Lãi suất Philippines tăng 50 điểm cơ bản lên 5,5%, peso xuống kỷ lục

Ngân hàng Trung ương Philippines (BSP) nâng lãi suất mục tiêu thêm 50 điểm cơ bản lên 5,5%, trong khi phần lớn nhà phân tích dự đoán mức tăng 25 điểm cơ bản. Lạm phát tháng 9 của nước này đạt 7,2%, gấp 2,4 lần mục tiêu 3%, còn peso chạm mức thấp kỷ lục 63,52 peso đổi một USD ngày 22/10.

Theo BusinessWorld, đây là mức lãi suất cao nhất trong gần hai năm và là lần tăng 50 điểm cơ bản đầu tiên của BSP kể từ tháng 2/2023. Lãi suất qua đêm của kênh tiền gửi và cho vay cùng tăng lên 5% và 6%. BSP đã thắt chặt ở bốn cuộc họp liên tiếp, tổng cộng 125 điểm cơ bản từ tháng 4.

Quyết định này bất ngờ đến mức nào?

Trong khảo sát của BusinessWorld, chỉ 2 trên 22 nhà phân tích dự đoán mức tăng 50 điểm cơ bản, 20 người dự đoán 25 điểm cơ bản. Khảo sát của Bloomberg, do Straits Times dẫn, cho kết quả gần tương tự: 1 trên 25 nhà kinh tế dự đoán tăng nửa điểm phần trăm, 24 người dự đoán một phần tư điểm.

Thống đốc BSP Eli Remolona nói với báo giới ngày 22/10, theo BusinessWorld: “Các dự báo xấu hơn chúng tôi nghĩ. Có phần cấp bách phải kìm bớt những áp lực lạm phát này”. Cũng theo BusinessWorld, BSP giữ dự báo lạm phát 2026 ở 6,1%, nâng dự báo 2027 lên 6% từ 5,4%.

Lạm phát và peso đang chịu áp lực từ đâu?

BusinessWorld cho biết lạm phát tháng 9 quay lại mức đỉnh của năm do giá dầu, thực phẩm, nhà ở và tiện ích tăng trở lại; đây là tháng thứ bảy liên tiếp lạm phát cao hơn mục tiêu. Lạm phát lõi lên 4,7%, mức cao nhất gần ba năm. BSP cho rằng xung đột Trung Đông tái bùng phát đã đẩy giá dầu thế giới lên, cùng với giá vé vận tải tăng và nguy cơ gián đoạn nguồn cung do El Nino.

Peso giảm 15,9 centavo trong phiên 22/10, phá mức đóng cửa kỷ lục 63,361 của ngày hôm trước. Ông Remolona lo ngại peso yếu có thể gây lạm phát nhưng nói BSP không thắt chặt để đỡ đồng peso; can thiệp ngoại hối chỉ nhằm làm mượt các biến động mạnh. Theo Straits Times dẫn Bloomberg, Philippines phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nhiên liệu và thực phẩm nên peso yếu có nguy cơ làm lạm phát tăng thêm.

Gạo Việt Nam đứng ở đâu trong câu chuyện này?

Theo số liệu Bộ Nông nghiệp và Môi trường do báo Thanh tra dẫn, 9 tháng năm 2026 Việt Nam xuất khẩu 6,4 triệu tấn gạo, trị giá 3,11 tỷ USD, giảm 6,1% về lượng và 10,9% về giá trị. Philippines là thị trường lớn nhất với 40,9% thị phần; giá trị xuất khẩu sang đây giảm 16,8% so với cùng kỳ.

Từ các số liệu trên, có thể suy luận: nếu peso tiếp tục yếu, hàng nhập khẩu tính bằng USD sẽ đắt hơn với Philippines, nước phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu thực phẩm. Phó Thống đốc Zeno Ronald Abenoja nói El Nino có thể ảnh hưởng sản lượng lúa gạo và đẩy giá thực phẩm lên cao; cơ quan khí tượng PAGASA dự kiến El Nino đạt đỉnh trước cuối năm và kéo dài đến quý I/2027. Đây là suy luận, chưa có số liệu về đơn hàng gạo.

Bản tin của BusinessWorld và Straits Times về quyết định của BSP, mà chúng tôi đối chiếu khoảng 2 giờ 25 phút ngày 23/10, cùng nêu mức 5,5%, lạm phát 7,2% và dự báo 2027 là 6%; thông cáo của BSP chưa mở được nên các chi tiết trên đều theo hai tờ báo. BSP sẵn sàng hành động thêm nếu cần, và cuộc họp cuối năm của Hội đồng Tiền tệ diễn ra ngày 17/12.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

• BusinessWorld
• The Straits Times
• Thanh tra