Buôn lậu nông sản Philippines: thu giữ 11,6 tỷ peso qua 67 chiến dịch

Chính phủ Philippines đã thu giữ nông sản nhập lậu trị giá 11,6 tỷ peso trong 67 chiến dịch, và 218 người bị khiếu nại hành chính hoặc hình sự, theo BusinessWorld dẫn tuyên bố ngày 22/10 của Văn phòng Thư ký Hành pháp. Thư ký Hành pháp Ralph G. Recto cho biết số liệu tính từ tháng 2/2025 đến tháng 7/2026.

Tính bình quân, đó là khoảng 0,64 tỷ peso hàng lậu bị thu giữ mỗi tháng trong 18 tháng. Bản tin của BusinessWorld không nêu cơ cấu mặt hàng bị thu giữ, nên chưa rõ gạo chiếm bao nhiêu trong con số này; tuyên bố gốc của Văn phòng chưa mở được khi truy cập tự động, vì vậy mọi số liệu đều theo BusinessWorld.

Vì sao Manila siết hàng lậu vào lúc này?

Theo BusinessWorld, tuyên bố nêu việc này phù hợp chỉ đạo của Tổng thống Ferdinand R. Marcos Jr. tăng cường thực thi chống buôn lậu nông sản, hành vi chính phủ coi là phá hoại kinh tế. Ông Recto nói Tổng thống muốn đẩy mạnh hai mặt: tăng sản xuất và hạn chế buôn lậu, vì buôn lậu làm nản lòng sản xuất trong nước.

Ông Recto nói trong tuyên bố ngày 22/10, theo BusinessWorld: “Khủng hoảng tạo ra cơ hội, và khi nguy cơ thiếu nước đến gần, những kẻ buôn lậu coi đó là tín hiệu để tuồn hàng lậu tràn vào thị trường”. Theo ông, người buôn lậu né cả thuế lẫn kiểm tra an toàn thực phẩm, nên người tiêu dùng có thể gặp sản phẩm không an toàn.

Công cụ thực thi đang có gì?

BusinessWorld cho biết Đạo luật chống phá hoại kinh tế nông nghiệp (Đạo luật Cộng hòa số 12022), ký tháng 9/2024, quy định mức phạt tiền cao hơn và án tù dài hơn. Hội đồng chống phá hoại kinh tế nông nghiệp được phép thêm 49 vị trí nhân sự để tăng cường thực thi và phối hợp. Ông Recto nói chính quyền muốn chuyển từ các đợt truy quét lẻ tẻ sang chiến dịch bền vững, dựa trên tình báo.

Nhập khẩu hợp pháp đứng ở đâu?

Siết hàng lậu đi cùng một nguyên tắc về nhập khẩu. Theo ông Recto, nhập khẩu phải dựa trên đánh giá cẩn thận về nguồn cung, chỉ đưa vào khi cần thiết và tính thời điểm để tránh mùa thu hoạch trong nước. Đây là lời ông Recto, chưa phải quy định đã ban hành hay lịch nhập khẩu gạo cụ thể.

Cơ quan khí tượng PAGASA cho biết El Nino mạnh đến rất mạnh đang hoạt động ở Thái Bình Dương nhiệt đới, dự kiến đạt đỉnh trước cuối năm và kéo dài đến quý I/2027, theo BusinessWorld. Phó Thống đốc BSP Zeno Ronald Abenoja nói hiện tượng này có thể ảnh hưởng sản lượng lúa gạo và đẩy giá thực phẩm lên cao.

Với gạo Việt Nam thì sao?

Theo số liệu Bộ Nông nghiệp và Môi trường do báo Thanh tra dẫn, 9 tháng năm 2026 Philippines là thị trường lớn nhất của gạo Việt Nam với 40,9% thị phần, và giá trị xuất khẩu sang đây giảm 16,8% so với cùng kỳ. Bản tin BusinessWorld không nêu gạo Việt Nam hay doanh nghiệp Việt Nam trong các vụ thu giữ.

Bản tin BusinessWorld không nêu lịch nhập khẩu gạo cụ thể; mốc thời gian được nêu là đợt El Nino mà PAGASA dự báo kéo dài đến quý I/2027.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

• BusinessWorld
• BusinessWorld (lãi suất BSP)
• Thanh tra