Từ ngày 1/10, máy nén khí piston từ Việt Nam vào Mỹ phải kèm khoản ký quỹ tiền mặt theo thuế chống trợ cấp máy nén khí sơ bộ, với mức chung 37,20%, thấp hơn mức 92,86% áp cho Malaysia. Riêng tám doanh nghiệp không tham gia vụ việc chịu 74,39%, gấp khoảng hai lần mức chung.
Bộ Thương mại Mỹ công bố kết luận sơ bộ ngày 29/9/2026 trong ba vụ điều tra chống trợ cấp với máy nén khí cố định và di động từ Trung Quốc, Malaysia và Việt Nam. Thông báo về Việt Nam ký ngày 28/9, đăng Công báo Liên bang ngày 1/10 và áp dụng từ cùng ngày. Đây là mức tạm thời; mức chính thức chờ kết luận cuối cùng và phán quyết thiệt hại của Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (ITC).
Dòng hàng 81 triệu USD sang Mỹ
Theo số liệu ITC do Bộ Công Thương dẫn, Việt Nam xuất khẩu khoảng 81 triệu USD sản phẩm bị cáo buộc sang Mỹ trong năm ngoái, chiếm 6% thị phần nhập khẩu. Giá trị này tăng 42% so với năm 2023.
| Nước và nhóm doanh nghiệp | Mức sơ bộ | Ghi chú |
|---|---|---|
| Việt Nam: Hybest-Vietnam | 0,35% | Mức không đáng kể, hàng không bị đình chỉ thanh khoản |
| Việt Nam: tám doanh nghiệp nêu tên | 74,39% | Tính trên dữ kiện sẵn có với suy luận bất lợi |
| Việt Nam: doanh nghiệp còn lại | 37,20% | Mức chung |
| Malaysia: mọi doanh nghiệp | 92,86% | Tính trên dữ kiện sẵn có với suy luận bất lợi |
| Trung Quốc | 3,84% đến 112,29% | FNA (Zhejiang) và mức chung 3,84%; sáu doanh nghiệp 112,29% |
Mức trợ cấp sơ bộ (theo giá trị) trong ba vụ chống trợ cấp máy nén khí của Mỹ, công bố 29/9/2026. Nguồn: Công báo Liên bang Mỹ, Cục Quản lý Thương mại Quốc tế Mỹ
Đơn đề nghị điều tra do MAT Industries, LLC nộp ngày 30/4/2026, nêu tên 12 doanh nghiệp Việt Nam. Thời kỳ điều tra trợ cấp là năm 2025.
Mặt hàng bị điều tra là máy nén khí cố định và di động chạy điện, xăng hoặc pin, bơm piston có dầu hoặc không dầu, truyền động trực tiếp hoặc dây đai. Máy có bình chứa khí tích hợp từ 1 đến 80 gallon, công suất từ 0,5 HP đến 30 HP, gồm cả máy nén chưa hoàn thiện.
Bộ Công Thương nêu bốn mã HS chủ yếu: 8414.80.16.15, 8414.80.16.25, 8414.80.16.35 và 8414.80.16.85.
Mức ký quỹ tách theo mức độ hợp tác
Theo Bộ Công Thương, Bộ Thương mại Mỹ chọn hai doanh nghiệp Việt Nam làm bị đơn bắt buộc, nhưng một doanh nghiệp từ chối tham gia. Bị đơn còn lại là Hybest-Vietnam, được mức 0,35%, thuộc diện không đáng kể, nên hàng của doanh nghiệp này không bị đình chỉ thanh khoản.
Cũng theo Bộ Công Thương, tám doanh nghiệp không trả lời bản câu hỏi về lượng và giá trị, không tham gia vụ việc, chịu 74,39%. Đây là mức tính trên dữ kiện sẵn có với suy luận bất lợi. Danh sách trên Công báo Liên bang gồm Faraday Products, Fusheng (Vietnam) Industrial, chi nhánh Fusheng Đà Nẵng, Jinfeida (Viet Nam), Hongkong Sun Rise Trading, TTI (Vietnam), Tu-Seiki Air Compressor và Victor Auto Appliance.
Mọi nhà sản xuất, xuất khẩu Việt Nam còn lại áp mức chung 37,20%.
Ký quỹ thu ngay ở khâu nhập khẩu
Theo Công báo Liên bang, trừ hàng của Hybest-Vietnam, Bộ Thương mại Mỹ yêu cầu Hải quan Mỹ (CBP) đình chỉ thanh khoản với máy nén khí thuộc diện điều tra nhập khẩu hoặc rút khỏi kho ngoại quan từ ngày đăng thông báo, kèm yêu cầu ký quỹ tiền mặt theo các mức sơ bộ. Khoản này được thu trên từng lô hàng làm thủ tục nhập khẩu vào Mỹ.
Quy đổi ra, với mức chung, mỗi 100 USD giá trị hàng nhập phải kèm 37,20 USD ký quỹ. Với mức 74,39%, khoản này là 74,39 USD.
Nếu các mức này giữ nguyên ở kết luận cuối cùng, nhà nhập khẩu Mỹ có thể cân nhắc lại nguồn hàng giữa những nhà xuất khẩu chịu mức khác nhau.
So với Malaysia, mặt bằng của Việt Nam thấp hơn rõ. Năm doanh nghiệp Malaysia được nêu tên và mọi doanh nghiệp khác đều chịu 92,86%, cũng tính trên dữ kiện sẵn có với suy luận bất lợi, cao hơn mức chung của Việt Nam 55,66 điểm phần trăm. Ở Trung Quốc, FNA (Zhejiang) và mức chung là 3,84%, còn sáu doanh nghiệp chịu 112,29%.
Bộ Công Thương nhận định mức của bị đơn bắt buộc Việt Nam hiện thấp nhất so với hàng cùng bị điều tra từ Trung Quốc và Malaysia. Theo bộ này, kết quả đó cho thấy doanh nghiệp cần hợp tác đầy đủ để đạt kết quả tích cực.
Vụ chống bán phá giá còn ở phía trước
Tối 3/10, chúng tôi tra Công báo Liên bang Mỹ: ngày 1/10 chỉ có ba thông báo chống trợ cấp với máy nén khí, cho Việt Nam, Malaysia và Trung Quốc. Tính đến khi đăng bài, kết luận sơ bộ vụ chống bán phá giá song song với máy nén khí từ Việt Nam chưa được công bố.
Theo đề nghị của nguyên đơn MAT Industries, kết luận cuối cùng về thuế chống trợ cấp máy nén khí được gộp lịch với kết luận cuối cùng vụ chống bán phá giá cùng mặt hàng, hạn chậm nhất 10/2/2027 nếu không gia hạn. Trước mốc đó, Bộ Thương mại Mỹ dự kiến thẩm tra thông tin. Bộ Công Thương cho biết phía Mỹ dự kiến thẩm tra tại chỗ doanh nghiệp Việt Nam, và khuyến nghị doanh nghiệp tiếp tục hợp tác đầy đủ, chuẩn bị cho đợt thẩm tra, gửi bình luận khi cần.
Nếu kết luận cuối cùng là khẳng định, ITC mới quyết định việc nhập khẩu từ Việt Nam có gây thiệt hại cho ngành sản xuất Mỹ hay không. Theo Bộ Công Thương, hàng chỉ bị áp thuế khi cả hai cơ quan cùng kết luận khẳng định.
Các mức hôm nay vẫn là con số tạm. Phép thử kế tiếp là kết luận sơ bộ vụ chống bán phá giá và đợt thẩm tra tại chỗ, trước hạn 10/2/2027.
