Từ 21/10 đến 20/11/2026, các bên liên quan ở Thái Lan có thể góp ý cho dự thảo thông báo về cấu trúc phí dịch vụ: dự thảo không đặt mức phí, nhưng buộc nền tảng giải trình minh bạch cách tính phí và mỗi lần thay đổi. Theo Nation Thailand ngày 20/10, Ủy ban Cạnh tranh Thương mại Thái Lan (TCC) đã thông qua dự thảo ngày 19/10.
Điểm chính
- 1TCC Thái Lan thông qua ngày 19/10/2026 dự thảo thông báo về phí dịch vụ của nền tảng gọi xe và giao hàng theo yêu cầu.
- 2Dự thảo không đặt mức GP mà buộc nền tảng giải trình cách tính phí và mỗi lần đổi phí.
- 3Nền tảng có thị phần từ 10% đến 33% được coi là có sức mạnh thị trường, trên 33% là thống lĩnh.
- 4Lấy ý kiến từ 21/10 đến 20/11/2026; thông báo dự kiến có hiệu lực chậm nhất 18/12.
Dự thảo áp dụng cho hệ sinh thái nền tảng số cung cấp dịch vụ gọi xe công cộng và giao hàng theo yêu cầu. Quy tắc nhắm vào các nền tảng lớn, để doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhất là người mới vào thị trường, tiếp tục cạnh tranh.
Con số chính
10%
Thị phần tối thiểu để bị coi là có sức mạnh thị trường
33%
Ngưỡng thị phần bị coi là thống lĩnh
37 khiếu nại
Khiếu nại liên quan nền tảng số năm 2026, trên tổng 100 khiếu nại
433%
Tổng mức Shopee tăng GP từ năm 2022, theo bản tin Nation Thailand
Dự thảo không đặt mức phí, nhưng đòi giải trình từng khoản và từng lần đổi
Theo Nation Thailand, dự thảo điều chỉnh năm loại phí nền tảng thu, gồm phí dịch vụ, các khoản lợi ích khác, chia sẻ doanh thu và phí chờ, cùng cấu trúc tính phí gọi là GP và mỗi lần tăng hoặc giảm phí. Nhà vận hành phải cung cấp thông tin hỗ trợ và giải thích hợp lý về cách đặt phí và từng lần thay đổi, nêu các yếu tố như chi phí vận hành hoặc đầu tư công nghệ. Quy tắc không đặt mức GP.
Bà Warawan Chitaroon, ủy viên TCC, nói (theo Nation Thailand): “Thông báo này nhằm làm cho việc đặt phí dịch vụ của nền tảng minh bạch hơn và có thể bị kiểm tra, đồng thời bảo đảm công bằng cho các doanh nghiệp và nhà cung cấp dịch vụ liên quan.”
Mốc thời gian
- 19/10/2026TCC thông qua dự thảo thông báo về phí dịch vụ nền tảng.
- 21/10/2026Bắt đầu lấy ý kiến các bên liên quan trong 30 ngày.
- 20/11/2026Hết hạn lấy ý kiến.
- 23/11/2026TCC dự kiến xem xét, phê duyệt sau khi tổng hợp ý kiến.
- 18/12/2026Hạn chậm nhất thông báo có hiệu lực sau khi đăng Công báo.
Nền tảng có thị phần từ 10% là đối tượng chính, Grab, LINE MAN và Bolt phải cung cấp chi tiết GP
Nhà vận hành có thị phần từ 10% đến 33% được coi là có sức mạnh thị trường, còn trên 33% được coi là thống lĩnh. Theo bản tin, Grab, LINE MAN và Bolt nằm trong số các nền tảng lớn phải cung cấp cho TCC chi tiết các khoản GP.
Các sàn thương mại điện tử nhiều bên như Shopee và Lazada chịu hướng dẫn quản lý riêng. Theo Nation Thailand, Shopee được cho là đã tăng GP 10 lần từ năm 2022 với tổng mức tăng 433%, Lazada tăng 7 lần với tổng 367%, còn TikTok vẫn đang được kiểm tra. Đây là số liệu do Nation Thailand nêu, không phải kết luận rằng nền tảng nào đã vi phạm.
Khiếu nại về phí chiếm khoảng 90% hồ sơ của tài xế và nhà hàng gửi TCC
Bà Warawan cho biết khoảng 90% khiếu nại của tài xế giao hàng và nhà hàng gửi TCC liên quan đến phí. Năm 2026 có 37 khiếu nại liên quan nền tảng số trên tổng 100 khiếu nại, khoảng 37%. Qua kiểm tra, TCC phát hiện tám lần nền tảng tăng phí từ tháng 4 đến tháng 8/2026.
Quy đổi ra, tám lần tăng phí trong năm tháng (từ tháng 4 đến tháng 8/2026) là hơn một lần mỗi tháng.
Từ góp ý đến hiệu lực: bốn mốc dự kiến
TCC dự kiến lấy ý kiến các bên liên quan trong 30 ngày, từ 21/10 đến 20/11/2026. Ý kiến được tổng hợp và trình TCC xem xét, phê duyệt ngày 23/11; chủ tịch ký thông báo chậm nhất 4/12; thông báo có hiệu lực chậm nhất 18/12 sau khi đăng Công báo. Các mốc 23/11, 4/12 và 18/12 đều là dự kiến.
Việt Nam đã có cách tiếp cận giải trình với phí mới của sàn thương mại điện tử
Ở Việt Nam, theo trang của Bộ Công Thương ngày 28/5/2026, trong tháng 5 Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) làm việc với một số người bán trên Shopee và TikTok Shop và với đại diện Shopee, yêu cầu giải trình cơ sở xây dựng và tác động của các chính sách phí mới. Ngày 27/5/2026, Công ty TNHH Shopee báo cáo kết quả rà soát và chủ động đề xuất hoãn triển khai chính sách phí mới thông qua Chương trình Duy trì hiển thị, dự kiến từ 29/5/2026 với mức tiêu chuẩn 1% doanh thu đơn hàng thành công. Ủy ban sẽ tiếp tục giám sát việc xây dựng, điều chỉnh và áp dụng chính sách phí.
Hai trường hợp này chỉ cho thấy cùng một cách tiếp cận là yêu cầu nền tảng giải trình về phí, không có nghĩa hai nước có quy định giống nhau. Với chủ nhà hàng, tài xế và người bán trên sàn ở Việt Nam, đó là điểm để đối chiếu khi nền tảng thông báo phí mới.
Khoảng 23 giờ 50 phút ngày 21/10/2026 (giờ Hà Nội), chúng tôi mở bản tin Nation Thailand ngày 20/10 và trang của Bộ Công Thương ngày 28/5. Bản tin Thái Lan nêu lịch lấy ý kiến đến 20/11, còn trang của Bộ cho biết Shopee đã đề xuất hoãn chương trình phí mới ở Việt Nam từ cuối tháng 5. Mốc kiểm được tiếp theo là phiên TCC dự kiến ngày 23/11, và nội dung thông báo cuối cùng, kể cả việc có đặt trần hay không, mới ở khâu lấy ý kiến.
Câu hỏi thường gặp
Quy tắc phí nền tảng của Thái Lan có đặt trần hoa hồng không?
Không. Dự thảo không đặt mức GP; nền tảng phải giải trình cách tính và mỗi lần thay đổi phí.
Nền tảng nào chịu quy tắc này?
Nền tảng có thị phần từ 10%; bản tin nêu Grab, LINE MAN và Bolt phải cung cấp cho TCC chi tiết các khoản GP.
Việt Nam đã làm gì với phí sàn thương mại điện tử?
Tháng 5/2026, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia yêu cầu Shopee và TikTok Shop giải trình chính sách phí mới; Shopee đề xuất hoãn chương trình Duy trì hiển thị.
