Philippines dành 4.000 mẫu Anh tại New Clark City cho trung tâm AI đầu tiên của sáng kiến Pax Silica Philippines do Mỹ dẫn dắt, đặt ra bài toán cạnh tranh vốn công nghệ Mỹ với các điểm đến khác trong khu vực, trong đó có Việt Nam.
Sáng kiến Pax Silica Philippines chính thức thành hình khi Philippines trở thành thành viên thứ 13 của Pax Silica — sáng kiến do Mỹ dẫn dắt nhằm xây dựng chuỗi cung ứng AI và bán dẫn “phi Trung Quốc hóa” giữa các quốc gia đồng minh. Việc gia nhập diễn ra vào tháng 4/2026, đi kèm một cam kết cụ thể: khoảng 4.000 mẫu Anh, tương đương 1.618 hecta, tại New Clark City được dành làm trung tâm AI đầu tiên của toàn bộ sáng kiến.
New Clark City và vai trò “Golden Node” của Pax Silica Philippines
Theo thông tin từ Cơ quan Chuyển đổi và Phát triển Căn cứ Philippines (BCDA), khu vực này được kỳ vọng trở thành “trung tâm gia tốc công nghiệp AI-native” đầu tiên theo sáng kiến Pax Silica. Bộ Ngoại giao Mỹ đã chỉ định nơi đây là một “Golden Node” của chương trình.
Cụ thể hơn, Thông tấn xã Philippines (PNA) cho biết New Clark City, thuộc tỉnh Tarlac, sẽ là nơi đặt một trung tâm công nghiệp tập trung vào đổi mới AI trên diện tích 1.618 hecta vừa nêu. Sức hút bước đầu không nhỏ: ít nhất 20 doanh nghiệp đã bày tỏ quan tâm đầu tư vào dự án, trong khi tính trên toàn bộ sáng kiến Pax Silica, số công ty quan tâm đã vượt 50, bao gồm nhiều tập đoàn công nghệ toàn cầu. Thông tin công khai hiện tại chưa nêu cụ thể ngày trong tháng 4/2026 mà Philippines chính thức gia nhập Pax Silica, cũng như danh tính đầy đủ của những doanh nghiệp được cho là đã bày tỏ quan tâm đầu tư vào sáng kiến này.
Mốc thời gian ký kết khung hợp tác
Philippines và Mỹ hiện đang nhắm tới tháng 11/2026 để ký kết thỏa thuận khung cho trung tâm AI được đề xuất. Bộ Ngoại giao Mỹ đặt mục tiêu hoàn tất việc ký kết trong thời gian diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN tại Manila. Cần lưu ý, đây vẫn là mục tiêu mà hai bên đang hướng tới, chưa phải một ngày ký kết đã được xác nhận chắc chắn.
Vì sao doanh nghiệp Việt Nam cần theo dõi Pax Silica Philippines
Nhìn rộng ra, việc Philippines trở thành thành viên thứ 13 của Pax Silica, đồng thời được chỉ định là “Golden Node” đầu tiên, đồng nghĩa nước này đã giành được vị thế người đi trước trong việc bố trí chuỗi cung ứng AI khu vực.
Đây là điều đáng để doanh nghiệp Việt Nam lưu tâm, bởi Việt Nam cũng nằm trong số những điểm đến được hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng công nghệ Mỹ – Trung. Nếu Philippines thu hút được lượng lớn vốn đầu tư hạ tầng AI và bán dẫn từ Mỹ thông qua Pax Silica Philippines, nước này sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam trong việc giành các đơn hàng chuyển dịch chuỗi cung ứng.
Với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực linh kiện điện tử và chế biến khoáng sản thiết yếu, có một mốc cần theo dõi sát: nếu trung tâm New Clark City ký kết thành công thỏa thuận khung vào tháng 11 tới, Philippines hoàn toàn có thể thu hút các khoản đầu tư đóng gói chip và chế biến khoáng sản thiết yếu (niken, coban, đồng) — những khoản đầu tư mà trước đây có thể đã được cân nhắc đặt tại Việt Nam.
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn công nghệ Mỹ ngày càng gay gắt, Việt Nam cần làm rõ hơn câu chuyện định vị của mình — chẳng hạn mức độ trưởng thành của cụm công nghiệp điện tử hiện có, hay chi phí lao động cạnh tranh — để không bị lu mờ trước các đối thủ khu vực đang được hậu thuẫn bởi những sáng kiến cấp nhà nước như Pax Silica Philippines. Đây cũng là lúc đáng nhìn lại một đề xuất đầu tư công nghệ Mỹ khác trong khu vực: AWS đề xuất khu vực đám mây 5 tỷ USD tại Philippines, cho thấy Philippines đang đồng thời được nhiều tập đoàn công nghệ Mỹ để mắt tới.
Nguồn tham khảo chính: BCDA, Philippine News Agency
