Theo CNA, khu vực cháy nằm ở ranh giới giữa đất của tập đoàn và đất bên thứ ba, và công ty nói công ty con không dọn đất hay chuẩn bị đất ở đó.
Các doanh nghiệp niêm yết khác cũng nêu quan điểm. Wilmar cho biết đã phát hiện lửa ở diện tích nhỏ tại một số vùng nhượng quyền ở Indonesia, nhưng lửa khởi phát ngoài ranh giới hoặc trên đất cộng đồng và đã được dập nhanh. Wilmar không trồng mới cọ dầu ở đồn điền của công ty từ 2013 và có chính sách không đốt từ 2006, áp dụng cả với công ty con và nhà cung cấp bên thứ ba.
Golden Agri-Resources (GAR) cho biết lửa không ảnh hưởng đáng kể hoạt động và công ty chưa nhận thông báo điều tra chính thức nào. First Resources cho biết ngày 15/10 rằng có nơi lửa khởi phát ngoài ranh giới ở Tây Kalimantan rồi lan vào, và một số đám cháy quá rộng, lan quá nhanh để đội chữa cháy kiểm soát hết. Bumitama xin tạm ngừng giao dịch ngày 16/10 và đề nghị giao dịch lại lúc 8h30 ngày 19/10.
Những mốc đang chờ
Khoảng 2 giờ sáng 17/10 (giờ Hà Nội), chúng tôi đọc lại bốn bài của The Straits Times và CNA về họp báo của NEA và công bố của các công ty niêm yết. Chưa bài nào nêu chủ sở hữu đứng sau bảy công ty, kết luận điều tra của Indonesia hay giá dầu cọ. Mốc gần nhất kiểm được là phiên giao dịch lại của Bumitama lúc 8h30 ngày 19/10; phản hồi của bảy công ty với NEA và kết luận điều tra ở Indonesia vẫn đang chờ.
