ASEAN được 67% doanh nghiệp châu Âu đang điều chỉnh chuỗi cung ứng cân nhắc, nhưng lựa chọn trên phiếu khảo sát còn cách khá xa một nhà máy hay đơn hàng mới. Khoảng cách ấy bắt đầu từ bàn mua hàng, đi qua nhà cung ứng, hải quan rồi mới chạm tới vốn thực hiện.
Khảo sát công bố ngày 8/9 thu thập ý kiến khoảng 150 lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu. Có 78% dự kiến thương mại và đầu tư tăng trong năm năm tới, cao hơn 7 điểm phần trăm so với mức 71% năm 2025. Kết quả cho thấy kỳ vọng đang nhích lên, song không đo lượng vốn đã chuyển vào khu vực.
Bộ phận mua hàng bắt đầu tính lại bản đồ cung ứng
Trong nhóm đang hiệu chỉnh chuỗi cung ứng, 67% cân nhắc ASEAN, so với 29% Nam Á và 24% Trung Quốc. Tỷ lệ này đặt Đông Nam Á ở vị trí nổi bật khi doanh nghiệp châu Âu tính lại nơi mua hàng và sản xuất.
Từ một lựa chọn ban đầu, bộ phận mua hàng còn phải tìm nhà cung ứng, đối chiếu năng lực và đưa sản phẩm qua quy trình phê duyệt. Công việc diễn ra trong doanh nghiệp trước khi hợp đồng xuất hiện. Bởi vậy, một tỷ lệ khảo sát cao có thể tạo thêm cuộc tìm kiếm đối tác, nhưng chưa tự động tạo doanh thu cho nhà máy ASEAN.
Hồ sơ thương mại làm chậm bước chân của hàng hóa
Có 73% nêu quá nhiều rào cản phi thuế quan và 67% nêu thiếu hài hòa quy định. Đây là phần khó chịu nhất của bức tranh. Doanh nghiệp có thể muốn mở rộng, trong khi hàng hóa vẫn phải xử lý yêu cầu khác nhau ở từng thị trường.
Chứng nhận và thủ tục hải quan kéo dài sẽ làm tăng thời gian giao hàng và lượng tồn kho. Chi phí ấy đi ngược với mục tiêu đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Nhà cung ứng được chọn ở vòng đầu vẫn có thể mất lợi thế khi hồ sơ thương mại khiến giá giao hàng cao hơn dự tính.
Có 78% dự định mở rộng ở ít nhất một thị trường ASEAN; Việt Nam và Indonesia là hai lựa chọn đứng đầu. Hai thị trường có lợi thế về quy mô và mạng lưới sản xuất, nhưng khảo sát chưa cho biết dự án nào đã được phê duyệt.
Diễn biến tiếp theo sẽ xuất hiện trong quyết định đầu tư, danh sách nhà cung ứng được chọn và luồng hàng mới. Khi các dấu vết này cùng xuất hiện, ý định mở rộng mới đi vào hoạt động kinh doanh. Còn lúc này, khảo sát khoảng 150 lãnh đạo chủ yếu cho thấy hướng suy nghĩ của doanh nghiệp châu Âu.
Điều còn bỏ ngỏ là ASEAN có tháo được rào cản phi thuế quan đủ nhanh để biến lựa chọn của 67% doanh nghiệp thành nhà máy, vốn và đơn hàng hay không?
Nguồn tham khảo
– EU-ASEAN Business Council, Business Sentiment Survey 2026
– EU-ASEAN Business Council, trang ấn phẩm
