Xuất khẩu điện tử Philippines đang được kỳ vọng lập một cột mốc mới trong năm 2026. Theo dự báo của Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn và Điện tử Philippines (SEIPI), tổng kim ngạch xuất khẩu điện tử của nước này trong năm 2026 sẽ vượt mốc 50 tỷ USD, tăng hơn 5% so với mức 49,64 tỷ USD của năm 2025. Động lực tăng trưởng đến từ nhu cầu AI, trung tâm dữ liệu, linh kiện ô tô và các thiết bị ngoại vi AI đang tăng nhanh trên toàn cầu. Nhưng đi kèm con số lạc quan đó là một cảnh báo rõ ràng từ chính ngành: rủi ro chi phí năng lượng có thể cản trở mục tiêu tăng trưởng mà Philippines vừa đặt ra.
Số liệu xuất khẩu điện tử Philippines từ chính hiệp hội ngành
Theo báo cáo xuất khẩu điện tử tháng 3/2026 của chính SEIPI, kim ngạch xuất khẩu điện tử lũy kế từ đầu năm đã tăng 22,10%, từ 11,44 tỷ USD cùng kỳ năm 2025 lên 13,97 tỷ USD. Đà tăng này không phải hiện tượng nhất thời: trước đó, báo cáo tháng 2/2026 của SEIPI cũng đã ghi nhận xuất khẩu điện tử lũy kế tăng 17,77%, từ 7,50 tỷ USD lên 8,83 tỷ USD — tương đương 61,04% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả Philippines trong giai đoạn đó.
Rủi ro chi phí năng lượng Philippines từ phụ thuộc dầu mỏ Trung Đông
Nhưng phía sau những con số tăng trưởng ấn tượng là một mối lo mà người đứng đầu ngành không giấu diếm. Chủ tịch SEIPI, ông Dan Lachica, đã nhiều lần công khai cảnh báo về rủi ro chi phí — và đây không phải là phát biểu đơn lẻ. Nội dung này được ít nhất 5 hãng truyền thông kinh tế lớn của Philippines và khu vực, bao gồm Gulf News, BusinessWorld, Business Mirror, Philstar và Inquirer, đưa tin thống nhất: Philippines nhập khẩu khoảng 98% nguồn cung dầu thô từ Trung Đông. Điều này khiến chi phí vận chuyển và bảo hiểm có xu hướng tăng, trong khi cơ quan quản lý cũng đã phát tín hiệu về khả năng giá điện tăng nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung nhiên liệu kéo dài.
Với ngành bán dẫn và điện tử — vốn là hoạt động sản xuất tiêu tốn nhiều năng lượng, phụ thuộc vào hệ thống kiểm soát nhiệt độ chính xác và môi trường phòng sạch phải vận hành liên tục — chỉ cần chi phí điện tăng nhẹ cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả sản xuất trên quy mô nhà máy lớn. Dù vậy, ông Lachica vẫn giữ góc nhìn dài hạn: theo Gulf News, nếu có thêm cải cách chính sách và chi phí điện rẻ hơn, ngành điện tử Philippines có tiềm năng tăng trưởng lên tới 100 tỷ USD.
Vì sao doanh nghiệp Việt Nam cần theo dõi rủi ro năng lượng Philippines
Câu chuyện của Philippines nghe có vẻ ở xa, nhưng thực ra rất gần với Việt Nam. Hai nước đều là những nhà xuất khẩu điện tử lớn của khu vực, đều phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu, và đều nhạy cảm trước biến động nguồn cung dầu Trung Đông. Việc ngành công nghiệp Philippines công khai cảnh báo rủi ro chi phí năng lượng giống như một tấm gương phản chiếu cho Việt Nam — nơi các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng điện tử, bao gồm các nhà máy của Samsung, Foxconn và nhiều đối tác khác, cũng có thể chịu áp lực chi phí tương tự nếu tình hình Trung Đông xấu đi, đẩy giá cước vận tải và điện năng toàn cầu tăng cao. Do cơ cấu điện của Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào nhiệt điện than và năng lượng nhập khẩu, áp lực chi phí tương tự hoàn toàn có thể xảy ra.
Đây có lẽ là thời điểm để doanh nghiệp Việt Nam chủ động rà soát chiến lược mua điện và phòng ngừa rủi ro năng lượng, thay vì chờ đến khi áp lực chi phí thực sự xảy ra mới ứng phó. Trên thực tế, một số doanh nghiệp điện tử Việt Nam đã bắt đầu đón đầu xu hướng dịch chuyển sản xuất trong khu vực — như trường hợp Greatek mua nhà máy đóng gói kiểm định tại Philippines, cho thấy năng lực sản xuất ngành điện tử vẫn đang linh hoạt di chuyển giữa các nước Đông Nam Á. Ở chiều ngược lại, nếu bài toán chi phí năng lượng của Philippines tiếp tục chưa có lời giải, đây cũng có thể trở thành yếu tố củng cố tương đối lợi thế cạnh tranh chi phí của Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư đang cân nhắc dịch chuyển đơn hàng.
Nguồn tham khảo chính: SEIPI – Báo cáo tháng 3/2026, Gulf News
