Theo Bangkok Post, giới chức năng lượng Thái Lan sắp chốt hướng gia hạn hợp đồng mua điện (PPA) của các nhà máy điện khí sắp ngừng hoạt động, vì thiết bị phát điện khan hàng khi mảng trí tuệ nhân tạo (AI) tăng vọt. Đề xuất do nhà đầu tư tư nhân nêu từ tháng trước và chưa được phê duyệt.
Bài của Bangkok Post đăng ngày 15/10. Khoảng 9 giờ sáng cùng ngày theo giờ Hà Nội, chúng tôi mở bài này và thông cáo của GE Vernova ngày 23/6; cả hai đều không nêu thời hạn gia hạn PPA hay ngày giao tuabin cho dự án của Việt Nam. Các thông tin về phía Thái Lan dưới đây đều lấy từ Bangkok Post.
Gia hạn từng trường hợp, ưu tiên nơi nhu cầu điện cao
Ông Wattanapong Kurovat, Tổng cục trưởng Văn phòng Chính sách và Kế hoạch Năng lượng (EPPO), xác nhận rằng, theo Bangkok Post, gia hạn các PPA hiện có của nhà sản xuất điện tư nhân là then chốt để giữ độ tin cậy lưới điện trong giai đoạn chuyển dịch năng lượng. Theo Bangkok Post, ông nói: “Việc gia hạn sẽ được đánh giá theo từng trường hợp, cân nhắc an ninh hệ thống, hiệu suất nhà máy và vị trí, tập trung vào các khu vực nhu cầu cao như Hành lang Kinh tế phía Đông [EEC], trung tâm của cụm trung tâm dữ liệu Thái Lan”.
Theo tờ báo, Tổng cục Điện lực Thái Lan (EGAT) được chỉ đạo đàm phán PPA với các nhà sản xuất điện độc lập có tiềm năng, gồm Glow IPP, Ratchaburi Electricity Generating và BLCP Power. EGAT cũng đánh giá cơ sở của chính mình, như nhà máy điện Wang Noi.
Theo tờ báo, các hợp đồng gia hạn được thiết kế là giải pháp tạm thời, có mục tiêu, không phải gia hạn cố định 20 năm. Biện pháp này nhằm đáp ứng phụ tải đã được Văn phòng EEC xác nhận mà không xây dư công suất dài hạn, đồng thời hạn chế giá điện tăng do xây nhà máy mới.
Thiết bị nặng đặt hàng đến bốn năm, nhà máy mới không kịp nhu cầu
Dự thảo Kế hoạch phát triển điện (PDP) 2026 đặt mục tiêu nâng tỷ trọng năng lượng sạch và tái tạo lên hơn 50% trong một thập niên, từ mức 20%. Xây hạ tầng mới, nhất là nhà máy điện khí chu trình hỗn hợp, cần nhiều năm; EPPO cho rằng ký PPA mới và đưa công suất mới vào vận hành có thể mất hơn ba năm.
Bangkok Post dẫn Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) và Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) cho biết máy biến áp cỡ lớn và tuabin khí chuyên dụng nay có thời gian đặt hàng tới bốn năm, đơn tồn đọng kéo dài đến 2029, vì các hãng công nghệ lớn đặt hàng đồng thời. Trung tâm dữ liệu xây được trong vài tháng, còn nhà máy điện truyền thống cần 5-10 năm để lập kế hoạch và xây dựng. Theo tờ báo, trong điều kiện thị trường hiện nay Thái Lan không mua kịp tuabin khí mới cho nhu cầu điện dự báo từ các dự án ở EEC.
Mốc kế tiếp là quyết định của Hội đồng Chính sách Năng lượng Quốc gia
Đề xuất gia hạn PPA dự kiến được đưa vào gói PDP 2026 cuối cùng và trình Hội đồng Chính sách Năng lượng Quốc gia phê duyệt trước cuối năm. Theo Bangkok Post, thời hạn gia hạn chưa được công bố.
Ở Việt Nam, theo thông cáo GE Vernova ngày 23/6, hãng nhận đơn hàng hai tuabin khí 9HA.02 và hai máy phát H78 cho Nhà máy Nhiệt điện LNG Quảng Trạch II của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ở Quảng Trị. Nhà máy chu trình hỗn hợp này dự kiến tạo ra trên 1,6 GW và vận hành thương mại đến năm 2030; liên danh EPC gồm Tập đoàn Xây dựng điện lực Trung Quốc và Tổng công ty Lắp máy Việt Nam (LILAMA). Quy đổi ra, từ đơn hàng tháng 6 đến mốc 2030 là khoảng bốn năm, gồm cả xây dựng nhà máy chứ không chỉ thời gian giao thiết bị; thông cáo không nêu ngày giao tuabin.
Hai mốc còn lại để kiểm chứng là quyết định của Hội đồng Chính sách Năng lượng Quốc gia trước cuối năm và thời hạn PPA, hiện chưa được công bố.
