Có 2.441 cơ sở phát thải phải kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở kể từ ngày 25/9/2026, sau đó lập và nộp báo cáo kiểm kê theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP. Danh mục này đi kèm Quyết định 42/2026/QĐ-TTg, do Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký thay Thủ tướng ngày 10/8/2026, và thay cho danh mục 2.166 cơ sở ban hành theo Quyết định 13/2024/QĐ-TTg. Số cơ sở phải kiểm kê vì thế nhiều hơn 275 so với kỳ trước.
Việc cần làm được ghi khá rõ. Cơ sở có tên trong danh mục kiểm kê theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng, rồi xây dựng báo cáo theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP, văn bản đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 119/2025/NĐ-CP và Nghị định 83/2026/NĐ-CP. Ba bộ hướng dẫn, đôn đốc và kiểm tra. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố đôn đốc cơ sở trên địa bàn và rà soát, cập nhật thông tin cơ sở.
Phạm vi trải trên sáu nhóm lĩnh vực: năng lượng; giao thông vận tải; xây dựng; các quá trình công nghiệp như sản xuất hóa chất, luyện kim, điện tử; nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất; chất thải.
| Danh mục | Tổng số | Công thương | Xây dựng | Giao thông vận tải |
|---|---|---|---|---|
| Quyết định 13/2024 | 2.166 | 1.805 | 229 | 75 |
| Quyết định 42/2026 | 2.441 | 1.916 | 411 | 53 |
Số cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính theo hai danh mục. Nguồn: Báo Điện tử Chính phủ, VietnamPlus
Công thương vẫn là khối lớn, xây dựng tăng nhanh nhất
Ngành công thương có 1.916 cơ sở, khoảng 78% danh mục mới. So với 1.805 cơ sở năm 2024, khối này tăng thêm 111 cơ sở. Phụ lục của ngành xếp theo tỉnh, thành phố, ghi địa chỉ khu công nghiệp và ngành nghề chính. Trong đó có nhiều doanh nghiệp dệt nhuộm, may mặc, giày dép, sợi, nhựa, bao bì, hóa chất, thép và luyện kim.
Lĩnh vực xây dựng có 411 cơ sở, tăng 182 so với 229 cơ sở năm 2024, gần gấp 1,8 lần. Đây là nhóm mở rộng mạnh nhất trong danh mục.
Giao thông vận tải đi theo hướng ngược lại: 53 cơ sở, ít hơn 22 so với kỳ trước. Ngành nông nghiệp và môi trường có 61 cơ sở. Theo phụ lục, xây dựng và giao thông vận tải cùng thuộc danh mục ngành xây dựng.
Với nhà máy trong danh mục, việc dồn trước hết về bộ phận môi trường và tuân thủ. Họ phải gom số liệu tiêu thụ năng lượng và các quá trình sản xuất thành một báo cáo theo hướng dẫn của bộ quản lý ngành. Nhà máy chưa có người làm việc này có thể phải thuê đơn vị tư vấn đo đạc.
Số liệu cấp cơ sở là nền cho câu hỏi về phát thải sản phẩm
Lợi ích rõ nhất nằm ở phía xuất khẩu. Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của EU (CBAM) bước vào giai đoạn chính thức từ ngày 1/1/2026, trước hết với sáu nhóm hàng xi măng, điện, phân bón, sắt thép, nhôm và hydrogen. Doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu các nhóm hàng này cần có số liệu phát thải khí nhà kính của sản phẩm.
Kiểm kê cấp cơ sở và phát thải tính cho từng sản phẩm là hai lớp số liệu khác nhau. Dù vậy, một nhà máy thép hay xi măng đã có báo cáo kiểm kê đầy đủ sẽ có sẵn phần số liệu về tiêu thụ năng lượng và quá trình sản xuất, từ đó có thể phân bổ xuống từng dòng sản phẩm khi người mua nhập khẩu cần hồ sơ. Số liệu đo cho nghĩa vụ trong nước vì thế có thể dùng lại làm nền cho hồ sơ xuất khẩu.
Cơ sở ra khỏi danh mục được miễn báo cáo kỳ 2026
Quyết định cũng tính tới những cơ sở không còn trong danh sách. Cơ sở có tên trong danh mục theo Quyết định 13/2024/QĐ-TTg nhưng không có tên trong danh mục mới được miễn nghĩa vụ nộp báo cáo kiểm kê cấp cơ sở từ năm 2027, tức kỳ báo cáo số liệu của năm 2026. Quyết định 13/2024/QĐ-TTg hết hiệu lực cùng ngày quyết định mới có hiệu lực.
Quyết định 42 không ghi một ngày nộp cụ thể; hạn nộp dẫn chiếu theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP đã sửa đổi. Từ điều khoản miễn trừ, có thể đọc ra rằng số liệu năm 2026 của các cơ sở trong danh mục mới sẽ được báo cáo trong năm 2027.
Mốc kế tiếp là kỳ nộp báo cáo số liệu năm 2026 trong năm 2027. Với nhà máy xuất khẩu, báo cáo đó vừa là hồ sơ cho cơ quan quản lý, vừa có thể là bộ số liệu đầu tiên để trả lời người mua khi được hỏi.
