Ngày 23/7/2026, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố hành động cuối cùng trong cuộc điều tra Section 301 về lao động cưỡng bức, áp dụng cho 60 nền kinh tế. Campuchia nằm trong nhóm chịu mức thuế 10% — thấp hơn mức 12,5% áp cho nhiều nền kinh tế khác. Cùng văn bản này, USTR dự kiến lập hạn ngạch thuế quan cho Campuchia, Bangladesh, Indonesia và Malaysia khi điều kiện thực thi cho phép. Cơ chế đó chưa có hiệu lực: cho tới khi USTR công bố quy mô hạn ngạch và ngày bắt đầu, hàng dệt may liên quan vẫn chịu mức Section 301 là 10%.
Thuế Section 301 Campuchia: 10% cộng MFN, không cộng dồn lên 19%
Theo thông cáo chính thức của USTR, mức thuế 10% áp dụng cho các nền kinh tế đã cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Nhóm 10% này gồm 17 nền kinh tế, trong đó có Campuchia, Indonesia, Malaysia, Ấn Độ, Bangladesh, Canada, Mexico và Vương quốc Anh.
Tại họp báo ngày 27/7, ông Sun Chanthol đặc biệt nhấn mạnh một điểm dễ gây hiểu lầm. Nhiều người, theo ông, sẽ nghĩ 10% là khoản cộng thêm vào mức thuế đối ứng (reciprocal tariff) 19% mà Campuchia đã biết từ trước — nhưng thực tế không phải vậy. “Ngày 23/7/2026, chúng tôi nhận được mức thuế mới là 10% cộng với thuế suất tối huệ quốc (MFN). Mức này không cộng thêm vào 19%. Campuchia trả thuế MFN, đây là mức thuế do Quốc hội Hoa Kỳ phê duyệt, không phải do Chính phủ Hoa Kỳ quyết định,” ông giải thích, theo tường thuật của Thông tấn xã Campuchia (AKP).
Hạn ngạch dệt may ba năm: chưa có ngày hiệu lực
Theo thông báo hành động cuối cùng của USTR, hạn ngạch dự kiến có thời hạn ban đầu ba năm và áp cho một lượng nhất định hàng dệt may, may mặc. Quy mô được xác định dựa trên lượng nguyên liệu dệt may hoặc bông Mỹ mà từng nền kinh tế nhập khẩu. Phần hàng nằm trong hạn ngạch sẽ được miễn thuế Section 301, không đồng nghĩa tự động được miễn toàn bộ thuế nhập khẩu khác.
USTR chưa công bố lượng hạn ngạch, danh mục sản phẩm hay ngày bắt đầu. Văn bản nêu rõ mức thuế Section 301 là 10% vẫn được áp dụng cho đến khi hạn ngạch được thiết lập và thông báo hiệu lực được đăng trên Federal Register. Vì vậy, doanh nghiệp chưa thể đưa ưu đãi này vào báo giá hiện hành hoặc kết luận rằng phải đổi ngay nguồn vải, sợi sang Hoa Kỳ.
Cảnh báo sớm về một làn sóng thuế mới: “thuế năng lực dư thừa”
Chi tiết đáng chú ý nhất với doanh nghiệp trong khu vực lại không nằm ở hai phần trên, mà ở một câu cảnh báo chủ động ông Sun Chanthol đưa ra ngay tại họp báo. Ông nói Hoa Kỳ dự kiến sẽ công bố một mức thuế mới mang tên “Excess Capacity” (năng lực dư thừa) trong vòng hai đến ba tháng tới, áp dụng cho 16 quốc gia và nền kinh tế — trong đó có Campuchia, Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Trung Quốc và Liên minh châu Âu. Cần nói rõ: đây vẫn chỉ là một tuyên bố dự báo của phía Campuchia, chưa phải mức thuế chính thức được Hoa Kỳ công bố hay áp dụng.
Ngành dệt may Campuchia là đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Việt Nam trên thị trường Mỹ. Mức Section 301 là 10% đã có hiệu lực, còn hạn ngạch ba năm mới là một cơ chế sẽ được triển khai sau. Chỉ khi USTR công bố quy mô, danh mục hàng và ngày áp dụng mới có thể tính được lợi thế giá thực tế. Việc Việt Nam có tên trong danh sách 16 nền kinh tế được phía Campuchia nhắc tới cũng cho thấy công cụ thuế quan của Hoa Kỳ với chuỗi cung ứng ASEAN còn có thể mở sang hồ sơ dư thừa năng lực sản xuất.
Ảnh minh họa: Bài viết sử dụng hình ảnh minh họa cho chủ đề dệt may xuất khẩu, không phải ảnh chụp sự kiện thực tế được đề cập trong bài.
