Bangkok nói về quan hệ chiến lược, nhưng thứ doanh nghiệp cần đọc là việc các công ty Pháp bắt đầu nhìn Thái Lan như điểm đặt chân cho điện sạch, hàng không, lưới điện thông minh và hạ tầng AI.
Một chuyến thăm cấp cao chỉ thực sự có ý nghĩa với giới kinh doanh khi nó kéo theo danh sách ngành cụ thể, danh sách nhà đầu tư cụ thể và cảm giác rằng những cuộc gặp không dừng lại ở phần nghi thức. Cuộc gặp giữa Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Paris ngày 25/05 đi theo hướng đó, ít nhất trên mặt thông điệp chính thức mà Bangkok công bố sau cuộc trao đổi.
Theo Government Public Relations Department, hai bên nhất trí thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược và mở rộng hợp tác thương mại, đầu tư vào các ngành giá trị cao như năng lượng thay thế, hàng không, không gian, lưới điện thông minh và hạ tầng cho AI cũng như trung tâm dữ liệu. Sau các buổi làm việc với MEDEF International và doanh nghiệp lớn của Pháp, một số công ty đã bày tỏ quan tâm đầu tư mới hoặc mở rộng hiện diện tại Thái Lan.
Điều đáng chú ý là danh sách ngành này phản ánh chính xác nơi Bangkok muốn tự đặt mình trong giai đoạn tới. Đây không phải câu chuyện thu hút thêm bất kỳ dự án nào có thể đến, mà là cố kéo những mắt xích có hàm lượng công nghệ và phụ trợ cao hơn vào nước mình. Nếu các cam kết này đi tiếp thành dự án thật, Thái Lan sẽ không chỉ có thêm vốn, mà còn có thêm nhu cầu cho nhà thầu, nhà cung ứng dịch vụ kỹ thuật, điện, logistics đặc thù và lao động tay nghề.
Với doanh nghiệp Việt Nam đang theo dõi cạnh tranh FDI trong khu vực, tín hiệu này cần được đọc khá thẳng: Thái Lan đang nói với châu Âu rằng họ sẵn sàng cho giai đoạn đầu tư sâu hơn vào hạ tầng công nghệ và năng lượng. Điều đó có thể tạo thêm sức hút cho các dự án liên quan đến AI, lưu trữ điện, tự động hóa và công nghiệp hàng không – những mảng vốn cũng đang được nhiều nước ASEAN săn đón.
Dĩ nhiên, quan tâm đầu tư chưa phải vốn giải ngân. Khoảng cách giữa một bữa tối cấp cao với một dự án vận hành được còn đi qua đất đai, giấy phép, điện, đối tác địa phương và cả tính nhất quán của chính sách ưu đãi. Nhưng việc Paris và Bangkok cùng nói rõ các ngành ưu tiên cho thấy cuộc đua giờ không còn chỉ xoay quanh nhân công giá rẻ. Nó chuyển sang câu hỏi quốc gia nào chuẩn bị tốt hơn cho những chuỗi giá trị đòi hỏi điện ổn định, tiêu chuẩn kỹ thuật cao và hệ sinh thái hỗ trợ dày hơn.
Nếu nhìn sang Malaysia, nước này cùng lúc đang dùng MIDA để gắn phát triển nhà cung ứng nội địa với các tập đoàn công nghiệp. Còn Thái Lan đang tìm thêm đường vốn và công nghệ từ châu Âu. Khi các nước cạnh tranh bằng những gói ngày càng cụ thể như vậy, ranh giới giữa ngoại giao và chiến lược công nghiệp gần như không còn tách riêng nữa.
Vấn đề với doanh nghiệp là phải theo dõi phần sau của thông báo: dự án nào vào trước, địa phương nào đón trước và chuỗi nhà cung cấp nào được gọi tên đầu tiên. Trong các ngành như lưới điện thông minh hay trung tâm dữ liệu, doanh thu không chỉ nằm ở chủ đầu tư. Nó còn nằm ở nhiều lớp dịch vụ phụ trợ đi kèm sau đó.
Nếu sự quan tâm của doanh nghiệp Pháp dừng ở mức thăm dò, thị trường sẽ sớm quên bản tin này. Nhưng nếu nó biến thành các hồ sơ nộp BOI, hợp đồng EPC hoặc thỏa thuận đất và điện, khi đó câu chuyện sẽ không còn là đối ngoại nữa mà là vị trí của Thái Lan trong làn sóng đầu tư công nghệ kế tiếp của khu vực.
Ở góc doanh nghiệp, vấn đề còn nằm ở chỗ ai trong chuỗi sẽ hấp thụ phần chi phí phát sinh trước tiên. Khi chính sách hoặc số liệu làm thay đổi kỳ vọng thị trường, bên mua thường chờ thêm tín hiệu, còn bên bán phải tự cân bằng tồn kho, nhân sự và lịch thanh toán. Khoảng trống giữa hai phía đó mới là nơi áp lực thật sự hình thành.
Vì vậy, Thái Lan không chỉ đang phát ra một dữ kiện mới cho giới quan sát. Nước này đang phát ra một tín hiệu vận hành mà doanh nghiệp trong khu vực phải tự quy đổi sang câu hỏi quen thuộc của mình: hợp đồng có đổi nhịp hay không, giá có còn giữ được hay không, và liệu kế hoạch quý tới có nên đi nhanh như vài tuần trước nữa không.
