792.212 tấn, và một hợp đồng mới dồn vào bốn tháng cuối
Tám tháng đầu năm 2026, Campuchia xuất khẩu 792.212 tấn gạo xay xát, tăng 67,5% so với cùng kỳ năm 2025; kim ngạch đạt 464,1 triệu USD, tăng 33% so với 348 triệu USD cùng kỳ 2025. Đây là mức tăng hai chữ số cao ở cả khối lượng lẫn giá trị — không phải một năm tăng trưởng khiêm tốn. 61 doanh nghiệp xuất khẩu gạo Campuchia đã đưa hàng tới 66 thị trường trên thế giới, một mạng lưới phân phối trải rộng hơn hẳn so với vài năm trước.
Trong dòng chảy đó, Philippines nổi lên là điểm đến tăng tốc nhanh nhất. Trong tám tháng đầu 2026, Campuchia xuất khẩu 122.102 tấn gạo sang Philippines, chiếm hơn 15,4% tổng lượng gạo xuất khẩu của cả nước. Không dừng ở đó, Liên đoàn Gạo Campuchia (CRF) xác nhận đã ký hợp đồng thêm 87.344 tấn gạo xuất sang Philippines cho giai đoạn tháng 9-12/2026, nâng tổng lượng gạo xuất sang Philippines dự kiến cả năm 2026 lên khoảng 209.446 tấn.
Bốn tháng phải gánh gần bằng tám tháng trước
Tách con số ra sẽ thấy rõ áp lực. 87.344 tấn ký mới cho bốn tháng cuối năm tương đương khoảng 71,5% khối lượng đã xuất sang Philippines trong toàn bộ tám tháng trước đó. Nói cách khác, khâu xay xát và vận chuyển của Campuchia sẽ phải xử lý một lượng hàng cho thị trường Philippines gần bằng ba phần tư những gì đã làm được trong hai phần ba thời gian của năm, nhưng chỉ trong một phần ba thời gian còn lại. Đây không phải nhịp xuất khẩu đều đặn, mà là một đợt dồn tốc độ có chủ đích.
Một trong các hợp đồng cụ thể nằm trong tổng khối lượng đó đã lộ diện: ngày 15/9/2026, doanh nghiệp xay xát và xuất khẩu gạo Campuchia City Rice Import Export Co., Ltd. ký hợp đồng 10.000 tấn gạo với DILAI Trading Co., Pte Ltd. để xuất khẩu sang Philippines. Đây là một mảnh ghép hữu hình cho thấy con số 87.344 tấn không phải một mục tiêu trên giấy, mà đang được cụ thể hóa thành từng hợp đồng doanh nghiệp.
Mốc 1 triệu tấn, lần đầu tiên
Cộng dồn lại, CRF dự báo tổng xuất khẩu gạo xay xát cả năm 2026 của Campuchia sẽ vượt mốc 1 triệu tấn lần đầu tiên, vượt kỷ lục 940.321 tấn của năm 2025. CRF cho rằng kết quả này đến từ nỗ lực phối hợp giữa chính phủ Campuchia, chính phủ Philippines và khu vực tư nhân — một cách nói khác cho thấy đây không phải kết quả tự nhiên của thị trường, mà có bàn tay điều phối chính sách phía sau.
Nhưng dự báo vẫn là dự báo. 87.344 tấn là số lượng đã ký hợp đồng, chưa phải số lượng đã cập cảng Philippines. Khoảng cách giữa “đã ký” và “đã giao” là nơi rủi ro thực sự nằm ở, đặc biệt khi khối lượng dồn vào đúng giai đoạn cao điểm cuối năm — thời điểm mà năng lực xay xát, kho bãi và tàu vận chuyển cũng đang được nhiều thị trường khác cùng tranh giành.
Bài học cạnh tranh cho khu vực
Với Việt Nam — đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Campuchia tại thị trường gạo Philippines — tốc độ dồn hợp đồng của Campuchia là một chỉ báo đáng chú ý hơn cả con số tổng. Một đối thủ khu vực đang chứng minh khả năng huy động hợp đồng nhanh trong giai đoạn ngắn, không chỉ tăng trưởng đều theo quý. Câu hỏi cho phần còn lại của năm không phải liệu Campuchia có đạt 1 triệu tấn hay không, mà là khâu xay xát và logistics trong nước có đủ dư địa để giao đúng hạn 87.344 tấn đã ký, mà không để lại một đợt dồn ứ tương tự những gì từng xảy ra ở các ngành hàng nông sản khác trong khu vực khi hợp đồng dồn quá nhanh vào cuối kỳ.
